fjárhagsleg fyrirgreiðsla hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum.
Ég vil byrja á að spyrja hæstv. forseta hvort honum finnist ekki skjóta skökku við þegar við ræðum hér á Alþingi stærstu lántöku Íslendinga nokkru sinni að enginn hæstv. ráðherra skuli sjá sóma sinn í að sitja við þessar umræður. Mér finnst þetta svo fyrir neðan allar hellur að það tekur ekki nokkru tali. Hvar eru formenn þeirra nefnda sem eiga eftir að fá þessi mál til umfjöllunar? Ekki hér í þessum sal.
Hæstv. forseti. Ég er orðin þreytt á lítilsvirðingu stjórnarmeirihlutans og ríkisstjórnarinnar á Alþingi Íslendinga. Við eigum þetta ekki skilið. Þjóðin á þetta ekki skilið. Ég bið hæstv. forseta að gera ráðherrunum viðvart um að umræðan stendur enn.
(Forseti (KHG): Forseti vill geta þess að fjármálaráðherra er hér í húsinu og formaður utanríkismálanefndar en tillagan mun ganga þangað. Forseti mun óska eftir því að þeir komi í þingsalinn.)
Takk fyrir, hæstv. forseti. Þetta gerir mig ekkert rórri. Mér finnst fyrir neðan allar hellur að hæstv. forsætisráðherra og hæstv. utanríkisráðherra skuli ekki geta gefið sér daginn í að ræða það sem er búið að vera bundið trúnaði vikum saman og við almennir þingmenn komumst ekki í fyrr en á mánudaginn, fyrir tilstuðlan fjölmiðils í landinu.
Núna erum við komin með þýðinguna í þingskjal sem breytt hefur verið og við höfum spurningar til þess að leggja fyrir hæstv. ráðherra. Ég vil fá að vita hvort engin svör fáist við því sem hæstv. utanríkisráðherra gat ekki svarað mér í morgun, hvort ríkisstjórnin hafi aldrei reiknað önnur dæmi en þetta sem liggur hér fyrir. Ég vil að það dæmi verði reiknað og ríkisstjórnin á að gera það. Hvernig komumst við út úr þeim vanda sem við erum í núna með því að taka ekki þetta lán frá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum?
Það er skammarlegt ef dæmið hefur ekki verið reiknað. Í dagblöðunum eru greinar og síðast í gær birtist mjög góð grein frá þremur hagfræðingum sem segja fullum fetum með afar góðum rökum, eins og ég les sem ekki er hagfræðingur, að það sé óþarfi að taka þetta lán, sérstaklega ef á að nota það á þann hátt sem ríkisstjórnin er búin að gefa í skyn að eigi að gera. Ég verð að segja að í þessari umræðu í dag hafa ekki komið nægileg svör við því hvort hagfræðingarnir sem skrifa þessa grein hafi eitthvað til síns máls.
Þegar verið er að skuldbinda þjóðina á þennan hátt þarf að vera búið að reikna upp fleiri en eitt módel. Allir sem hafa komið að atvinnurekstri úti í atvinnulífinu vita að það eru alltaf búnar til það sem heitir núna á viðskiptamáli sviðsmyndir. Ég vil fá að vita hvaða sviðsmyndir ríkisstjórnin hefur reiknað út og hver niðurstaða þeirra sé. Hvers vegna er sú sviðsmynd valin sem við sitjum uppi með í þeirri þingsályktunartillögu sem hér er til umfjöllunar? Þessum spurningum verður að svara í þessari umræðu.
Ég vil spyrja hæstv. ráðherra hvort þeir hafi skoðað módel sem gæti t.d. falið í sér að taka ekki lánið frá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum en fara þess í stað í aðrar aðgerðir. Þær gætu verið í fyrsta lagi að lækka vexti strax og í öðru lagi að hugleiða skatt á útstreymi fjármagns, t.d. sem væri yfir 10 millj. kr. Við vitum öll um upphæðirnar sem liggja inni í jöklabréfum. Við vitum að þetta fjármagn á eftir að streyma út úr landinu um leið og tækifæri gefst. Við vitum að það mundi þýða að gríðarlegt magn gjaldeyris færi niður í svelginn. Við vitum að í Argentínu hvarf lánið frá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum á örfáum klukkustundum og það eru teikn á lofti um að það sama mundi gerast hjá okkur.
Ég spyr því: Hefur ríkisstjórnin skoðað þann möguleika að í stöðunni gæti verið réttlætanlegt að setja skatta á útstreymi fjármagns? Hefur ríkisstjórnin skoðað möguleikann á því að takast á við þennan vanda okkar á lengri tíma en hún áætlar hér, með því að leyfa okkur að hafa viðvarandi halla á ríkissjóði í stað þess að fara út á þessa ómögulegu braut, sem ég vil meina? Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn gerir kröfu um að ríkissjóður verði hallalaus árið 2012. Það er ekki heil brú í þeirri kröfu. Ríkissjóður getur ekki orðið hallalaus árið 2012 nema með heiftarlegum niðurskurði á opinberri fjármögnun heilbrigðisþjónustunnar, skólakerfisins og allra opinberra framkvæmda í landinu.
