Ríkisútvarpið, fjölmiðill í almannaþágu.
Herra forseti. Í raun er ég búinn að segja það sem ég kom til þess að segja við þessa umræðu í dag. Það kom fram í andsvörum mínum áðan.
Þó að ég hafi farið heldur geyst að hæstv. menntamálaráðherra vil ég segja það algjörlega skýrt að ég tel að af hálfu þeirra sem úr var að velja á annað borð í þessari stjórn held ég að núverandi hæstv. menntamálaráðherra muni reynast vanda sínum vaxinn, þ.e. ég tel að að menntamálum og því sem eftir af menningarmálum sem ekki er búið að koma undir forsætisráðuneytið, sé vel borgið í höndum hans fremur en í höndum ýmissa annarra sem hugsanlega hefðu getað tekið þennan málaflokk yfir.
Það er hins vegar svo að sporin hræða og auðvitað veldur það mér ákveðnum vonbrigðum sem hef alltaf litið á hæstv. menntamálaráðherra Illuga Gunnarsson sem einn af hinni nýju kynslóð Sjálfstæðisflokksins sem mundi nú loksins þora að taka það skref að láta flokksgleraugun lönd og leið og gera bara það sem honum þykir best fyrir málaflokkinn. En hann leggst í það strax á sínum fyrstu vikum í embætti að leggja fram frumvarp af þessu tagi sem er ekkert annað en mjög heiðarleg viðleitni af hans hálfu til þess að ná flokkstökum Sjálfstæðisflokksins á Ríkisútvarpinu. Það er ekkert annað sem vakir fyrir Sjálfstæðisflokknum í þessu máli. Þetta var eitt af því sem klárt var að sá kjarni sem ræður Sjálfstæðisflokknum í flestum málum lagði fyrir hæstv. menntamálaráðherra að gera.
Ég sagði sporin hræða. Það kom vel fram í máli hv. þm. Páls Vals Björnssonar sem fór hér með tilvitnanir í ýmsa sem bersýnilega vildu rusla út úr Ríkisútvarpinu þeim sem væru með rangan flokkslit, nefndu sérstaklega Samfylkingu og Vinstri græna.
Hvað gerist í fjölmiðlum í dag? Jú, allt í einu stígur hæstv. forsætisráðherra fram og skrifar heilsíðugrein í Morgunblaðið sem ekki er hægt að túlka með öðrum hætti en þeim að hæstv. forsætisráðherra reiðir þar svipuna gagnvart opinberum fjölmiðlum. Það er ekkert annað. Nú er það að vísu svo að hæstv. forsætisráðherra kemur í vaxandi mæli fram eins og prinsessan á bauninni. Það má ekki koma við hann, þá er hann stokkinn fram. Það má ekki benda á að eitthvað hafi misfarist, þá bregst hann til varnar, talar um loftárásir af hálfu fjölmiðla, talar um loftárásir af hálfu stjórnarandstöðunnar. Hvað er það annað en ógnun við þá sem starfa við frjálsa fjölmiðlun og jafn mikil ógnun og þó heldur meiri við þá sem starfa við opinbera fjölmiðlastofnanir eins og Ríkisútvarpið?
Ef maður les saman það frumvarp sem við ræðum hér og yfirlýsingar hæstv. forsætisráðherra sem líkir umfjöllun fjölmiðla, þar á meðal Ríkisútvarpsins um ríkisstjórn sína, við loftárásir, hvers á þá þetta fólk að vænta í framtíðinni?
Þetta er kjarni málsins. Svo geta menn rifið sig niður í rass, ef þeir vilja, um eitthvað annað, en það er ekkert annað sem vakir fyrir Sjálfstæðisflokknum og ríkisstjórninni, ekkert annað en að berja undir sig hina opinberu fjölmiðla, að koma í veg fyrir að þar ástundi menn heiðarlega og tæra gagnrýni eins og alltaf á að hafa uppi gagnvart fjölmiðlum, alveg eins og við sem vorum í hinni fyrri ríkisstjórn kveinkuðum okkur oft undan.
