ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar, nr. 93/2017, um breytingu á IV. viðauka (Orka) við EES-samninginn.

Virðulegur forseti. Við höfum núna um skeið bent á þá staðreynd að fjórði orkupakki Evrópusambandsins liggur fyrir. Það er búið að samþykkja hann og hann er tilbúinn. Þó að um hann hafi verið fjallað einhvers staðar í samfélaginu um einhvern tíma hefur það ekki verið gert á Alþingi. Fram hefur komið, m.a. í umsögn Samtaka iðnaðarins, að fjórði orkupakkinn boði víðtækara regluverk en aðrir orkupakkar eða aðrar gerðir hafa sagt fyrir um. Það er full ástæða til að fjalla örlítið um það.

Ég hef hlustað á umræðuna og lesið það sem ég hef náð að potast í gegnum varðandi þennan fjórða orkupakka að það eru einar 18–19 spurningar sem hafa komið upp varðandi hann. Ástæðan fyrir að ég nefni það hér, virðulegur forseti, er að framhaldið er svo augljóst. Það er vitanlega alveg klárt vegna þess að í fjórða pakkanum er m.a. vísað til breytinga á gerðum sem er verið að innleiða núna með þessum þriðja orkupakka. Meðal þess sem fjórði orkupakkinn virðist fjalla um er orkunýtni bygginga, þ.e. endurnýjanleg orka, almenn orkunýtni, reglusetning, hvernig markaðurinn virkar o.s.frv.

Við hljótum því að velta fyrir okkur líkt og svo sem Samtök iðnaðarins gera í sinni umsögn um þriðja orkupakkann hvaða áhrif sú breyting sem virðist eiga að gera eða þær reglur sem ætla má að verði innleiddar hér varðandi orkunýtni bygginga hafi t.d. á Íslandi. Verður t.d. horft sérstaklega á þá endurnýjanlegu orku sem Ísland býr yfir eða er það eitthvað sem verður látið mæta afgangi í þágu heildarinnar? Það er alveg augljóst að horft er til stóru sviðsmyndarinnar, þ.e. orkustefnu Evrópusambandsins, þegar verið er að búa til þessa pakka og reyna að breyta kerfinu í þá átt sem sambandið telur nauðsynlegt.

Mun þetta t.d. þýða breytingar á byggingarreglugerðum á Íslandi eða mannvirkjalögum? Myndu þessar breytingar hafa áhrif til aukins byggingarkostnaðar? Er eitthvað sem gæti haft áhrif á slíkt? Er eitthvað varðandi þær hugmyndir sem liggja að baki orkupakka fjögur um það hvernig inntaksgrindin er eða mælarnir notaðir og þess háttar? Ég held reyndar að það sé þegar komið í ljós að menn eru farnir að taka upp einhverja tölvustýrða, fjarstýrða mæla. Ég kann ekki alveg að tala um þetta en þetta eru allt spurningar sem er óhætt að velta upp vegna þess að ef við innleiðum orkupakka þrjú erum við búin að taka fyrsta skrefið inn í þetta.

Spurning tvö sem ég skrifaði hjá mér er: Hvað breytist í rauninni milli þessara pakka? Hver er þróunin? Það er gríðarlega stór spurning. Hver er þróunin á regluverkinu? Er einhver breyting á markmiðunum? Er einhver breyting á eftirlitsstofnununum eða aðilunum sem þurfa að koma að þessu? Kveðum við með einhverjum hætti skýrar á um það hvernig verð myndast varðandi orkuna? Er kannski verið að leggja meiri skyldur eða nýjar skyldur á orkufyrirtækin en gert er í orkupakka fjögur? Er verið að breyta hlutverki Orkustofnunar í orkupakka fjögur? Hvað er það sem breytist? Hver verður þróunin?

Ég fór yfir það áðan að eitt er þó ljóst, þessi svokallaða ACER-stofnun mun fá meiri völd, ný hlutverk og væntanlega ný markmið til að vinna eftir. Hvernig yfirfærist það svo á íslenska undirverktaka, þ.e. Orkustofnun, ef ég leyfi mér að orða það þannig? Hvaða breytingar verða þegar að þessu er komið?

Þetta eru allt spurningar, hæstv. forseti, sem ég held að rétt sé að velta fyrir sér.