tekjuskattur.

Virðulegi forseti. Ýmislegt má segja um þetta ágæta frumvarp. Við lestur þess rifjast upp sagan undanfarinn áratug um lögfestingu skattlagningar á söluhagnaði og upptöku fjármagnstekjuskatts sem líka tengist því máli.

Áður en ég vík að þeim þætti málsins vil ég koma að því sem kom fram í máli hv. síðasta ræðumanns, sem er hin nýja stofnun sem á að koma á fót og á að taka fyrir valin verkefni á þessu sviði, álagningu á stór fyrirtæki. Mér finnst það skondið í ljósi þeirra áherslna sem settar hafa verið fram um að styrkja landsbyggðina — m.a. hefur verið gripið til viðamikilla mótvægisaðgerða til að vinna gegn neikvæðum áhrifum af aðgerðum ríkisstjórnarinnar, og settar fram umtalsverðar fjárhæðir til þess að skapa störf úti á landi — að í þessu tilviki, þegar í hlut eiga eftirsóknarverð störf sem augljóslega felast í þessari nýju ríkisstofnun Sjálfstæðisflokksins, skuli tekið fram að hún eigi að vera í Reykjavík. Það er ekki einu sinni svo að kjörorðið „Störf án staðsetningar“ eigi við sem stefna ríkisstjórnarinnar heldur er um að ræða „Störf með staðsetningu í Reykjavík“. Það er stefnan sem fjármálaráðherra boðar hér fyrir hönd ríkisstjórnarinnar. Ég ætla svo sem ekki Samfylkingunni að hafa fallið frá sínum áherslum eða gefið þær eftir en augljóslega hafa þeir beygt sig undir þessa niðurstöðu. Þannig að störf án staðsetningar eru orðin störf með staðsetningu í Reykjavík. Það er meira að segja tekið fram að þessi nýja stofnun eigi að hluta til að fá störf úr öðrum stofnunum skattkerfisins. Það er ekkert afmarkað við Reykjavík þannig að fjármálaráðherra mun hafa möguleika á að sópa til sín störfum inn í þessa nýju stofnun, m.a. á Skattstofunni á Norðurlandi eystra svo dæmi sé tekið.

Mér finnast þetta því dálítið kaldar kveðjur og kannski sýna að það er ekki svo mikil alvara hjá hæstv. ríkisstjórn þegar hún talar um að efla atvinnulífið á landsbyggðinni. Það er meira verið að slá ryki í augu fólks til þess að komast í gegnum niðurskurðinn á þorskveiðikvótanum. Að láta fólkið halda að einhver alvara sé í því að byggja upp atvinnulíf á landsbyggðinni til mótvægis við þann samdrátt sem verður í sjávarútvegi, vegna viðvarandi samdráttar í sjávarútvegi sem ríkisstjórnin hefur tekið ákvörðun um. Viðvarandi að minnsta kosti þetta kjörtímabil, það liggur ljóst fyrir.

Ég vil minna hér á umsögn sem kom frá Byggðastofnun um þetta frumvarp, sem bendir á að sambærileg stofnun og hér stendur til að koma á fót sé staðsett með öðrum hætti bæði í Noregi og í Svíþjóð. Fram kemur í umsögn Byggðastofnunar að þessi verkefni séu unnin á fjórum stöðum í Svíþjóð og í Noregi fari þau fram utan Óslóar. En í þessu stjórnarfrumvarpi er beinlínis tekið fram að þessi störf eigi að vera í Reykjavík, punktur. Störf með staðsetningu. Vel launuð, eftirsótt störf sem fengur er að og vissulega hægt að koma fyrir annars staðar en í Reykjavík ef vilji er fyrir hendi. En sá vilji er ekki fyrir hendi. Það er það sem kemur fram í frumvarpinu. Og vissulega er vert að vekja athygli á því.

