149. löggjafarþing — 41. fundur,  4. des. 2018.

ráðherraábyrgð og landsdómur.

[16:54]
Horfa

Helgi Hrafn Gunnarsson (P):

Virðulegi forseti. Stundum hugsa ég eitthvað annað en flestir aðrir við tilteknar uppákomur. Til dæmis þegar lesnar eru fréttir um orð hv. þm. Gunnars Braga Sveinssonar og Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar í Klaustursupptökunum svokölluðu um sendiherrastöður þá myndu sennilega flestir hugsa „spilling“. Ég hugsa: „ábyrgðarleysi“. Ég hugsa undantekningarlítið um ábyrgðarleysi þegar ég hugsa um íslensk stjórnmál almennt. Mér finnst ábyrgðarleysi beinlínis einkenna íslensk stjórnmál. Ef ég þyrfti að lýsa þeim í einu orði þá myndi ég nota þetta orð, ábyrgðarleysi. Hæstv. dómsmálaráðherra sagði á sínum tíma í útvarpsviðtali þar sem ég var reyndar viðstaddur að ábyrgðin fælist í því að halda kosningar og mæta í viðtöl. Það er þar sem pólitísk ábyrgð þýðir á Íslandi, það að vera lýðræðisríki þar sem til eru fjölmiðlar. Það er standardinn sem settur er um pólitíska ábyrgð í íslenskum stjórnmálum. Höfum það á hreinu. Og þetta kemur ekki bara frá einhverjum handahófskenndum þingmann úti í bæ, þetta er frá sitjandi hæstv. dómsmálaráðherra Sjálfstæðisflokksins, og er ekki við öðru svo sem að búast frá þeim flokki.

Það gleður mig að hæstv. forsætisráðherra taki vel í að breyta stjórnarskrá og lögum í sambandi við landsdóm og ráðherraábyrgð. En ég hygg að sá metnaður sem ég tel vera einlægan sé til kominn vegna þess að hún tilheyrir flokki sem er ekki vanur því að vera í stjórn. Þegar flokkur er vanur því að vera í stjórn og telur það vera eðlilegan hluta af íslenskri pólitík að vera í stjórn, og að sjálfsögðu er ég að tala um Sjálfstæðisflokkinn, þá trúi ég ekki að það sé nokkur metnaður fyrir því að hafa þetta kerfi í lagi, vegna þess að eftir stendur að vandinn er sá að þeir sem þurfa að breyta lögunum eru ráðherrarnir sjálfir, vegna þess að þeir eru jú í meiri hluta, með meiri hluta þingsins. Það eru þeir sem verða fyrir valdinu sem þurfa að setja reglurnar um það. Það er afskaplega heppilegt þegar maður er við stjórnvölinn áratugum saman að hafa kerfi sem virkar ekki til þess að veita sér aðhald, eins og t.d. landsdómskerfið er í dag.

Ég hvet hæstv. forsætisráðherra til dáða í þessu, fagna undirtektum ráðherrans við því að þetta þurfi að laga, en minni bara á það að saga íslenskra stjórnmála (Forseti hringir.) og einkenni íslenskrar pólitíkur er ábyrgðarleysi og aftur ábyrgðarleysi og við verðum að laga það.