sala fasteigna og skipa.
Virðulegi forseti. Það frumvarp sem er til umræðu kom fram í nóvembermánuði. Ég endurtek það sem ég sagði þegar frumvarpið var lagt fram af efnahags- og viðskiptanefnd. Ég sat ekki fundi þá vegna fjarveru erlendis í þágu þings en óskaði eftir því í fyrri umræðu að málið kæmi til nefndar aftur en nefndin varð ekki við tilmælum mínum um að kalla fyrir ákveðinn aðila sem ég nefndi. Nú kemur frumvarpið fyrir aftur og ég ítreka það enn og aftur að ég tel að það sé í besta falli gagnslaust og í versta falli hættulegt, þ.e. þau atriði sem um er deilt.
Ég ætla að byrja á því að taka þau atriði fyrir sem efnahags- og viðskiptanefnd gekk heldur langt í við meðferð málsins sl. vor, þ.e. varðandi vanhæfi fasteignasala við að koma nálægt fasteignaviðskiptum. Um það er fjallað í 3. gr. og er það ekki aðeins til lagfæringar heldur til mikilla bóta og verður þess valdandi að hægt er að stunda fasteignaviðskipti í ýmsum smærri byggðarlögum úti á landi þar sem skyldleiki er mikill. Það sem máli skiptir í þeirri grein er að þar er verið að fyrirskipa gagnsæi í fasteignaviðskiptum, sem er náttúrlega það sem skiptir meginmáli fyrir þá aðila sem eiga hlut að máli, þ.e. að kaupandi og seljandi séu upplýstir um það ef miðlari er í sérstökum venslum við annan aðilann. Sömuleiðis er ráðherra falið að ákveða einingafjölda í námi.
En hin atriðin, að lögleiða það sem liggur í hlutarins eðli, að sölumanni, sölufulltrúa eða aðstoðarmanni fasteignasala eða hvaða heiti hann hefur sé heimilt að sýna fasteign. Ég veit ekki hvernig í ósköpunum það kemur inn vegna þess að honum er heimilt að sýna fasteign. Í gildandi lögum frá 2004–2015 var öll ábyrgð á herðum fasteignasala en það virtust vera einhver vafamál um meðferð ráðuneytisins í því frumvarpi sem lagt var fram fyrir síðasta þing og varð að lögum sl. vor. Þá var farið í gegnum ákvæði frumvarpsins en engar meginbreytingar urðu. Það sem lamaði kannski löggjöfina frá 2004 var skylduaðildin að Félagi fasteignasala varðandi eftirlitsnefndina. Það er ekkert nýtt í þessu frumvarpi varðandi ábyrgð í fasteignaviðskiptum sem er ávallt á herðum fasteignasala. Síðan leiðir af eðli máls að aðstoðarmenn, sölufulltrúi eða hvaða starfsheiti þeim er fengið hafa heimildir til að gera ýmislegt undir fasteignasalanum. Það þarf ekki nokkur maður að segja mér að eftirlitsnefnd fasteignasala fari að standa í því að kanna hver slær inn tölur í söluyfirlit, en söluyfirlitið er alltaf á ábyrgð fasteignasalans. Kauptilboðið sem verður síðan að samningi í tímans rás er á ábyrgð fasteignasalans. Það getur varla nokkur maður farið að fylgjast með því hver slær inn tölur. Þetta með að sýna fasteignina, ég veit ekki hvernig í ósköpunum það kom inn. Þetta kann að hafa komið inn í reglugerðardrögum. Þetta ákvæði um að engum nema löggiltum fasteignasala sé heimilt að sýna fasteign á sér enga lagastoð en dúkkar hérna upp. Þessi atriði veita nemum eða sölufulltrúum einhverjar heimildir sem enginn veit hverjar eru. Ég veit ekki hvernig starfsábyrgðir þeirra eiga að vera, nema þá að þær falli undir hinn löggilta fasteignasala. Um það er ekki fjallað í þessu frumvarpi.
Síðan er 20/50-reglan, 20 ára starfsaldur og 50 ára lífaldur, hvernig hún er til komin er mér alveg hulin ráðgáta og hvernig þessar tölur eru fengnar vegna þess að þeir sem hafa stundað þetta hingað til geta gert það áfram á grundvelli gildandi laga og breytir þar engu um varðandi þá ábyrgð sem viðkomandi fasteignasali ber og alger óþarfi að leiða þetta í lög.
Mér sýnist þessi ákvæði ganga út frá því að þeim einum sé heimilt að koma að sem aðstoðarmenn sem hafa verið í námi en hafa þó starfað í sex mánuði. Ég fæ ekki séð hvernig það getur gengið upp að þeim einum sé heimilt að fara í nám sem hafa starfað í sex mánuði og þeim einum sé heimilt að koma nálægt þessu sem hafa starfað í sex mánuði. Það er ýmis rökskekkja í þessu máli.
Ég veit alveg hver afdrif þessa frumvarps verða. Þau verða sennilega þau að það verður samþykkt með 62:1 atkvæði og þá er ég nokkuð viss um að það er ógæfa á leiðinni.
Mín afstaða liggur fyrir í það minnsta fyrir og ég þvæ hendur mínar algerlega af tilurð þessa frumvarps sem mér finnst eiginlega furðu sæta að skuli vera lagt fyrir þing. Ég hef komið mínum sjónarmiðum á framfæri og endurtek það sem ég sagði í fyrri ræðu minni hér í dag að mér sýnist að með þessu frumvarpi sé í rauninni verið að ítreka að lítil virðing er fyrir eigum annarra. Er verið að auka heimildir ófaglærðra? Ég fæ það ekki séð. Ef svo er er það hættulegt eins og ég sagði áðan — ég sagði: Þetta er í skásta falli gagnslaust og í versta falli hættulegt. Ef verið er að auka á heimildir ófaglærðra til að höndla með eigur annarra þá er það virðingarleysi fyrir eigum fólks. Fasteign einstaklings er yfirleitt önnur tveggja stærstu eigna einstaklinga og stendur jafnfætis aflahæfi viðkomandi.
Virðulegi forseti. Ég ítreka enn og aftur þessa skoðun mína. Frumvarpið er gagnslaust, í versta falli hættulegt. Ég hef lokið máli mínu.