Ég vil í öðru lagi vekja athygli á umsögn Alþýðusambands Íslands sem leggst gegn frumvarpinu og bendir réttilega á að þrátt fyrir viðleitni eða áform á undanförnum árum um að breyta skattumhverfi lögaðila þannig að það leiði til þess að efla þessa atvinnustarfsemi hér á landi þá hefur það ekki gerst. Það hefur ekki leitt til aukinna fjárfestinga erlendra aðila hér á landi, segir í umsögn Alþýðusambands Íslands, og heldur ekki dugað til að halda fé í landinu. Jafnvel þó að stjórnvöld hafi leitast við að vera í fremstu röð í heiminum í því að hafa lága skatta á atvinnulíf þá hefur það bara ekki skilað þeim árangri sem til var ætlast.

Svarið í frumvarpinu er á þann veg að úr því að heimildir og möguleikar séu til þess að fara með peningana úr landi og láta skattleggja þá annars staðar eigi einfaldlega að gefast upp fyrir því að láta atvinnurekstur borga til samfélagsins rétt eins og einstaklingar og aðrir eiga að gera. Allir eiga auðvitað að leggja sitt af mörkum til þess að reka þetta þjóðfélag. Það er ekki eðlilegt viðhorf, virðulegi forseti, af hálfu ríkisstjórnarinnar að hafa í fyrsta lagi opnað smugu fyrir að hægt sé að koma sér undan skattlagningu og síðan að vísa til þess sem rökstuðnings fyrir því að ekki eigi að skattleggja þetta fjármagn.

Einfaldasta leiðin til að tryggja skattlagningu fjármagns er að hafa engan frest á skattlagningu af söluhagnaði. Það hefði mátt afnema fyrir mörgum árum. Það var ekki gert vegna þess að fjármálaráðherrann vildi hafa þessa leið opna fyrir þá sem eru að hagnast með þessum hætti. Ekkert annað er hægt að segja, virðulegi forseti, um það mál. Bara meðvituð ákvörðun, meðvituð og pólitísk ákvörðun um að gefa ákveðnum aðilum í þjóðfélaginu færi á að koma sér undan því að leggja sitt af mörkum til þess að reka velferðarþjóðfélag hér á Íslandi.

Því miður hefur verið alið á því viðhorfi að sjálfsagt og eðlilegt sé að koma sér undan því að borga skatta með því að nýta sér allar mögulegar smugur sem finnast. Ýtt hefur verið undir það, og jafnvel talið lofsvert, að menn væru snjallir í þeim efnum. Mér finnst það ekkert lofsvert. Mér finnst það ekki lofsvert að aðilar hér í þjóðfélaginu sem eiga mikla peninga, hafa grætt mikla peninga með hætti sem ég er ekkert að gera neinar athugasemdir við í sjálfu sér, en mér finnst ekki lofsvert að ýta undir að þeir komi sér hjá því að leggja sitt af mörkum.

Það er engum öðrum hlíft í þessu þjóðfélagi, virðulegi forseti. Fólkið sem er á ellilífeyri og hefur engar aðrar tekjur þarf að borga skatta. Það getur ekki fengið opnar heimildir hjá fjármálaráðherra til að flytja tekjur sínar til Hollands og færa þær þar og koma sér undan sköttum. Nei það skal borga skatta af sínum tekjum þótt þær séu lágar. En kapparnir sem velta hér milljörðum og milljarðatugum, aðilar sem hafa verið að kaupa og selja kvóta í íslensku fiskveiðistjórnarkerfi fyrir milljarða króna í gegnum sölu á hlutabréfum, eru með frumvarpinu að fá send bréf frá ríkisstjórninni um að þeir séu hér með leystir undan öllum kvöðum um að borga nokkra einustu krónu til ríkisins fyrir þessi viðskipti. Það er hægt að finna marga aðila hér í þjóðfélaginu sem á undanförnum árum hafa sópað til sín peningum, tugum milljarða sumir, hundruðum milljóna aðrir, milljörðum króna enn aðrir. Verið er að segja við þá: Þið þurfið ekki að borga neitt til ríkisins af þessum hagnaði, ekki neitt.

