vörugjöld og tollalög.

Virðulegi forseti. Þeir sem hlustað hafa á umræðuna hafa kannski metið það þannig eftir ummæli hæstv. fjármálaráðherra að hér væri ekki um neina tekjuöflun að ræða. Ég vil þess vegna lesa beint upp úr frumvarpi hæstv. fjármálaráðherra. Þar segir á bls. 15, með leyfi forseta:

„Niðurstaðan er sú að á ársgrundvelli eru auknar tekjur ríkissjóðs af vörugjöldum á matvæli um 800 millj. kr.“

Það er augljóst flækjustig þarna sem er mjög mikilvægt að menn fái niðurstöðu í. Miðað við frumvarpið er gert ráð fyrir að kostnaður við breytingarnar, sem eiga að vera til einföldunar, verði 25 millj. kr. á hverju ári. Það er eins gott að menn einfölduðu það ekki meira, ég veit ekki hvar það hefði endað. Þá er ekki tekinn inn einskiptiskostnaðurinn upp á 10 millj. kr. sem kemur af breyttu tölvukerfi.

Ég vek athygli á því og við þurfum að skoða það betur, að gert er ráð fyrir því að þetta muni hækka vísitölu neysluverðs um 0,1%. Við erum komin þar með um 1,3 milljarða hækkun á lánum heimilanna. Svo er tóbaksgjaldið um 3 milljarðar þannig að við erum komin upp í 4,3 milljarða og erum því miður ekki enn hætt ef marka má þessi frumvörp.

Við skulum bara kalla hlutina réttum nöfnum. Þarna er þó einhver samræming á ferðinni og ekki vil ég gera lítið úr henni, en þegar maður les frumvarpið, þegar maður skoðar fréttatilkynningarnar og þegar settur er á fót starfshópur er óhætt að segja að það valdi miklum vonbrigðum.

Hæstv. ráðherra segir: Þið sjálfstæðismenn voruð í þessu og þið stóðuð ykkur heldur ekki nógu vel. Alveg hárrétt. Við vorum að vísu í því að lækka skatta, m.a. með Samfylkingunni, og þau undur og stórmerki hafa gerst að hér kom hv. þingmaður Samfylkingarinnar í gær sem kannaðist við að hafa verið í ríkisstjórn með Sjálfstæðisflokknum 2007–2009. Það er alveg ágætt. Ég man í fljótu bragði ekki eftir því að menn hafi gengist við því á þessu kjörtímabili.

Mér finnst gott að heyra að hæstv. fjármálaráðherra, sem er nú að hætta eftir nokkra mánuði, sé tilbúin að skoða þessi mál. Ég var að vonast til þess að hér ætti að fara að stíga einhver alvöruskref miðað við stóryrðin sem fuku: Við tókum við svo erfiðu búi eftir ríkisstjórn Samfylkingar og Sjálfstæðisflokksins. Við skulum ekki fara í þau mál, en við tókum við svo erfiðu búi, við þurftum að hækka öll vörugjöld og tolla og skatta.

Halda menn að það sé einhver tilviljun að Íslendingar eyða nokkurn veginn sambærilegri upphæð þegar þeir eru í útlöndum og allir útlendingar hér á Íslandi, meira að segja ferðamenn? Halda menn að það sé engin hugsanleg tenging við þá vörugjaldastefnu, tollastefnu og skattstefnu sem við erum með hér? Telja menn engar líkur á því að ef við lækkuðum vörugjöld og tolla mundi það hugsanlega auka veltuna og tekjurnar? Mundu útlendingarnir þá kannski versla meira? Ég hélt að menn ætluðu að reyna að ná verslun inn í landið, auka atvinnu hér heima, því að kallað hefur verið eftir því. Ef menn velta fyrir sér eftir hverju hafi verið kallað er það þetta sem menn hafa kallað eftir og af góðri ástæðu.

Með fullri virðingu fyrir samræmingu á gjöldum á brauðristum, samlokugrillum og nuddpottum — mér sýnist nuddpottadæmið ganga aðallega út á að setja á vörugjöld þar sem þau voru ekki, en látum það liggja á milli hluta — vonaðist maður til þess að þetta væri ekki jafnrýrt og raun ber vitni þar sem tveir vinnuhópar hafa unnið að málinu í dágóðan tíma. Það er svo sannarlega ekki um neinar stórar breytingar að ræða ef horft er á hlutina í stærra samhengi.

Ef menn hafa ekki svör við þeirri spurningu sem ég bar fram varðandi sætuefni, segir á bls. 12, með leyfi forseta:

„Lagt er til að gjaldið verði 210 kr. á hvert kíló sykurs og þar sem sætuefni eru notuð í stað sykurs, sem er einkum í gosdrykkjum, verði gjaldið miðað við að vera hið sama og ef sykur væri notaður í stað sætuefnis.“

Þarna er mikið flækjustig og það sér hver maður að því miður eru sætuefni ekki eingöngu notuð í gosdrykki, því fer víðs fjarri, og er ég enginn aðdáandi þeirra. Ef við ætlum að leggja það í hendur tollyfirvalda að finna út með bragðprófunum hversu mikið er af sykri í viðkomandi vöru erum við komin með ansi hátt flækjustig. Væntanlega verður það gert með bragðprófunum, ég held að önnur leið sé ekki fær.

Það verður bið á því að við gerum alvörubreytingar á kerfinu, því miður. Okkar í hv. efnahags- og viðskiptanefnd bíður það verkefni að kanna hvort þessir hlutir gangi upp og hvort það sé skynsemi í þessu og höfum við til þess afskaplega skamman tíma eins og öllum er ljóst. Það virðist að vísu vera almenn regla þegar stórmál liggja fyrir í þessari ríkisstjórn að þá eru þau unnin hratt. En svo ég verði aðeins á jákvæðu nótunum er ég ekkert að gantast með það, það er mjög gott að hin kjánalega mismunun á milli brauðristar og samlokugrills heyri sögunni til. Ég held að það sé hið besta mál, en við skulum nú samt ekki alveg missa okkur í gleðinni því að það er svo sannarlega mikið verk óunnið á því sviði.