staða Alþingis, yfirlýsing forseta og umræða um hana, skv. 61. gr. þingskapa.

Frú forseti. Ég fagna því að hæstv. forseti hafi kveðið á um það áðan að þingsályktunin um aðildarumsókn að Evrópusambandinu sé í fullu gildi.

Ég heyrði þó ekki betur en að hæstv. fjármálaráðherra héldi því fram að hún væri ekki í gildi. Ég vona að hann hafi hlustað á forseta og taki mið af orðum hans. Hæstv. fjármálaráðherra sagði líka að átök væru vond. Þess vegna er ákvörðunin tekin með þessum hætti; það átti að forða sér frá átökum, það átti bara að beita gerræði til að vera ekki með neitt vesen. Við heyrum hér fyrir utan, á Austurvelli, að almenningi á Íslandi hugnast ekki gerræði.

Þann 12. mars hlustaði ég á kvöldfréttir að venju og heyrði þar furðufréttir af bréfi hæstv. utanríkisráðherra til Evrópusambandsins. Ég verð að játa að ég skildi varla inntakið. Ég trúði því ekki að þetta hefði í raun og veru gerst, að einhver ráðherra teldi sig hafa heimild til þessa, hvað þá að hann væri bakkaður upp af ríkisstjórninni. Síðan fékk ég ónotatilfinningu af því að þetta eru vinnubrögð sem eru algjörlega óásættanleg í lýðræðisríki með þingbundna stjórn.

Formenn í stjórnarmyndunarviðræðum geta kósað sig í sumarbústað og verið sammála um að slíta eigi aðildarviðræðum við Evrópusambandið, en slík ákvörðun, stefnumarkandi ákvörðun, er ekki tekin án samþykkis Alþingis. Það var reynt hér síðastliðinn vetur og hæstv. utanríkisráðherra hélt því fram í viðtali í gær að stjórnarandstaðan hefði komið í veg fyrir það. Ég þakka fyrir þá trú sem hæstv. ráðherra hefur á okkur, og við erum nokkuð öflug þegar á þarf að halda, en það var auðvitað þannig að þeir treystu sér ekki með málið í gegnum þingið því að þeir voru ekki sannfærðir um að hafa meiri hluta fyrir því. Og það sem verra er að í viðtali við hæstv. utanríkisráðherra í gær kom jafnframt fram að Sjálfstæðisflokkurinn fórnaði loforði um þjóðaratkvæðagreiðslu, kannski í þessari sömu sumarbústaðarferð, hvað veit ég um hvar þau hrossakaup fóru fram.

Nú veltum við fyrir okkur: Hvert er gjaldið sem við munum greiða? Var það lækkun á veiðigjöldum strax? Var það hækkun á matarskatti eða eigum við von á fleiri trakteringum til þess að friðþægja Sjálfstæðisflokkinn fyrir að hafa logið að kjósendum sínum? Eftir stendur að bréf utanríkisráðherra breytir ekki stöðu Íslands sem umsóknarríkis þó að aðildarviðræður séu ekki í gangi á þessu kjörtímabili.