Það er dálítið merkilegt að það eru tveir stóru stjórnmálaflokkarnir á Íslandi sem sameinast um þessa stefnu. Það er verið að gefa mönnum mikla peninga, mönnum sem engin ástæða er til að hlífa við þeirri eðlilegu skyldu sinni að leggja sitt af mörkum í formi skattgreiðslna til íslenska ríkisins. Það er ekki svo að menn séu með þungar klyfjar í þeim efnum því á það hefur verið bent að skatthlutföllin séu í þessum efnum með því hagstæðasta sem gerist í víðri veröld. Það er ekki svo að menn séu að koma sér undan ofurþungum klyfjum ríkisins. Mér finnst því að stjórnvöld eigi að reka þá stefnu að menn beri ábyrgð og að menn eigi að borga skatta. Það á ekki að reka þá stefnu að halda opnum möguleikum, rýmka möguleika, fresta skattgreiðslu og afskrifa svo. Það er ekki pólitísk stefna sem nokkur samstaða getur orðið um á Íslandi, virðulegi forseti.

Ef ríkisstjórnin heldur að þessi gerð sé til þess fallin að skapa henni vinsældir í þjóðfélaginu þá held ég að það sé á misskilningi byggt. Menn bera saman hvað verið er að toga út úr ríkisstjórninni með töngum til þess að bæta kjör ellilífeyrisþega og öryrkja saman við það sem hér er verið að afskrifa með einu pennastriki. Ég er ósammála því sem fram kom í máli hv. formanns nefndarinnar að hér sé um að ræða fjárhæðir sem séu ekki raunverulegar, þær séu miklu lægri. Þær eru raunverulegar vegna þess að þær eru byggðar á viðskiptum sem hafa átt sér stað, á verðmætum sem hafa skipt um hendur og peningarnir væru allir í ríkiskassanum ef ekki hefði verið heimild til að fresta skattlagningunni. Þá væru allir þessir hundrað milljarðar komnir í ríkiskassann. Ég er því algjörlega ósammála að reynt sé að láta líta svo út að hér sé um að ræða fjármagn sem er ekki til. Það kemur líka fram í umsögn Samtaka fjármálafyrirtækja, sem benda á að þessi gjöf ríkisstjórnarinnar muni koma fram sem hækkun á eigin fé sumra fyrirtækja. Í þeirri umsögn segir, með leyfi forseta:

„Það er m.a. ljóst að lögfesting frumvarpsins mundi hafa jákvæð áhrif á eigið fé sérstaklega smærri fyrirtækja svo sem sparisjóða. Hún felst í því að þau fjármálafyrirtæki sem fært hafa tekjuskattsskuldbindingu í bækur sínar vegna söluhagnaðar af hlutabréfum muni geta fært þá skuldbindingu yfir í eigið fé við samþykkt frumvarpsins og þannig hækka eigið fé sem því nemur.“

Hvað eru það margir milljarðar, virðulegi forseti, sem eigið fé fjármálafyrirtækja mun hækka um við það að þetta frumvarp verði að lögum? Það er ekki upplýst vegna þess að menn vilja ekki upplýsa það. Fjármálaráðherra, sem leggur málið fram, leggur sig fram um það í greinargerð að sópa yfir allar hugsanlegar upplýsingar um hvaða áhrif þetta muni hafa á tekjur ríkissjóðs og þær skattgreiðslur sem hefur verið frestað. Það er bara reynt að gera sem minnst úr því og sagt að það séu líklega litlar fjárhæðir.

Hér kemur annað fram. Menn munu sjá að peningar sem eiga að vera í ríkissjóði og munu ekki fara þangað birtast í efnahagsreikningum fyrirtækja hér. Verðmætin færast til, þau eru ekki horfin, þau eru til. Það er kjarni málsins, virðulegi forseti, að þetta mál snýst um verðmæti, um peninga og að breyta því sem ákveðið hefur verið, að tilteknir aðilar sem eiga að borga hluta af hagnaði sínum til ríkissjóðs sleppi við það. Um það snýst málið. Það er rétt að menn geri sér grein fyrir því að sennilega er þetta stærsta afskrift af sköttum sem nokkru sinni hefur farið fram í Íslandssögunni, virðulegi forseti.