148. löggjafarþing — 70. fundur,  7. júní 2018.

verðtrygging fjárskuldbindinga.

[11:27]
Horfa

Smári McCarthy (P):

Herra forseti. Það hefur margt rétt og sumt misvísandi komið fram í umræðunni sem er samt góð. Þetta er mál sem við ættum að ræða mun oftar, alla vega þar til lausn er komin í málið.

Það er rétt að skoða aðeins að sá harmleikur sem almenningur verður fyrir, og kannski einstaka lántakendur, þegar stökkbreytingar verða á lánum vegna mikils verðbólguskots er enginn í samanburði við þann gríðarlega harmleik sem verður þegar sama hendir alla sem eru með slík lán. Í dag eru verðtryggð útlán u.þ.b. 550 milljarðar kr. í heild. Ef við miðum við 2,5% verðbólgumarkmið Seðlabankans, sem er þó frekar lágt í sögulegu samhengi, erum við að tala um 14 milljarða kr. á ári — púff — sem verða til inni á efnahagsreikningi bankanna og sambærileg skuld verður til í skuldadálknum hjá lántakendum. Þegar verðbólgan er hærri eykst munurinn eftir því.

Það má minnast á að 85% nýrra lána eru verðtryggð. Það er að hluta til vegna þess að bankar beina fólki helst inn á verðtryggðu lánin. Valkostirnir eru vissulega gagnlegir en það er betra að hafa lágt vaxtastig og hafa ekki fyrirkomulag sem þekkist nánast hvergi annars staðar í heiminum, heldur en viðhalda núverandi ástandi.

Það má líka nefna húsnæðisliðinn. Það hefur átt sér stað fimmföldun lóðaúthlutana í Reykjavík á síðustu árum undir meiri hlutanum og enn hefur það ekki skilað sér fullkomlega í framboði til húsnæðis, en það er byrjað að sjást í því hversu stór þáttur húsnæðisverðið er í verðbólguútreikningum, þegar þetta dempar í raun þann þátt. Auðvitað eigum við samt að afnema húsnæðisliðinn út úr þessu núna þegar við getum, þó svo að þetta geti valdið minni háttar skaða fyrir neytendur, vegna þess að við vitum að þegar (Forseti hringir.) liðurinn stækkar að nýju mun hann hafa töluvert meiri neikvæð áhrif en hann hefur núna.