gagnaver.

Herra forseti. Ég vil byrja á að þakka hv. þingmanni fyrirspurnina sem er í senn áhugaverð og gagnleg og þessi umræða hefur verið gagnleg.

Við skipuðum starfshóp á síðasta ári, í ágúst í fyrra, um starfsumhverfi gagnavera. Hlutverk hópsins var að fara yfir þróun og stöðu gagnaveraiðnaðarins. Við vorum að reyna að taka stöðuna eins og hún er í dag og meta leiðir sem stjórnvöld geta farið til að efla stöðu iðnaðarins og framtíðarvöxt hans, m.a. í ljósi örra tækniframfara og þeirra þjóðfélagsbreytinga sem við vissulega göngum nú í gegnum.

Starfshópurinn hefur lokið störfum. Ég hef fengið kynningu á skýrslu og mun fara, væntanlega á föstudaginn, með hana og minnisblað til ríkisstjórnar og í kjölfarið birta hana á vef ráðuneytisins. Þá erum við komin með gott efni til að tala út frá og ákveðinn grunn til að vinna með.

Staðan í dag er sú að Ísland hentar að mörgu leyti vel fyrir gagnaver. Þetta er það sem við vitum og höfum heyrt frá fyrirtækjunum og þessu umhverfi. Samkeppnisstaðan byggist fyrst og fremst á grænni endurnýjanlegri orku sem hægt er að fá á nokkuð hagstæðu verði, þrátt fyrir að menn hafi ólíka skoðun á því. En þetta virðist vera staðan. Veðurfarslegi þátturinn hér stuðlar auðvitað að lægri kælikostnaði tölvubúnaðar en ella. Rokið gagnast nú stundum. Sú sérstaða fer þó minnkandi vegna sveigjanleika á raforkumarkaði í nágrannalöndunum sem byggist á samtengingu raforkukerfa þeirra og annarra kostnaðaráhrifaþátta sem fást þar á betri kjörum. Þetta eru fyrst og fremst þættir eins og fjöldi gagnatenginga og rekstraraðila, verð á bandvídd, flutningstafir og gegnsær raforkumarkaður.

Gildandi gjaldskrá fyrir flutning, dreifingu á raforku og kerfisþjónustu, er mögulega óhagstæð hagsmunum gagnavera. Við erum í dag með starfandi vinnuhóp um endurskoðun á ákvæðum raforkulaga að því er varðar stórnotendataxta. Það er ekkert sem ég get sagt til um núna, en ég segi bara að vinnuhópurinn er að skoða hvaða leiðir séu færar til að ná eðlilegri samfellu í gjaldskrám dreifiveitna og flutningsfyrirtækisins. Mögulega þarf að gera lagabreytingar sem eru þá forsendur nauðsynlegra gjaldskrárbreytinga. Þetta er í skoðun.

Við hljótum að vilja bjóða upp á raforku hér sem er a.m.k. samkeppnishæf kjörum sem bjóðast í nágrannalöndunum.

Eins og staðan er nú er tiltæk raforka takmörkuð. Þetta ræðum við í ýmsu samhengi. Nokkur óvissa ríkir um frekari orkuvinnslu sem gerir langtímaáætlun um uppbyggingu gagnavera erfiða. Þetta þrengir markaðssókn gagnvart nýjum gagnaveitum, bæði vegna óvissu um orkumagn sem er í boði og um afhendingartíma orkunnar.

Á grundvelli alls þessa sem ég hef farið yfir tel ég vissulega ástæðu til að skoða breytingar í umhverfi gagnavera með það að leiðarljósi að samkeppnishæfni gagnatenginga við útlönd verði aukin, t.d. með fjölgun tenginga og aukinni samkeppni. Þetta er lykilatriði og þetta heyrum við frá fyrirtækjunum sömuleiðis. Það getur m.a. verið gert með því að endurskoða gildandi gjaldskrá fyrir flutning, dreifingu á raforku og kerfisþjónustu. Íslensk stjórnvöld hafa heimild síðan í fjárlögum fyrir árið 2018 að selja hlut sinn í Farice. Ég er ekki að boða það hér en bendi á að heimildin er til staðar. Það er eitt af því sem við hljótum að skoða sérstaklega þegar við förum yfir þessa skýrslu. Þá þarf að fara yfir hvort sala á þeim hlut eða umskipting á fyrirtækinu myndi auka samkeppni á markaðnum. Vegna þess að það er mjög ríkjandi að fyrirtækin telja það vera ákveðið lykilatriði að aukin samkeppni verði á þessum markaði.

Það er alls ekki sjálfgefið að stjórnvöld myndu taka þátt í lagningu nýs fjarskiptastrengs en nýr ríkisstyrktur sæstrengur kemur ekki til greina nema með tilkomu hans fylgi nýir viðskiptavinir. Óbreytt ástand myndi ekki stækka heimamarkaðinn og tekjur af honum. Þess vegna er nauðsynlegt að fyrir liggi trygg skuldbinding um kaup bandbreiddar frá nýjum viðskiptavinum áður en endanleg ákvörðun um lagningu nýs sæstrengs yrði tekin.

Varðandi veitingu ívilnana erum við með í formi skattafsláttar tímabundnar ívilnanir sem unnt er að veita til að efla nýfjárfestingar í atvinnurekstri og samkeppnishæfni landsins og styrkja byggðaþróun. En lögin í dag eru með þeim hætti að þessi punktur um byggðaþróun er forsenda fyrir ívilnun. Ég er ekki með á mínu borði til skoðunar að breyta því og veit ekki hvernig það væri þá í samtali við ESA. En þessi byggðaþróunarvinkill er í lögunum og ég er ekki með það á borðinu að fara í sérstaka skoðun á því.

Ég er almennt þeirrar skoðunar að umhverfið eigi að vera hagkvæmt og fýsilegt fyrir þessa atvinnuuppbyggingu og mér hefur þótt áhugavert að heyra þessa helstu þætti sem fyrirtækin nefna, að það sé samkeppni á markaðnum og að þau komist í orkuna. (Forseti hringir.) En að lokum þakka ég fyrirspurnina og svara frekar í næsta svari ef þess er þörf?