Kristnisjóður o.fl.

Herra forseti. Ég ætla að reyna að lengja þessa umræðu ekki mikið, en það eru kannski örfá sjónarmið sem mér fannst rétt að kæmu fram.

Eins og hv. þingmenn heyrðu hér áðan, í andsvari mínu við hv. þm. Björn Leví Gunnarsson, þá eru fleiri fletir á þessu máli sem við þurfum að skoða. Ég treysti hv. allsherjar- og menntamálanefnd ágætlega til þess. Það eru atriði eins og það sem hv. þm. Hildur Sverrisdóttir, held ég hafi verið, kom inn á með þetta samkeppnisforskot eða hvað maður getur kallað það, það er sannarlega eitthvað sem þarf að skoða.

Ég vil líka meina að þau sjónarmið sem komu fram í ræðu hv. þm. Jóns Þórs Þorvaldssonar hér áðan séu mikilsverð þó að augljóslega verði kannski ekki beinlínis tekið á þeim í samhengi umfjöllunar um þetta frumvarp, en þau eru hins vegar mikilsverð. Það hafa farið fram ákveðnir löggerningar, menn hafa náð samkomulagi á einhverjum tíma. Þá þarf væntanlega að leysa menn undan því samkomulagi. Það er kannski ekki hægt í sjálfu sér að taka þann samning af einhverjum sem hefur gert hann í góðri trú á einhverjum tíma. Ég velti þessu fyrir mér.

Ég held raunar að vandamálið sem við stöndum frammi fyrir, við getum kallað það vandamál, sé kannski það — að vissu leyti eru þingmenn, held ég, að koma að þessu máli af góðum hug, að reyna að jafna stöðu trúfélaga að litlu leyti með frumvarpi um kristnisjóð — að raunverulega þurfum við að taka umræðuna um það hvort við eigum að vera með þjóðkirkju. Það er umræðan sem við þurfum að taka.

Ég byrjaði minn pólitíska feril á því að vera þeim megin línunnar að telja að við ættum að hafa þjóðkirkju. Ég hef hins vegar færst hinum megin línunnar. Ég er kominn á þá skoðun að það sé mikilvægt fyrir þjóðkirkjuna, ætli hún að lifa áfram sem sjálfstæð og sterk stofnun — ég kalla hana þjóðkirkjuna, hún myndi þá væntanlega heita hin evangeliska lúterska kirkja þegar hún hættir að vera þjóðkirkja — að það sé lífsspursmál fyrir hana að fá að taka þetta samtal af heiðarleika: Vill hún raunverulega vera áfram þjóðkirkja? Væri hún ekki betur sett að vera jafnsett öðrum trúfélögum og vera þá í þeirri stöðu?

Þeir sem nenna að fletta upp í þingtíðindum, eins og hv. þm. Andrés Ingi Jónsson, geta lesið ræður mínar um afstöðu mína til þessarar ágætu þjóðkirkju, þ.e. mína persónulegu afstöðu. En hún kemur málinu ekkert við. Hún kemur málinu ekkert við vegna þess að við erum samfélag sem vill vera jafnréttissinnað, eða ég trúi því að minnsta kosti, við erum samfélag sem vill að allir þegnar njóti sömu réttinda. Þá komumst við ekkert hjá því að taka þessa umræðu fyrr en síðar.

Varðandi það hvernig við leysum þetta sem hv. þm. Andrés Ingi Jónsson var að tala um með þessa stöðu sem er uppi, að ein kirkja hefur hundruð milljóna í tekjur og önnur minna en ekki neitt, þá má náttúrlega velta því upp: Þurfum við kannski að fara að búa til einhvers konar jöfnunarsjóð trúfélaga svona svipað og Jöfnunarsjóð sveitarfélaga þannig að tryggt yrði að allar trúarhreyfingar sem ekki fengju bestu lóðirnar hefðu aðgang að þeim gæðum sem hinar hefðu, ef þannig færi?

Að öllu gamni slepptu þá held ég að hv. allsherjar- og menntamálanefnd eigi ærið verkefni fyrir höndum að reyna að finna lendingu í þessu máli í samræmi við þær umræður sem hafa farið hér fram. Ég vona að nefndinni gangi vel við það.