hollustuhættir og mengunarvarnir.
Virðulegi forseti. Ég kem hingað upp eingöngu til að fagna þessu góða frumvarpi, enda er það í anda þingsályktunartillögu sem ég hef í tvígang lagt fram á þinginu þar sem kveðið var á um þess háttar bann. Í þeirri þingsályktunartillögu er reyndar líka að finna ákvæði um plastagnir, örplast. Það er einmitt tekið á þeim í þeirri aðgerðaáætlun sem hæstv. ráðherra vék að hér áðan þar sem gert er ráð fyrir 18 aðgerðum sem lúta allar að því að draga úr plastnotkun. Þær tillögur eiga að verða tilbúnar þann 1. september á þessu ári.
Þetta er umdeilt. Maður sér það þegar maður skoðar umsagnir sem bárust um þessa aðgerðaáætlun sem samráðsvettvangur, svokallaður, vann. Þar átti ég raunar sæti fyrir hönd stjórnarandstöðunnar. Ýmsir hafa viðrað efasemdir um að þetta sé rétta leiðin til að sporna við plastnotkun, þ.e. að banna plastpoka, og hafa bent á að plastpokar geti verið þénugir á marga lund. Hægt sé að nota þá margsinnis undir úrgang og jafnvel hægt að nota þá aftur og aftur í búðum. Það hefur verið bent á og oft nefnt til vitnis dönsk rannsókn þar sem tilgreint er að þegar allt komi til alls sé vistsporið meira af ýmsum öðrum umbúðum en plasti, ýmsum öðrum umbúðum sem við teljum alla jafna vera umhverfisvænni.
Það er að mörgu að hyggja í því sambandi. Eitt er það að þessi danska rannsókn gerir ráð fyrir því að plastið fari í endurvinnsluferli en hér á landi eru plastpokar urðaðir, sem er alls ekki umhverfisvænt að gera. Og svo er annað í þessu líka, sem ég tel ekki síður vera mikilsvert, og það er að þetta plastpokabann er ákveðið inngrip í daglegt líf fólks. Slíkt inngrip í daglegt líf fólks hefur margfeldisáhrif á það hvernig fólk hugsar um plast og um umhverfismál í víðum skilningi og getur orðið til þess að fólk taki jafnvel allt sitt líf til endurskoðunar út frá umhverfissjónarmiðum.
Ég held líka að þessar efasemdarraddir miði gjarnan við fólk sem notar kannski sama plastpokann aftur og notar þá plastpokann skynsamlega og svo fólk sem kannski fær sér alltaf nýjan og nýjan taupoka. En raunin er sú að fólk sem notar taupoka eða pappírspoka er kannski meðvitaðra um þessi mál og notar frekar sama pokann aftur og aftur. Fólk sem notar þessa plastpoka sem hafa verið til sölu í búðum notar nýja og nýja plastpoka.
Plast er að mörgu leyti dæmigerð afurð 20. aldarinnar. Þetta er mestanpart olía og þetta er mjög snjöll uppfinning að mörgu leyti — eiginlega bara algjör snilld. Plastið er svo þénugt og það er svo gott að nota það. En að hinu leytinu til er það algjör viðbjóður eins og svo margt sem 20. öld færði okkur. Snilld og viðbjóður í senn. Við erum dálítið að súpa seyðið af margri 20. aldar snilldinni þessi árin í lífsháttum okkar. Við þurfum að taka til endurskoðunar svo ótal margt sem við gátum gengið að sem gefnu á 20. öldinni.
Ég styð þetta frumvarp. Þess var náttúrlega ekki að vænta að þingið hlustaði á mig þegar ég var að leggja fram tillögur um þessi efni. Við neyðumst til að taka þetta upp vegna þess að Evrópusambandið færir okkur þessa reglugerð. Þetta kemur eins og margt gott frá Evrópusambandinu og er niðurstaða af þeim ágæta samráðsvettvangi sem það samband er.
Þetta er ásamt öðru vonandi til marks um að við séum hætt að hegða okkur í umhverfismálum og öðrum málum eftir boðorðinu: Alltaf gera ekki neitt; að við höfum tekið upp nýja siði. Ég bíð spenntur eftir næstu aðgerðum hjá hæstv. umhverfisráðherra samkvæmt þessari 18 liða aðgerðaáætlun sem hann hyggst starfa eftir og hvet hæstv. ráðherra til dáða í þessum efnum.
