brottnám líffæra.

Virðulegur forseti. Í nokkrum orðum langar mig að koma inn á þetta frumvarp til laga um breytingu á lögum um brottnám líffæra. Eins og segir í áliti Siðfræðistofnunar Háskóla Íslands, með leyfi forseta:

„Líffæraígræðslur þjóna í langflestum tilvikum mikilvægum siðferðilegum tilgangi: Að bjarga lífi og stórbæta heilsu þeirra sem líffærin þiggja. Það er réttlætismál að skapa fólki sanngjörn tækifæri í lífinu og kærleiksverk að bjarga lífi fólks í neyð. Í siðuðu samfélagi er því eðlilegra að gera ráð fyrir því að manneskjan vilji koma náunga sínum til hjálpar í neyð en að hún hafni því.“

Ég held að þessi orð sem Siðfræðistofnun setur á blað í athugasemd sinni við þetta frumvarp rammi ágætlega inn það sem ég tel vera hina almennu tilfinningu fyrir þessum málum. Ég held að í öllum meginatriðum séu Íslendingar þeirrar skoðunar að þeir eigi að gera gagn í lífinu og þegar það tekur enda, hvernig sem það ber að, þá vilji menn gjarnan leggja sitt síðasta af mörkum.

Það er eitt atriði í málinu sem mig langar til að koma inn á. Það kemur úr athugasemd embættis landlæknis þar sem bent er á sem athugasemd við orðalag frumvarpsins, með leyfi forseta:

„Þótt mikilvægt sé að ætíð sé haft samráð við nánustu aðstandendur, þá gengur ekki að farið sé gegn vilja hins látna þegar fyrir liggur opinber yfírlýsing um vilja til að gefa líffæri við andlát.“

Þarna er verið að taka á því að í frumvarpinu er gengið út frá því að andmæli nánasta aðstandanda, ef svo má segja, trompi afstöðu þegar yfirlýsta afstöðu hins látna eða mögulegs líffæragjafa til líffæragjafarinnar.

Ég held að í öllum meginatriðum sé þetta mikið framfaraskref. Við eigum að stíga það skref. Í 2. gr. frumvarpsins kemur fram að lögin taki gildi 1. janúar 2019. Ég held að mikilvægt sé, eins og þar kemur fram, að velferðarráðuneytið standi vel að kynningu málsins. Það er að mörgu að hyggja og ég held jafnframt að þótt skráðum líffæragjöfum hafi fjölgað mikið á undangengnum árum ættum við að horfa til þess að skoða leiðir, eins og kemur fram í a.m.k. einni umsagnanna, þar sem annaðhvort í skattskýrslu eða t.d. þegar einstaklingar taka ökupróf sé þeim með einföldum hætti gert kleift að skrá sig samþykkta líffæragjöf. Ég vil setja það atriði inn hér til síðari tíma nota.

Ég vona að þetta frumvarp sem nú er flutt hér í þriðja skipti verði samþykkt og að breytingarnar verði innleiddar. Þær eru til mikilla bóta. Málið er mjög jákvætt siðferðilega og mikið réttlætismál því að það vantar líffæragjafa, ekki aðeins á Íslandi, heldur í öllum þeim löndum sem við vinnum með í þeim málum.