Er ríkisstjórnin með opin augun að fara inn á þá braut, gríðarlegan niðurskurð í opinberum fjárframlögum? Hvað á að gera með háskólana? Við erum búin að koma upp háskólum bæði á höfuðborgarsvæðinu og eins úti á landsbyggðinni sem við erum öll svo stolt af. Ætlar ríkisstjórnin að skera einhvern þeirra og þá hvern?
Ríkissjóður verður ekki hallalaus árið 2012 ef við förum inn á þessa braut. Það er algjörlega ljóst. Ég spyr. Hefur ríkisstjórnin reiknað möguleikana á því að taka þetta kannski á enn þá lengri tíma, á tíu eða tuttugu árum, og heimila okkur að reka ríkissjóð með halla í einhver ár? Hvað hefur ríkisstjórnin reiknað í sambandi við heimilin og aðgerðir til að bjarga heimilunum? Ég verð að segja, hæstv. forseti, að við þessar aðstæður finnst mér ekki réttlætanlegt að eitt einasta heimili á Íslandi fari á hausinn. Ekki eitt einasta.
Ég vil fá að vita hvaða sviðsmyndir ríkisstjórnin hafi reiknað í þessum efnum, hvaða möguleika hún sér á því að bjarga heimilunum frá gjaldþroti. Ég fullyrði að þær leiðir sem ríkisstjórnin sýndi okkur í blaðaauglýsingunni fyrir nokkrum dögum nægja ekki. Þær gera ekki það sem þarf fyrir heimilin í landinu.
Ég get nefnt möguleikann á lánalengingum og því að skera verðbólgukúfinn sem kemur þegar krónan fellur. Þá kemur gríðarlegt verðbólguskot. Ætlar ríkisstjórnin með opin augun að láta þær verðbætur sem þá verða til, leggjast á öll íbúðalán á Íslandi og láta þau liggja þar, hvíla eins og mara á íslenskum fjölskyldum þangað til öll lán eru greidd upp? Það er óásættanlegt, hæstv. forseti. Það gengur ekki upp að gera hlutina svoleiðis, íslensk heimili og íslenskrar fjölskyldur eiga það ekki skilið. Við verðum að fá nýjar lausnir, aðrar leiðir frá hæstv. ríkisstjórn en þær sem hún hefur sýnt.
Við verðum að fara í atvinnuskapandi aðgerðir og ég er ósammála hv. síðasta ræðumanni, okkar nýjasta þingmanni, um að orkufrekur iðnaður leysi eitthvað. Í mínum huga eru það útflutningsgreinarnar sem skila okkur tekjum og íslensku útflutningsgreinarnar eru sjávarútvegur og ferðaþjónusta en ekki álútflutningur, vegna þess að álfyrirtækin skilja sáralítið eftir í landinu annað en umsvifin, launin sem greidd eru í landinu. Verðmætasköpunin fer í formi hagnaðar til þeirra landa þar sem þessi stórfyrirtæki eiga sér aðsetur, þ.e. lögheimili. Þar sem þau eiga sér höfuðstöðvar og safna saman sínum arði, sama hvar hann verður til.
Ég bið fólk frekar að skoða uppbyggingu á fjölþættum atvinnuvegum okkar, öllum okkar iðngreinum sem eru í lággróðrinum. Íslenskur iðnaður getur mjög auðveldlega verið hluti af útflutningsgreinum okkar. Við eigum að fara í atvinnuskapandi aðgerðir í iðnaði, í landbúnaði, en til þess þurfum við opinbert fjármagn.
Hvað getur ríkisstjórnin sagt okkur um atvinnuskapandi aðgerðir sem hún hefur í huga ef farin er leið Alþjóðagjaldeyrissjóðsins? Ég sé ekki að það verði neitt svigrúm. Ef við förum ekki leið Alþjóðagjaldeyrissjóðsins höfum við meira svigrúm til þess að láta opinbert fé inn í atvinnuvegina okkar og tryggja að þar verði innspýting en ekki frost og dauði.
Ég vil líka spyrja hvort ríkisstjórnin hafi hugsað um möguleikana á því að stýra eignarhaldi í fyrirtækjum því við megum ekki búa við þessa einokun á eignarhaldi sem hefur verið í fyrirtækjunum og yfirstærð sumra fyrirtækja. Af því að ræðutími minn er að verða búinn ætla ég að nefna eitt atriði í viðbót sem ég vil að verði gert og mér finnst ríkisstjórnin ekki hafa sýnt okkur nægilega vel hvort sé í spilunum hjá þeim. Það er á hvern hátt eigi að auka eftirlit með bönkum og fjármálastofnunum. Það er eitt af því sem er bráðnauðsynlegt að við göngum í. Að þessu sögðu, hæstv. forseti, bið ég um að verða sett aftur á mælendaskrá.
