140. löggjafarþing — 4. fundur,  5. okt. 2011.

staðgöngumæðrun.

4. mál
[17:00]
Horfa

Ásbjörn Óttarsson (S):

Virðulegi forseti. Við ræðum hér tillögu til þingsályktunar þar sem ályktað er að fela velferðarráðherra að skipa starfshóp sem undirbúi frumvarp til laga sem heimili staðgöngumæðrun í velgjörðarskyni. Ég tek undir með hv. þm. Kristjáni Möller að ég er ekki tilbúinn að gefa afslátt á því og það verði skilað einhverri skýrslu, ég vil sjá frumvarp.

Það er mjög mikilvægt að við ræðum þetta á þeim forsendum að hugsunin og takmarkið með þingsályktunartillögunni og síðan frumvarpi í framhaldi af henni er sú að þetta sé gert í velgjörðarskyni. Það eru klárlega hér inni, og það fer ekki á milli mála, hv. þingmenn sem hafa áhyggjur af því að þetta geti þróast í aðra veru. Á þau sjónarmið verðum við í fyrsta lagi að hlusta og líka að taka tillit til því að tilgangur þessarar tillögu er akkúrat sá að þetta verði gert í velgjörðarskyni. Mér finnst að oftast nær þegar við ræðum hér ákveðna hluti og einmitt þegar skoðanir eru nógu andstæðar að þá komumst við að skynsamlegustu niðurstöðunni. Ég verð að segja fyrir mína parta að ég hafði ákveðnar áhyggjur af því þegar við hófum að ræða þetta mál að umræðan færi kannski ekki æskilega af stað en mér finnst þessi umræða hafa verið mjög góð. Hér hafa líka talað þingmenn sem eru ekki sömu skoðunar og ég og ég ber fulla virðingu fyrir þeim.

Við getum líka rætt þetta á þeim grunni sem hefur komið fram að mönnum finnst umræðan ekki nógu þróuð og nógu þroskuð í samfélaginu til að við getum tekið svona mál til afgreiðslu. Ég er ekki sammála því. Ég tel að umræðan hafi verið umtalsverð undanfarið, hún var töluverð í kringum vinnuna í nefndinni og hún mun verða töluverð áfram. Fólk ræðir líka og ber þetta saman við ákveðna reynslu í öðrum löndum, Indland hefur verið nefnt, og ég held að óhætt sé að fullyrða að við getum ekki borið saman hvort heldur er mannréttindi eða lífsskilyrði fólks á Indlandi og á Íslandi. Ég held að við getum öll verið sammála um að það er ekki samanburðarhæft.

Ég sat fund sem boðað var til af hv. þm. Ragnheiði E. Árnadóttur með fulltrúum þess fólks sem hefur barist fyrir þessu máli í langan tíma. Eftir þann fund var ég endanlega sannfærður um að við værum að gera rétt. Ég sat líka fund sem varamaður í heilbrigðisnefnd sem fjallaði um þetta mál. Þangað kom sem gestur á fundinn kona frá Kanada sem sagði frá reynslunni þar. Hún sagði að umræðan eins og hún er núna á Íslandi hefði verið nákvæmlega eins í Kanada. Menn hefðu eðlilega og skiljanlega kannski haft ákveðnar efasemdir og áhyggjur af því hvað mundi hugsanlega geta gerst en þróunin og reynslan var með allt öðrum hætti. Ég held að ég muni alveg rétt það sem kom fram í máli þessarar konu að þar er meira að segja farið að falla frá því núna að gera bindandi samkomulag. Það er ekki lengur þörf fyrir það, það er reynslan.

Ég tek undir með hv. þm. Kristjáni Möller og hv. þm. Ragnheiði E. Árnadóttur og fleirum sem hafa sagt það hér að ég gef ekkert fyrir þau rök að af því að þetta sé ekki svona á Norðurlöndunum megi þetta ekki vera hér. Ég gef bara ekkert fyrir það, ekki neitt. Mín skoðun er sú að við getum auðvitað sett þetta fram með þessum hætti hér og stigið framar og verið fremri þeim. Við erum það á mörgum sviðum sem betur fer. Það er ekkert sem mælir gegn því, þótt ekki sé búið að samþykkja þetta á Norðurlöndunum, að við getum gert þetta hér, akkúrat ekki neitt.

Það kemur líka mjög skýrt fram í greinargerðinni og í raun og veru í þeirri vegferð sem ætlast er til að starfshópurinn fari eftir við að semja frumvarpið að þetta verði gert í velgjörðarskyni. Það er tekið upp úr nefndaráliti meiri hluta heilbrigðisnefndar á sínum tíma að alltaf verði fyrst og fremst hugsað um að tryggja hag barnsins, foreldranna og barnsins fyrst og fremst. Ég held að við þurfum að hugsa um það þegar við ræðum þessa hluti að það eru ekkert svo mörg ár síðan við vorum að ræða til að mynda málefni samkynhneigðra og annarra hópa þar sem búið er að breyta löggjöf sem okkur finnst mjög eðlilegt og sanngjarnt í dag. Það eru ekki svo mörg ár síðan að það þótti ekkert sjálfsagt eða eðlilegt. Ég tel að við höfum fulla burði og getu til að taka málefnalega umræðu um þetta, bæði í þinginu og úti í þjóðfélaginu, og hún hefur verið þar eins og ég sagði áðan. Við höfum öll tök á því, með aðgangi að fjölmiðlum, með aðgangi að netmiðlum, þannig að við þurfum ekki að vera hrædd við umræðuna.

Ég er svo heppinn að hafa eignast börn og það er ein af stærstu stundum lífs manns að eignast barn. En því miður geta ekki allir eignast barn. Hv. þm. Ólína Þorvarðardóttir sagði áðan sögu um konu sem eignaðist 20 börn og gaf systur sinni tvö. Hver var grunnurinn að því? Hann var auðvitað sá að sú kona vildi að systir sín upplifði það sama og hún, að eignast barn. Það er velgjörð að mínu mati.

Að lokum vil ég segja að ég vænti þess og þykist vita að þau fyrirheit sem voru gefin í september standi um að við afgreiðum málið og getum útkljáð það áður en við förum í fjárlagaumræðuna og lendum í því tímahraki sem við lendum oft í þar. Núna fer málið til meðferðar í velferðarnefnd, þar verður farið yfir það og það skoðað og ég hlakka til að taka þátt í síðari umr. um málið.