fjögurra ára samgönguáætlun 2015--2018.
Virðulegi forseti. Ég þakka hæstv. innanríkisráðherra fyrir ræðuna og að koma með þessa ágætu þingsályktunartillögu fyrir þingið. Ég geri mér fulla grein fyrir því að þörfin er mikil og víða er hrópað eftir úrbótum. Ég ætla ekki að nefna nákvæmlega einstaka vegi en ég má til með að minna á þær einbreiðu brýr sem á eftir að breikka og ítreka að mér finnst mega taka aðeins betur til hendinni þar. Ég geri mér fulla grein fyrir því að víða er hrópað eftir fjármagni. Það er víða skortur á viðhaldi á vegum, við gerum okkur grein fyrir því, en það er verið að sýna lit. Með síðustu ákvörðun ráðherra síðustu ríkisstjórnar var aðeins gerð bragarbót á því.
Mig langar að vekja athygli á öðrum málum og þá sjóvarnargörðum. Ég sé að það er ekki eins mikil stígandi í því. Það eru áætlaðar rúmar 100 milljónir til næstu ára í það verkefni, en reynslan sýnir okkur að flóð koma með reglulegu millibili, bæði hérna við suðvesturströndina og suðurströndina, og allt bendir til þess að það fari að koma að því aftur. Ég hvet ráðherra til að gefa því gaum að setja mætti meiri pening í það.
Sjóvarnir eru líka til þess gerðar að varðveita minjar. Gamlar hafnir, sem eru ekki í notkun lengur og brimið er að brjóta, eiga kannski ekki langt eftir en þar eru miklar söguminjar. Ég get sérstaklega nefnt suðvesturhornið, þar eru mikil mannvirki og mikil saga sem sjórinn er að brjóta jafnt og þétt. Innan örfárra ára verða þær hafnir og þau mannvirki farin. Ég sakna þess að sjá ekki eitthvað gert í þeim málum. Ég treysti því og mun leggja mitt af mörkum í þinginu til að það verði skoðað nánar.
Hafnarframkvæmdir. Eins mikilvægar og fiskihafnir landsins eru fyrir þjóðfélagið þá er aðeins áætlað að setja 147 milljónir í Hafnabótasjóð núna 2015. Ég hefði viljað sjá þá tölu hærri. 2016 verður upphæðin 500 milljónir. Þetta fer stighækkandi, 2017 750 milljónir og tæpar 900 milljónir 2018. Þetta er allt í áttina þó að ég hefði talið að við mættum gera betur.
Landeyjahöfn tekur óneitanlega mikið til sín. Því spyr maður sig hvort við séum á réttri lið þar. Ég held að það sé kominn tími á að staldra aðeins við og endurmeta það dæmi, á hvaða vegferð við erum. Núna árið 2015 eru áætlaðar 387 milljónir í Landeyjahöfn, þó að ég sjái ekki fyrir mér að það verði, og 297 milljónir árið 2016, 300 milljónir 2017. Þar er verið að dæla sandi.
Í morgun komu til okkar Hornfirðingar og þar eru sömu vandamál. Þar þarf að dæla sandi. Þar eru sandrif sem koma í veg fyrir að skipin geti landað í heimahöfn og skapað þar verðmæti og störf. Á síðasta ríkisstjórnarfundi var 1,8 milljörðum kr. varið til brýnna úrbóta í vegakerfinu. Ég hefði viljað sjá þau brýnu verkefni þar þannig að tryggt væri að skipin gætu landað þarna á næstu makrílvertíð og komið til Hornafjarðar með öruggu móti. Ég trúi því samt að þingið og ríkisstjórnin tryggi það í sameiningu.
Mig langar aðeins til að vekja athygli á öðru máli á bls. 63. Þar er áætlun um öryggi sjófarenda, með leyfi forseta:
„Samgöngustofa fer með framkvæmd öryggisáætlunar sjófarenda en markmið áætlunarinnar er m.a. að treysta og auka öryggi íslenskra skipa og áhafna þeirra sem og farþega, fækka slysum á sjó og draga úr tjóni vegna þeirra.“
Mikið hefur áunnist í því að fækka slysum til sjós og þakka menn helst Slysavarnaskóla sjómanna sem er búinn að vinna ótrúlegt starf. En á sama tíma fjölgar slysum á smábátum og þá sérstaklega stærri smábátum, þ.e. bátum sem mælast í kringum 15 tonn og eru 12–15 metrar að lengd. Allt of margir bátar af þessari stærð hafa strandað á síðustu árum og enn einn bátur strandaði nú fyrir stuttu. Það er mikil mildi að ekki hafi orðið mannskaði þegar bátar hafa farið upp í grýttar fjörur í misjöfnum veðrum. Það er tímaspursmál hvenær mannsbani verður. Það er því full ástæða til að fara vel yfir þessi mál og sérstaklega mönnun þessara báta.
Athugunarvert er að séríslenskar reglur gilda um skip undir 15 metrum, eins og hér segir. Brúttótonn er mælieining fyrir heildarstærð skips eins og hún er ákvörðuð samkvæmt lögum um skipamælingar. Skip sem er 15 metrar eða lengra að mestu lengd mælist samkvæmt ákvæðum alþjóðasamþykktar um skipamælingar frá 23. júní 1969. Skip sem eru styttri en 15 metrar að mestri lengd mælast samkvæmt ákvæðum reglunnar um mælingu skipa með allt að 24 metrum. Í þessari reglugerð um brúttótonnin er ákveðin lengd, sem heitir skráð lengd, lengd skips sem er að hluta til hægt að færa til. Ef skip er skráð undir 12 metrum að lengd þá þarf jafnvel engan vélstjóra, en ef það er yfir 12 metrum þarf tvo vélstjóra. Í dag er hægt að fá undanþágu til að hafa engan vélstjóra á þeim skipum sem eru undir 12 metrum ef samningur er við vélsmiðju í landi um að sjá um viðhald. Stór munur er á því hvort um er að ræða færabát með einum manni um borð og aðeins róið í sæmilegu veðri eða hvort um er að ræða línubát með fjórum mönnum og róið í talsvert slæmum veðrum. Síðast var strandað vegna vélarbilunar, en oftast hefur það verið vegna þess að ofurþreyttar áhafnir hafa sofnað á vaktinni og siglt á fullu upp í fjöru.
Mikilvægt er að skoða öryggismál smábátasjómanna sérstaklega áður en stórslys verður. Treysti ég því að í þessari tillögu, eins og hún kemur fram, og ítreka ég það við hæstv. ráðherra, verði lögð sérstök áhersla á þessi mál varðandi smábátana.
