stefna í skattlagningu á bifreiðaeigendur.

Frú forseti. Ég þakka fyrir að fá tækifæri hér til að ræða þessi mál. Í stuttu máli er megintilgangur stjórnvalda með skattheimtu af ökutækjum og eldsneyti tvíþættur. Það er, eins og fram hefur komið, annars vegar tekjuöflun fyrir ríkissjóð — þetta er drjúgt hlutfall af skatttekjum ríkissjóðs á síðasta ári, mér sýnist um 8% þegar allt er talið með og gert með það fyrir augum að fjármagna uppbyggingu samgöngumannvirkja — og hins vegar eru það umhverfissjónarmið. Því er ekki að neita að ákveðin neyslustýring er í þessu fólgin. Ætli það eigi ekki sögulega rætur í því að við höfum ekki ávallt haft gjaldeyri til að kaupa allt það sem okkur hefur dottið í hug að sækja annað.

Á undanförnum árum hafa margvíslegar breytingar verið lögfestar á sköttum vegna ökutækja og eldsneytis. Þá hafa komið fram á sjónarsviðið nýjar tegundir ökutækja og eldsneytis, og er ég að vísa í rafmagnsbíla, vetnisbíla, metanbíla, tengitvinnbíla, lífdísill hefur komið til sögunnar og í kjölfarið hafa gjarnan verið teknar upp undanþágur eða ívilnanir, oftast þó tímabundið, til að greiða fyrir aðgengi nýrrar tækni að þessum markaði.

Nú er svo komið að það verður ekki annað sagt en þetta sé orðinn talsverður frumskógur af ýmsum gjöldum og reglum. Málshefjandi vék að þessu, bifreiðagjald, vörugjald, virðisaukaskattur, úrvinnslugjald. Þetta eru gjöld sem eru lögð á ökutækin, en á eldsneytið er vörugjald, olíugjald, kílómetragjald, kolefnisgjald, flutningsjöfnunargjald og svo virðisaukaskattur. Með réttu má því segja að heildaryfirsýn á skattlagningu á ökutæki og eldsneyti reynist afar örðug vegna ýmiss konar undanþágna og ívilnana sem skekkir jafnvel samkeppnisstöðu milli atvinnugreina. Kveðið er á um skattlagningu á ökutæki og eldsneyti í sjö mismunandi lagabálkum og flækjustigið er orðið of hátt.

Nefnd hafa verið dæmi um að hagkvæmara geti verið að kaupa dýrari og þyngri bíl. Ég gæti nefnt fleiri dæmi. Bifreið með sömu vél, sömu grind, sama stýrishús og annan búnað getur lent í mismunandi gjaldflokkum vörugjalds allt eftir því hvort og hvaða yfirbygging er á grind hennar. Bíll sem er fluttur inn sem grindarbíll ber 0% vörugjald, en ef búið er að setja kassa á grindina þá ber hann 13% gjald. Þá getur eitt og annað í þessum efnum orkað tvímælis þá gjört er og það sem talið var rétt og satt einn daginn orðið úrelt og vitlaust þann næsta. Ég get sjálfur nefnt sem dæmi að maður hefur séð það í öðrum löndum hvernig virðisaukaskattsreglurnar geta komið einkennilega út. Við sjáum fínustu tegundir af dýrum jeppum til dæmis í Kaupmannahöfn með sérstakri grind og engin sæti aftur í vegna þess að þá geta menn verið á virðisaukaskattsbíl og verið á þessum fína bíl með tveimur sætum sem er framleiddur sem fimm manna bíll. Þetta hefur greinilega allt áhrif þegar upp er staðið á mannlega hegðun.

Hér erum við líka að ræða íblöndunarefni eldsneytis sem ekki er af jarðefnauppruna, jafnan undanþegin sköttum á eldsneyti með vísan til þess að þau séu kolvetnishlutlaus við brennslu. Hins vegar hafa komið fram ábendingar um að jarðefnaeldsneyti sé brennt við framleiðslu sumra íblöndunarefnanna og kolvetnishlutleysi þeirra því dregið í efa.

Um þetta allt vil ég bara segja samantekið: Ég hef talið fulla endurskoðunarþörf til staðar á núverandi löggjöf um skattlagningu bæði ökutækja og eldsneytis og þess vegna kom ég á fót starfshópi fyrr á árinu. Honum er ætlað að rannsaka núverandi skattkerfi og framkvæmd skattlagningar, gera tillögu að framtíðarstefnu stjórnvalda hvað skattlagninguna varðar og leggja til breytingar á gildandi löggjöf. Ég vænti þess að ég fái tillögur um mitt sumar. Stefnan er sú að stuðla að einföldu og skilvirku skattkerfi með jafnræði og gegnsæi að leiðarljósi þar sem stuðlað sé að orkusparnaði. Mér finnst það þurfi að vera hluti af stefnu okkar að sé dregið úr losun gróðurhúsalofttegunda og annarra skaðlegra efna eins langt og hægt er að ganga í þeim efnum, verði vægi skattlagningar á öflun og eigna ökutækja örlítið minnkað, það er uppleggið, og engu að síður að ríkissjóði verði tryggðar skatttekjur í eðlilegu samræmi við uppbyggingu og viðhalds samgöngumannvirkja.

Ætli ekki sé hægt að segja í framhaldi af þessu að öll þau dæmi sem við höfum fyrir framan okkur í dag sýni að þótt menn hafi með góðum hug verið að reyna að ívilna hinum og þessum þá séu dæmin orðin óskaplega skrýtin. Lágt ökugjald á vörubifreiðar er til dæmis til þess að efla þann þjónustuþátt í samfélaginu og gera mönnum auðveldara að koma sér upp atvinnutækjum, en munurinn á (Forseti hringir.) vörugjöldunum sem þar er um að ræða og þeim sem einstaklingar sitja uppi með er orðinn of æpandi, sem aftur leiðir til þess að menn fara þá að stofna hlutafélag um eigin bifreiðakaup og skatturinn eyðir miklu púðri í að elta þetta (Forseti hringir.) allt saman uppi til að ganga úr skugga um að rétt sé greint frá.