139. löggjafarþing — 30. fundur,  17. nóv. 2010.

vextir og verðtrygging o.fl.

206. mál
[17:34]
Horfa

Pétur H. Blöndal (S):

Herra forseti. Eftir þessa makalausa ræðu þar sem mér voru lögð í munn alls konar orð sem ég ekki sagði varð ég að taka til máls aftur. Ég talaði aldrei um ferðatöskuhagkerfi. Ég talaði einmitt um að menn ættu að fjárfesta í íbúðarhúsnæði með lánum og í menntun með lánum en engu öðru. Ég talaði um að venjuleg neysla eins og að kaupa flatskjá eða síma, bíl eða eitthvað annað slíkt yrði allt saman staðgreitt. Það er gert mjög víða. Þetta var gert í Þýskalandi þegar ég var þar við nám. Það datt ekki nokkrum Þjóðverja í hug, eða fæstum, að kaupa sér bíl nema eiga fyrir honum. Það er þetta sem ég er að tala um. Ég er að tala um ráðdeild og sparsemi þar sem menn leggja fyrir áður en þeir kaupa. Þeir fresta neyslu, leggja fyrir og eiga fyrir hlutnum þegar þeir kaupa þá, svona venjulegar neysluvörur. Það er það sem ég er að tala um.

Þessa hugmyndafræði sem var í gangi fyrir langalöngu á Íslandi er löngu búið að troða niður. Það þykir ljótt og menn eru bara nirflar ef þeir vilja ekki kaupa jeppa, nirflar og aurasálir. Þannig er talað um þá og nú er farið að tala um vonda fjármagnseigendur. Fjármagnseigendur, hverjir skyldu það nú vera? Það eru í grunninn alltaf heimilin, alls staðar. Það eru ekki útrásarvíkingar sem eiga sparifé, nei. Þeir áttu skuldir. Það er ekki ríkissjóður sem á sparifé. Nei, hann á skuldir. Það eru ekki sveitarfélögin sem eiga sparifé, ó nei, og ekki fyrirtækin. Það eru alltaf einstaklingar. Það vill svo til að mesta sparifé á Íslandi, lífeyrissjóðirnir, er í eigu sjóðfélaganna. Hver einasta fjölskylda á Íslandi á að meðaltali 15 milljónir í lífeyrissjóðum. Það er sparifé í eigu fjölskyldunnar. Hún er þá fjármagnseigandi. Nú er hún orðin fjármagnseigandi og hún er ljót. Fjölskyldan er ljót af því að hún er fjármagnseigandi. Það er alltaf verið að tala um að þessir vondu fjármagnseigendur séu að klekkja á okkur.

Bankarnir fengu lán erlendis frá frá bönkum í Þýskalandi, Austurríki og víðar sem eru líka í eigu sparifjáreigenda, þýskra og austurrískra fjölskyldna. Uppruni fjármagnsins er alltaf frá heimilunum og þau eru hinn svokallaði vondi fjármagnseigandi. Núna tala menn eins og það sé gott að skulda og við eigum að ganga inn í Evrópusambandið til að laga skuldastöðu okkar. Það sem ég var að segja var að við ættum öll, og ég veit að þjóðin er farin að gera það, að eiga fyrir skuldum okkar. Ef allir gera það og ríkissjóður líka þá eigum við eignir en ekki skuldir í útlöndum. Ef við eigum eignir í útlöndum er ekki nokkurn skapaðan hlut að óttast. Þá kemur ekki kreppa á Íslandi. Þá getur enginn ráðist á krónuna því að við eigum eignir og getum bara borgað og látið krónuna fara í hring. Vandamál okkar er vegna skuldsetningar, vegna neysluskulda einstaklinga, fyrirtækja og ríkissjóðs.

Ég get sagt, herra forseti, að maður tók andköf fyrir þremur árum, 2007, þegar menn keyptu nýleg einbýlishús til að rífa þau og maður tók andköf yfir veislum þar sem heimsfrægum listamönnum var boðið að troða upp fyrir 2 milljónir. Maður velti fyrir sér: Er ég orðinn ruglaður eða er þetta lið orðið ruglað? Svo þegar ég legg til að þjóðin taki upp gömul gildi ráðdeildar og sparsemi þá er sagt að ég sé að tala um töskuhagkerfi. Ó, nei. Ég er að tala um að við hættum að eyða um efni fram. Vöruskiptajöfnuðurinn segir mér að við séum farin að gera það, vöruskiptajöfnuðurinn með afgang mánuð fyrir mánuð. Hingað til landsins kemur gjaldeyrir í hverjum einasta mánuði og lagar stöðu okkar hvern mánuð. Það er vegna þess að heimilin eru farin að spara og greiða niður skuldir en ekki eyða. Ef við gerum þetta í nokkuð mörg ár, það þarf mörg ár, herra forseti, kannski 10 ár, kannski 15 ár, verður allur vandi horfinn að þessu leyti.

Ég fyrirbýð hæstv. ráðherra að gera mér upp skoðanir og meiningar.