almennar stjórnmálaumræður.

Virðulegur forseti. Góðir landsmenn. Fyrir mig, nýjan þingmann sem þó hafði einhverja innsýn í þingstörfin vegna fyrri starfa, hefur flest verið með þeim hætti sem við mátti búast hvað stóru mynd þingstarfa varðar. Því er þó ekki að neita að eitt og annað, hlutir sem hægt er að kalla að séu upp á punt, fær meiri orku og tíma en gera mátti ráð fyrir og er í hugum margra mikilvægara en það sem raunverulega skiptir máli fyrir fólk og fyrirtækin í landinu.

Mikið var gert úr því að sú ríkisstjórn sem nú situr væri stofnuð í breiðri sátt og um það verkefni að auka veg og virðingu Alþingis. Þetta var virðingarvert markmið, en markmið halda ekki lengi þeirri stöðu, þ.e. að vera virðingarverð, ef ljóst verður að á bak við markmiðið er helst tilgerðin ein. Þrátt fyrir að þingmenn séu venju fremur reynslulitlir nú um stundir, í sögulegu samhengi, eru ýmsir reyndir þingmenn, núverandi og fyrrverandi, sem vart muna eftir jafn snautlegri framgöngu stjórnarflokka í garð stjórnarandstöðu og við höfum upplifað á þessu fyrsta þingi þessa kjörtímabils. Var ætlun stjórnarflokkanna aldrei sú að bæta verklag? Eða kom í ljós þegar á reyndi að bætt samskipti við stjórnarandstöðu kölluðu á verklag sem vart var hægt að viðhafa í stjórnarsamstarfi þar sem samstarfsflokkarnir eru jafn ósamstiga í stórum málum og nú er?

Kæru landsmenn. Ekki dettur nokkrum manni í hug að veiðigjaldafrumvarpið sem kemur til 1. umr. á morgun kæmi svo seint inn ef verið hefði sátt um það á milli stjórnarflokkanna. Allir sem hér eru vita að það kerfi sem notast er við þegar veiðigjöld eru reiknuð er meingallað. Reglurnar hafa alltaf verið gallaðar og því meiri reynsla sem komið hefur á kerfið, því augljósari hafa gallarnir orðið.

Nú bregður svo við að korteri fyrir þinglok er kastað hingað inn máli sem er sett í búning þingmannamáls og ætlað til að redda málum til bráðabirgða í stað þess að fara af stað með heildarendurskoðun á þessu kerfi, kerfi sem leggur á eina tegund atvinnustarfsemi umtalsverðan viðbótarskatt á meðan aðrir greinar atvinnulífsins þurfa ekki að hafa áhyggjur af slíku heldur starfa innan hins almenna skattumhverfis sem búið hefur verið um af Alþingi.

Öllum má ljóst vera að ástæða tímasetningarinnar er að sá flokkur sem fer fyrir ríkisstjórninni hafði ekki kjark til að fá málið til umræðu fyrir sveitarstjórnarkosningarnar, kosningar sem reyndust Vinstri grænum erfiðar og raunar svo að ef ekki hefði komið til fjölgun á borgarfulltrúum úr 15 í 23, sem er að mati þess sem hér stendur óþarfaverk, hefðu Vinstri grænir ekki átt fulltrúa í borgarstjórn þetta kjörtímabilið, ekki frekar en Framsóknarflokkurinn.

Kæru landsmenn. Þann 27. apríl ákvað ríkisstjórnin að ganga á varasjóð vegna óvæntra atburða og setja helming hans, 4 milljarða, í viðhald og uppbyggingu vega. Athugið: Varasjóð vegna óvæntra atburða. Ef ástand vegakerfisins var í huga þeirra sem við ríkisstjórnarborðið sitja óvæntur atburður bið ég alla haghafa að krossa sig. [Hlátur í þingsal.]

Þessi óvænti atburður átti við um sama vegakerfi og öllum sem málin þekkja var fullljóst að þyrfti á þessu fjármagni og meiru að halda í bráðaaðgerðir. Hvað ástand vegakerfisins varðar hafði sáralítið breyst frá því að þeir sömu ríkisstjórnarflokkar og nú ganga í varasjóðinn höfðu fullyrt að í fjárlögum fyrir árið 2018 væri allt „under control“ hvað vegamálin varðar og raunar stórsókn í undirbúningi.

Þegar þessir 4 milljarðar höfðu fallið af himnum ofan hófst útdeilingin. Skemmst er frá því að segja að hún fór að uppistöðunni til í framkvæmdir á Suðurlandi, í kjördæmi hæstv. samgönguráðherra, svo ég taki sem dæmi: Á Vesturlandi fer fjármagnið að meginhluta til í framkvæmdir við vegaspotta sem er ágætur sem slíkur en er fjarri því að vera efstur á forgangslista sveitarfélaganna á svæðinu. Til gamans er skemmtileg tilviljun að sjá hvar í Dölunum malbikið endar.

Er nema von að á köflum sé lífið ekki einfalt í ríkisstjórnarsamstarfi sem stofnað er til til þess helst að halda friðinn? Það er hægt að skrifa langan stjórnarsáttmála um það sem enginn ágreiningur er um en að endingu heldur lífið áfram, mál koma upp sem enginn sá fyrir og þá fyrst reynir á.

Góðir landsmenn. Við sem sitjum á Alþingi þurfum að einsetja okkur að setja orkuna í verkefni sem skipta máli, verkefni sem skila árangri en til að slíkt sé mögulegt verðum við að vita hvert við ætlum. Við þurfum að hætta að innleiða Evróputilskipanir með þeim hætti að lengra sé gengið en nauðsynlegt er. Við þurfum að verja fjármunum til verkefna sem hafa hlutverki að gegna í því að færa okkur nær þeim stað sem við viljum komast á og við þurfum að hafa kjark til að leggja af verkefni sem engu skila, í stað þess að lofa þeim að damla áfram með þeim rökum helstum að þau hafi alltaf verið þarna eða að það sé búið að gera svo mikið til að undirbúa vitleysuna að það verði bara að setja meiri pening í verkefnið til að það klárist eins og á við um þau mistök sem nú eru keyrð áfram við Hringbraut.

Svo ég nefni eitt dæmi um það hversu varnarlausa menn upplifa sig gagnvart regluverki Evrópusambandsins hefur hver samgönguráðherrann á fætur öðrum, allt frá því að hæstv. fyrrverandi samgönguráðherra, Kristján Möller, var í embætti talað um að nú verði ekki undan því komist öllu lengur að grafa ný Hvalfjarðargöng við hlið þeirra sem þegar eru þar til að uppfylla regluverk Evrópusambandsins um jarðgöng og öryggi þeirra. Ekki hvarflar að mér að þessi afstaða hafi komið fram í vondri trú, en þegar reglurnar sem vísað er í eru lesnar eiga þær bara óvart við um allt annað en um er að ræða í Hvalfjarðargöngunum. Það að litlu muni að stjórnvöld taki ákvörðun um framkvæmd sem þessa fyrir mistök, framkvæmd upp á um 15 milljarða, vekur þann sem hér stendur til umhugsunar um að víðar gæti verið pottur brotinn í sambærilegum efnum.

Í haust koma stór mál til vinnslu í þinginu. Ég vona að okkur hlotnist sú gæfa að taka skynsamlega á málum, hafa þor til að bakka þar sem við höfum farið villir vegar á fyrri stigum og að stjórnarflokkarnir taki þeim ráðum sem brúkhæf eru úr ranni stjórnarandstöðunnar en afsegi þau ekki vegna þess eins að þau komu úr rangri átt. — Lifið heil.