samskipti íslenskra stjórnvalda og erindreka við fulltrúa bandarískra stjórnvalda.

Virðulegi forseti. Ég þakka fyrir að þessi beiðni um utandagskrárumræðu um samskipti íslenskra stjórnvalda og erindreka þeirra við fulltrúa bandarískra stjórnvalda er tekin fyrir með skömmum fyrirvara á þinginu. Þannig var að í síðustu viku lak út til fjölmiðla nokkuð dæmalaus frásögn eða minnisblað staðgengils sendiherra Bandaríkjanna á Íslandi af fundum sem hann átti í janúar á þessu ári með háttsettum embættismönnum í íslenska utanríkisráðuneytinu, ráðuneytisstjóranum og sendiherra Íslands í Bandaríkjunum ásamt aðstoðarmanni utanríkisráðherra. Það er ástæða til að rifja upp til að byrja með að þau mál sem þarna voru á dagskrá, þ.e. samskiptin við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn og mál sem lúta að lausn Icesave-deilunnar, má rekja allt aftur til ársins 2008. Frá þeim tíma hafa ráðherrar Samfylkingarinnar stýrt utanríkisráðuneytinu.

Fyrst vil ég segja þetta: Þetta minnisblað lætur mann fá á tilfinninguna að utanríkisráðuneytið hafi verið í mest litlum samskiptum við bandaríska sendiráðið vegna þessara mikilvægu mála allt fram til janúarmánaðar á þessu ári. Utanríkisráðherra getur eftir atvikum greint okkur betur frá því hvort menn voru virkilega fyrst að ræða þessi mál af einhverri alvöru við bandaríska sendiráðið í janúar 2010. Í þessu minnisblaði koma fram bæði athyglisverðar en kannski ekki síður mjög alvarlegar upplýsingar með hliðsjón af hagsmunum Íslands.

Í fyrsta lagi verð ég að segja að mér finnst það mjög einkennileg taktík af utanríkisráðuneytinu að reyna að stilla Bandaríkjamönnum upp við vegg. Ég held að sú aðferðafræði sé mjög ólíkleg til árangurs og farsællar niðurstöðu, en af minnisblaðinu má sjá að það er sem til hafi staðið að stilla Bandaríkjamönnum upp við vegg þegar kemur að afstöðu þeirra til Icesave-málsins.

Í öðru lagi ber þetta minnisblað með sér að ríkisstjórn Íslands og utanríkisráðuneytið hafi fyrst og fremst eftir synjun forseta Íslands lagt áherslu á að koma í veg fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna. Það er eins og að það hafi átt að vera öllum markmiðum ofar, að hindra að þjóðaratkvæðagreiðslan færi fram. Það verður ekki ráðið af minnisblaðinu að efst á baugi hafi verið að tala máli Íslands. Í því samhengi kemur fram í minnisblaðinu að íslenska fjármálaráðuneytið hafi verið í samstarfi við breska sendiherrann á Íslandi við að finna leiðir til að velta vandamálinu yfir á einhvern annan, eins og t.d. Noreg. Er það virkilega svo, ég vil bera það undir hæstv. utanríkisráðherra, að menn telji eðlilegt að Norðmenn leggi meira af mörkum í þessu máli en Bretar og Hollendingar hafa verið tilbúnir að gera? Er það virkilega þannig að fjármálaráðuneytið, eftir atvikum í samstarfi við utanríkisráðuneytið, hafi kokkað upp hugmyndir í samstarfi við Breta um að Norðmenn gerðu meira fyrir Íslendinga en Bretar og Hollendingar hafa verið tilbúnir til að gera fram til þessa? Finnst mönnum virkilega frambærileg nálgun í þessu máli að segja að það hljóti að standa Norðmönnum næst að leysa þennan hnút? Við hljótum að krefjast svara við þessu.

Það alvarlegasta í þessu minnisblaði er hins vegar að fulltrúar íslenskra stjórnvalda skuli fara í bandaríska sendiráðið og stilla málinu þannig upp að þjóðaratkvæðagreiðslan sem á að fara fram að stjórnskipunarlögum megi alls ekki eiga sér stað en ef það gerist geti blasað við á Íslandi þjóðargjaldþrot eða greiðslufall strax á næsta ári. Þetta eru þeir fulltrúar okkar í ráðuneytunum sem eiga að tala máli Íslands, útskýra hvers vegna ekki verður greiðslufall á næsta ári jafnvel þó að samningarnir falli í þjóðaratkvæðagreiðslu, hvað það er sem við höfum fram að færa til að leysa þá stöðu sem þá kæmi upp, hvers vegna við höfum ekki áhyggjur af því. Ég hef ekki áhyggjur af því, ef þjóðin fær að hafa sinn vilja framar vilja ríkisstjórnarinnar í Icesave-málinu, að við lendum í greiðslufalli og gjaldþroti strax á næsta ári. Ég ætlast til þess að talsmenn ríkisstjórnarinnar komi þeim skilaboðum til allra sendiherra á Íslandi sem hafa hér sendiráð að við Íslendingar munum finna leiðir út úr þessari stöðu. Við höfum ekki (Forseti hringir.) þörf fyrir það að skilaboð af þessum toga rati til Breta þegar við eigum í samningaviðræðum við þá. Það er akkúrat svona sem menn eiga ekki að standa að málum. Sú óþægilega tilfinning situr eftir í þessu máli að hagsmunir ríkisstjórnarinnar (Forseti hringir.) fari ekki saman með hagsmunum þjóðarinnar.