ákvörðun ríkisstjórnarinnar um að hægt verði á viðræðum við ESB.

Frú forseti. Ég vil byrja á að þakka fyrir skjót viðbrögð hjá forseta þingsins við beiðni minni um að fá sérstaka umræðu um þetta mál. Það sem menn eru helst að velta fyrir sér í tilefni af sérstakri yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar um að nú skuli hægja á aðildarviðræðunum við Evrópusambandið er í fyrsta lagi hver hefði átt frumkvæðið að því að hægt er á aðildarviðræðunum.

Í fyrstu var látið sem hér væri um að ræða eitthvert eðlilegt framhald á ferlinu, það hefði alltaf verið gert ráð fyrir því að hægt yrði á aðildarviðræðunum í aðdraganda kosninga. Þá kom utanríkisráðherra fram og sagðist meira að segja fagna þessu sérstaklega vegna þess að þetta væri skynsamlegt og ábyrgt. Í Ríkisútvarpinu í dag tók Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra af skarið og sagði að ef Alþingi hefði samþykkt tillögu Jóns Bjarnasonar í utanríkismálanefnd um að fresta aðildarviðræðum hefði stjórnarsamstarfinu verið slitið.

Þess vegna finnst mér afskaplega mikilvægt nú þegar við ræðum stöðu þessa máls að við ræðum bara um það eins og það er, látum ekki í það skína að þetta sé eðlilegt framhald af viðræðum sem séu í góðum farvegi þegar forsætisráðherra hefur gert grein fyrir því að hér hafi stjórnarslit legið við.

Að sjálfsögðu vakna spurningar um það hvaða staða er uppi að afstöðnum þingkosningunum í vor. Ég kalla eftir því að hæstv. utanríkisráðherra dragi aðeins upp þá mynd vegna þess að mér sýnist sem afskaplega ólík sýn birtist í orðum formanns Vinstri grænna eins og hann tjáði sig um málið í Kastljósi Ríkisútvarpsins í gærkvöldi þar sem hann virtist halda því öllu opnu hvaða staða yrði uppi eftir þingkosningarnar og vísaði um stefnu síns flokks í því máli til landsfundar sem fram fer í febrúar. Á hinn bóginn höfum við heyrt hæstv. utanríkisráðherra tjá sig um þetta mál á þeim nótum að þá verði, eins og Kaninn mundi segja, „business as usual“, þá verði málið aftur komið á eðlilegt skrið.

Það skiptir máli að þetta liggi fyrir á þinginu vegna þess að þeir sem bera ábyrgð á málinu og hafa farið fyrir því, keyrt það áfram, lagt áherslu á það sem eitt af helstu málum ríkisstjórnarinnar, verða að tala skýrt um það hver hin raunverulega staða er. Það virðist jafnframt sem menn hafi loks viðurkennt í tengslum við þessa yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar að ástæðan fyrir því að hægt hefur gengið fram til þessa að fá niðurstöðu í mikilvægustu kaflana sé innanbúðarvandamál, heimatilbúið vandamál á Íslandi.

Þá rifjast aftur upp hvernig að umsókninni sjálfri var staðið í upphafi. Það var á afskaplega veikum forsendum, þ.e. tveir flokkar hvor með sína stefnuna leggja af stað og það var við því að búast að þetta yrði eintómt klúður, hægagangur og uppnám á hverju horni. Það er það sem við höfum séð og upplifað.

Þess vegna finnst mér að það standi upp á utanríkisráðherrann aðeins að tjá sig um það. Nú eru bráðum fjögur ár liðin frá því að þingið tók þessa afdrifaríku ákvörðun og við höfum staðið í viðræðum við Evrópusambandið í tvö og hálft ár, lengur en nokkurt annað EFTA-ríki og mér finnst standa upp á utanríkisráðherra að greina frá sýn sinni á það hvort í raun sé hægt að halda áfram viðræðum við Evrópusambandið á þessum forsendum, með flokki sem vill ekki ganga inn og með marga innan borðs sem hafa yfirlýsta stefnu um að halda sig utan Evrópusambandsins. Er ekki staðreynd málsins sú að það verður á hverju þjóðþingi og í hverri ríkisstjórn að vera skýr meirihlutavilji fyrir því að ganga í Evrópusambandið til að hægt sé að standa í aðildarviðræðum?

Þetta er eitt af stóru málunum sem ég tel að við þurfum að fást við í aðdraganda kosninganna sem fram fara í apríl.

Loks vil ég nefna eitt atriði sem hefur breyst frá því að aðildarumsóknin var lögð fram. Á síðasta ári undirrituðu 25 af 27 Evrópusambandsríkjum sérstakan ríkisfjármálasáttmála þar sem tekin eru skref í átt til þess að auka mjög verulega framsal ríkisvalds til sameiginlegra stofnana Evrópusambandsins. Ég bið hæstv. utanríkisráðherra aðeins að tjá sig um hvort ekki sé augljóst að það verði gerð krafa um að við Íslendingar, hyggjumst við taka upp evruna í framtíðinni, undirritum þennan ríkisfjármálasáttmála og föllumst þar með á að auka við framsal ríkisvalds frá því sem fyrir lá þegar umsóknin var lögð fram.

Mér finnst þetta skipta máli inn í umræðuna og það er mjög undarlegt að ekki hafi verið meiri umræða um þær breytingar sem átt hafa sér stað á Evrópusambandinu, stofnunum þess og sáttmálanum (Forseti hringir.) sem samstarfið allt byggir á í ljósi þess að við erum í dag með stöðu aðildarumsóknarríkis. (Forseti hringir.)