opinber fjármál.

Virðulegi forseti. Ég þakka fyrir mjög fína umræðu hér í dag þar sem ólík sjónarmið hafa komið fram. Við höfum reifað málið frá ýmsum hliðum. Mikill tími hefur farið í að ræða fjármálareglurnar en líka hefur verið komið inn á önnur atriði frumvarpsins; það sem snýr að fylgiritinu, hvaða hættur kunna að vera því samfara að gera þann aðskilnað sem er verið að leggja til á milli frumvarpsins sjálfs og fylgiritsins, hvaða neikvæðu afleiðingar kunna að hljótast af því. Rætt hefur verið um þörfina fyrir að styrkja bæði stjórnsýsluna og þingið. Við höfum í umræðunni líka leitt það fram að við erum sammála um að við getum gert betur og ég ætla að láta það kannski vera innlegg mitt hér í lokið.

Lagafrumvarpið er að sjálfsögðu ekki fullkomið frekar en önnur lög sem við setjum á þinginu og í framtíðinni eiga eftir að koma tillögur til breytinga á þessum lögum eða jafnvel nýjum heildarlögum um þetta efni. En þetta er tilraun til að gera betur, byggja á þeim grunni sem við höfum byggt upp með fjárreiðulögunum og á grundvelli reynslunnar undanfarin ár og áratugi og þroska umhverfið, lagaumhverfið og regluverkið í kringum opinber fjármál til þess að það sem gerist á vettvangi ríkisfjármálanna og á sveitarstjórnarstiginu sé til að styðja við markmið sem við erum þó þrátt fyrir allan ágreining sammála um að eftirsóknarvert sé að auka stöðugleika.

Ég hef ekki minnst mikið á það í dag en þetta er í mínum huga einn hornsteinninn í nýtt heildarsamkomulag við aðila vinnumarkaðarins, að ríkið sýni að það sé tilbúið til að leggja sitt af mörkum til að styðja við stöðugleikann, að menn bregðist við þeim ágöllum í regluverkinu sem hafa verið til staðar, að gripið sé til aðgerða til að sýna fram á að hægt sé að gera betur meðal annars í því að styðja Seðlabankann í þeim lögbundnu markmiðum sem honum er ætlað að ná. Með því að stíga þessi skref og sýna fram á það í verki að menn eru tilbúnir til að undirgangast meira að segja stífar fjármálareglur þá tel ég að menn séu í sterkri stöðu til að fara fram á það við vinnumarkaðinn að hann breyti verklagi sínu, geri breytingar í átt til þess sem hefur reynst vel annars staðar. Þá er ég að vísa til þeirrar vinnu sem hefur verið unnin á undanförnum árum og var að verulegu leyti samandregin í skýrslunni í aðdraganda kjarasamninga sem kom út á árinu 2013. En vantað hefur traust frá vinnumarkaðinum í garð stjórnvalda, til þingsins. Menn hafa áhyggjur af framkvæmd peningamálastefnu eða því að þingið ætli ekki að skila sínu eftir atvikum, að þingið og framkvæmdarvaldið tali ekki nægilega vel við sveitarstjórnarstigið o.s.frv. Þetta eru mörg svona smápúsluspil sem þarf að raða saman til að fá heildarmyndina. Þetta er mjög mikilvægt innlegg inn í það heildarsamhengi hlutanna að mínu viti.

Varðandi fjármálaregluna og samspilið á milli 7. og 10. gr., þá geri ég ráð fyrir að nefndin muni fara vel yfir það og eðlilegt að menn vandi vel til verka í því samhengi, en um það vil ég segja það sama og ég minntist á áðan, við erum ekki að setja stjórnarskrá. Við þurfum stundum bara að taka skrefið. Það er enginn að segja að þetta sé eina leiðin en þetta er að mínu viti leið sem horfir til reynslu okkar og til þess sem hefur reynst vel annars staðar. Hún hefur verið skoðuð af Alþjóðagjaldeyrissjóðnum eftir að hún varð til. Hún hefur verið lesin yfir og skoðuð af alþjóðlegum sérfræðingum í þessu efni og hún hefur fengið ítrekaða umfjöllun í fjárlaganefndinni og hún þolir alveg enn frekari skoðun í nefnd og umræðu í þingsal og ég tel að rétt sé að stíga þessi skref. Svo mun tíminn leiða það í ljós hvort menn vilji gera smávægilegar breytingar og það yrði þá bara lagabreyting. Við þurfum ekki að fara í neitt langt og flókið ferli til að gera einhverjar aðlaganir á þessu. En ég tel að við höfum fundið reglu sem gott er að leggja upp með í þeim tilgangi sem við höfum verið að ræða í dag.

Ég vil líka nefna það, fyrst drjúgur hluti umræðunnar í dag hefur farið í að velta vöngum yfir því hvort ekki sé of langt gengið í því að binda hendur löggjafans eða að setja svolítið stíf viðmið sem mun jafnvel reynast erfitt að fylgja og það kunni að kalla fram einhver neikvæð viðbrögð annars staðar, að í almennri umræðu um málið hafa komið fram sjónarmið um að ekki sé nægjanlega langt gengið í því að setja þessar reglur. Má ég minna á að margir hafa haldið því fram að enn vanti útgjaldaregluna í málið. Það væri skref sem gengi enn lengra. Þar væru menn að fastsetja í raun og veru nokkuð sem ég sé fyrir mér að við stillum einfaldlega fram í ríkisfjármálaáætluninni til fimm ára. Þá væru menn að segja að ekki væri hægt að koma inn í þingið með ríkisfjármálaáætlun til fimm ára nema útgjaldastigið, þ.e. vöxtur útgjaldanna yrði að vera undir einhverju fyrir fram gefnu viðmiði. Við látum það nægja í frumvarpinu að vísa í gildin, í þessi almennu viðmið, og við látum það nægja að þau viðmið verði grundvallarskoðun fjármálaráðsins og við látum fjármálareglurnar að öðru leyti nægja til að tryggja að varfærni sé í reynd sýnd, að menn fylgi viðmiðum um skuldahlutföll og heildarafkomu yfir fimm ára tímabil o.s.frv.

Að þessu sögðu vil ég ítreka það sem hefur komið fram áður að við bjóðum fram alla mögulega aðstoð í fjármálaráðuneytinu til að skýra málið betur og ég vonast eftir góðu samstarfi við fjárlaganefnd. Ég get reyndar ekki lokið máli mínu án þess að nefna það sérstaklega að ég hef vonir um að við ljúkum meðferð þessa máls á þessu ári og það er með vísan til þess sem gildistökuákvæðið miðar við, að lögin taki gildi í upphafi næsta árs.

Ég þakka fyrir fína umræðu hér í dag.