Ríkisstjórnir mega kveinka sér undan því þegar fjölmiðlar fjalla um þá. En mér finnst það ekki hægt þegar hæstv. forsætisráðherra líkir því beinlínis við loftárásir af hálfu fjölmiðla þegar menn taka eðlilega upp varnir í samfélaginu og miðlarnir segja frá því, eins og t.d. þegar þessi ríkisstjórn lætur það verða sitt fyrsta verk að ætla að leggja hér fram frumvarp sem beinlínis færir stórútgerð landsins 10 milljarða á silfurfati.
Er það nema von að menn reyni að taka á móti, að fólk úti í samfélaginu geri það? Eiga fjölmiðlar ekki að greina frá því? Mega menn ekki standa upp, njóta málfrelsisins í gegnum opinbera fjölmiðla án þess að hæstv. forsætisráðherra komi og líki því við loftárásir? Hvað felst í því annað en ógnanir gagnvart þeim starfsmönnum sem við slíka fjölmiðla starfa? Þetta frumvarp er sem sagt bara partur af því og því skulu menn vera algjörlega klárir á. Nú liggur það alveg fyrir að samkvæmt frumvarpinu og einbeittum vilja hæstv. ríkisstjórnar á að keyra það í gegn.
Komið hefur fram í umræðunni í dag að starfsmenn Ríkisútvarpsins, sem hingað til hafa að lögum haft fulltrúa í stjórninni, munu missa hann. Eðlilega þykir þeim það súrt í broti og hafa þeir mótmælt því. En það hefur líka komið fram í umræðunni í dag hjá einum af hv. þingmönnum Sjálfstæðisflokksins, Vilhjálmi Árnasyni, að hann telur það fullkomlega eðlilegt að starfsmennirnir hafi fulla áheyrnaraðild að stjórn Ríkisútvarpsins. Ég spurði þann ágæta hv. þingmann áðan hvort hann teldi ekki allt eins betra að stíga það skref og lögbinda það að starfsmennirnir hefðu fulltrúa í stjórn Ríkisútvarpsins? Hv. þm. Vilhjálmur Árnason sagði að hann væri alveg til í þá umræðu fyrir sína hönd og flokks síns.
Þá finnst mér, herra forseti, að hér sé komin gersamlega ný staða í þessu máli. Ef Sjálfstæðisflokkurinn eða hæstv. ríkisstjórn þess vegna er reiðubúin til þess að eiga orðastað við stjórnarandstöðuna um að miðla málum, ná a.m.k. samkomulagi um að hægt verði að afgreiða þessi lög með þeim hætti að starfsmennirnir eigi lögbundinn fulltrúa í stjórninni er ég fyrir mitt leyti til í að ræða það.
Mér þykir frumvarpið vont, en ef hægt er að bæta það finnst mér að menn eigi að fara í slíka umræðu.
Mér finnst að það séu kaflaskipti í umræðunni þegar einn af þingmönnum Sjálfstæðisflokksins lýsir því yfir að hann hafi ekkert á móti því að ræða það. Ég hlýt að ætla það þó að hv. þingmaður hafi sagt algjörlega skýrt að hann hafi ekki rannsakað innyfli hæstv. menntamálaráðherra hvað þetta varðar, en þá tel ég að þingið eigi að taka sér það fyrir hendur.
Er einhvers konar blæbrigðamunur á afstöðu hæstv. menntamálaráðherra og einstakra þingmanna? Ég tel ekki að hæstv. menntamálaráðherra, spakur maður eins og við þekkjum hann í þessum sal, sitji yfir hlut nýrra þingmanna. Tæpast ætlar hann að kúga þá í þessu máli.
Mig langar því til þess að spyrja hæstv. menntamálaráðherra hvort hann sé reiðubúinn til þess að skoða það að starfsmennirnir fái lögbundinn fulltrúa? Er hann reiðubúinn til þess að skoða það til málamiðlunar í þessu erfiða máli? Mundu allir kannski sáttir heim ganga þegar að nótt nemur?
