143. löggjafarþing — 77. fundur,  19. mars 2014.

fiskeldi.

319. mál
[18:25]
Horfa

sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra (Sigurður Ingi Jóhannsson) (F):

Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þingmönnum málefnalega og ítarlega umræðu um þetta mál. Varðandi þær fyrirspurnir sem komu get ég almennt sagt um þær að þó nokkrar þeirra lutu að því hvernig ákveðin niðurstaða væri komin, hvort hún væri íþyngjandi fyrir greinina og annað í þeim dúr. Rétt er að benda á að þetta var unnið í miklu samráði við greinina og öll niðurstaða sem kemur fram í frumvarpinu byggist á því að greinin sjálf er mjög meðvituð um ábyrgð sína. Þetta er ekki í fyrsta skipti sem svona sóknarhugur er í fiskeldi á Íslandi og margt sem bendir til þess að ef við vöndum vel til verka með þá þekkingu og reynslu sem við höfum í dag muni okkur farnast mun betur en oft áður. Þess vegna svarar það kannski flestum þeim spurningum sem hér voru bornar upp.

Varðandi það til að mynda hvort eðlilegt sé að greiða þjónustugjöld áður en menn fá afgreiðslu sinna mála er þetta hluti af því að meta hæfni þeirra fyrirtækja sem fara þarna inn, að þau séu rekstrarhæf, þau séu með nægilegt fjármagn og séu burðug til að standa undir því og annað í þeim dúr.

Ég tel að það sé bara til marks um ábyrgð greinarinnar að vera tilbúinn að leggja slíkt til í frumvarpi sem er unnið í þéttu samráði fjölmargra aðila.

Varðandi þá fyrirspurn sem hv. þm. Kristján L. Möller kom með um Matvælastofnun, og aðrir þingmenn komu reyndar inn á hana líka, hvað gerist ef upplýsingar vantar og menn gætu farið að teygja lopann þá sagði ég það í ræðu minni að ég liti svo á að Matvælastofnun mundi taka þetta víðtæka verkefni að sér af mikilli festu. Auðvitað hvílir mikil leiðbeiningarskylda á stofnunum ríkisins. Ég tel að það verði gert að þessu leyti og þess vegna þurfa þær upplýsingar sem menn eiga að skila að vera mjög skilmerkilegar og fresturinn ekki nýttur með þeim hætti að á síðustu dögum sex mánaðanna muni menn óska eftir upplýsingum sem taki hálft ár til viðbótar. Ég tel líka eðlilegt og vænti þess að atvinnuveganefnd sem þekkir þessi mál frá því að fjallað var um þetta talsvert á síðasta kjörtímabili, þau vandræði sem þær leyfisveitingar og sá eftirlitsfrumskógur sem þessi grein bjó við, að hún muni fara vel yfir frumvarpið og svara að einhverju leyti þeim spurningum sem bornar hafa verið fram, m.a. í nefndaráliti sem væri þá lögskýringargagn og til stuðnings fyrir þá aðila sem þurfa að vinna eftir þeim, þar á meðal ríkisstofnanir.

Að öðru leyti var aðeins umræða um fyrstur kemur, fyrstur fær. Það er auðvitað algengasta leiðin og kannski á margan hátt sú eðlilegasta. Það er líka rétt að nefna að við erum að byggja upp ný svæði, okkur vantar grunnrannsóknir og greinin sjálf tekur þátt í því. Það væri allt annað viðhorf og kannski mundu menn fara aðrar leiðir við leyfisveitingar og greiðslu ef búið væri að kortleggja allt landið, til að mynda af hálfu hins opinbera. Þá þyrfti hið opinbera að fá þann kostnað greiddan inn með leyfisveitingunum. Hér er farin önnur leið, þ.e. að greinin sjálf mun taka þátt í því að byggja upp þekkingu á þeim svæðum sem eftir er að rannsaka og verður síðan úthlutað til fyrirtækja. Ég held að það sé ákjósanleg leið við þær aðstæður sem við búum við í dag og tekur á þeim vanda sem menn hafa horft upp á á liðnum árum án þess að taka á honum. Ég tel að þetta sé nokkuð efnilegt.

Hér hefur líka aðeins verið rætt um skipulag. Rétt er að geta þess að á vegum umhverfisráðuneytisins er komin af stað vinna við frumvarp að skipulagi hafs og stranda. Þar er horft til þess fordæmis sem Fjórðungssamband Vestfjarða hefur staðið fyrir og gert með glæsibrag þar sem meðal annars Arnarfjörður hefur verið kortlagður. Ég var staddur þar um daginn þegar menn undirrituðu þá áætlun og það var mjög gleðileg stund. Ég tel að það sé góð fyrirmynd fyrir þá vinnu sem við þurfum að fara í.

Þegar þeirri vinnu hefur verið hrundið af stað verður í kjölfarið hægt að leysa önnur mál er varða til að mynda kræklingarækt og skelrækt og aðra slíka þætti, breyta því umhverfi sem þar er og láta það byggja meira á skipulagi og síðan úthlutun samkvæmt því. Það er mjög eðlilegt að sveitarfélögin séu miðlæg í því hvort það verði á forræði sveitarfélaga eingöngu eða í samstarfi ríkis og sveitarfélaga, það er eitthvað sem meðal annars verður fjallað um í aðdraganda frumvarps um skipulag hafs og stranda. Þar af leiðandi er mjög margt af því sem við höfum talað um á liðnum árum að hafi verið óleyst og verið óljóst, vandasamt og flókið er nú þegar komið af stað. Það er gleðilegt að geta komið með þetta mál inn í þingið eftir átta mánaða vinnu í ráðherraembætti og ég er bara stoltur af því.