149. löggjafarþing — 126. fundur,  19. júní 2019.

fiskeldi.

647. mál
[20:05]
Horfa

Jón Þór Ólafsson (P):

Forseti. Ég vil byrja á að segja að Píratar geta ekki samþykkt þetta fiskeldisfrumvarp vegna þess að það er alveg ljóst að ekki er fylgt að fullu annars vegar varúðarreglunni og hins vegar kostnaðarreglunni þegar kemur að umhverfisvernd. Varúðarreglan er sú að allt sé gert sem tæknilega er hægt. Það er mikið talað um bestu tækni en þegar frumvarpið tekur gildi verður ekki búið að tryggja með fáanlegri tækni að komið verði í veg fyrir þann umhverfisskaða sem hlýst af fiskeldi þegar ekki eru notaðar bestu hugsanlegu mótvægisaðgerðir.

Eitt varðandi kostnaðarregluna er að í þessu frumvarpi er heldur ekki tryggt að fiskeldisfyrirtækin sem stunda þennan rekstur beri kostnaðinn af umhverfisspjöllum. Það er ekki tryggt í þessu frumvarpi og þess vegna geta Píratar ekki samþykkt það.

Jafnframt var í gær felld tillaga frá okkur Albertínu Friðbjörgu Elíasdóttur um að gjaldtakan færi eftir þeirri sömu reglu og þegar kemur að því að taka gjald af sameiginlegri auðlind landsmanna við nýtingu fiskveiðiauðlindarinnar. Þetta er heldur ekki gert. Því var hafnað hér í gær.

Að gefnum öllum þessum forsendum, samkvæmt samþykktri stefnu Pírata, geta Píratar því ekki stutt þetta mál.

Mig langar að fara inn í spádóma um hvað gerist í kjölfarið á þessu frumvarpi, sér í lagi eftir fund í atvinnuveganefnd í gær þegar Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi komu fyrir nefndina ásamt ráðuneytinu. Þá fór ákveðin mynd að teiknast upp. Það er mikil óánægja hjá þessum sérhagsmunagæsluaðilum um að skurðpunkturinn, sá punktur sem var valinn í umsóknarferlinu, væri á þeim stað að ekki skyldi allt rata inn í gamla kerfið langt umfram áhættumatið. Það sem er gert í þessu frumvarpi er að nánast allt ratar í gamla kerfið, ekki í lögin eins og við erum að samþykkja þau núna. Þar ratar nánast allt inn í gamla kerfið eins og lögin eru áður en við samþykkjum þetta.

Það er margt gott í þessu góða frumvarpi enda samþykktum við Píratar góðu partana af því hérna í gær en greiddum atkvæði gegn því sem við erum ósammála. Þannig vinnum við málefnalega en við getum að sjálfsögðu ekki samþykkt málið í heild, eins og ég segi, vegna þeirra forsendna sem ég talaði um. Það á nánast allt, allt umfram það sem er í dag í fiskeldi, að lenda innan gömlu laganna.

Samt voru sérhagsmunagæsluaðilar fyrir þessi fiskeldisfyrirtæki gríðarlega óánægðir með frumvarpið og létu vanþóknun sína heyrast yfir alla nefndina. Það var ekki mikill sáttahugur og vilji til að hlusta á málflutninginn á lokametrunum. Ég skil og virði hvernig nefndin hefur unnið þetta mál að mjög miklu leyti. Þótt ég sé ósammála þessu máli segi ég að það var óvenjumikið samráð, óvenjulangt ferli sem var farið í til að reyna að sætta þessi sjónarmið. Daginn áður en við samþykktum þetta komu sérhagsmunagæsluaðilarnir og skvettu inn í nefndina óánægju sinni með að þeir fengju að fara inn í gamla kerfið, ekki nýju lögin, þangað rata allar umsóknir, upp yfir áhættumat umhverfisþáttanna. Og þeir héldu meira að segja að málið yrði samþykkt seinna sama kvöld. Þeir vilja fara upp yfir það og eru samt óánægðir með að það rati allt inn í gamla kerfið. Þvílík frekja!

Sumir hv. þingmenn vilja í breytingartillögu að þetta fari enn þá lengra. Þá fer þetta umfram burðarþolsmatið líka. (Gripið fram í: Nei.) Þvílík frekja! (Gripið fram í: Það er ekki rétt.) Þingmenn geta útskýrt í andsvörum hvað er ekki rétt. Þetta fer umfram áhættumatið og jafnvel það sem er verið að tala um hérna, það fer umfram burðarþolsmatið og ef þingmenn Miðflokksins, sem ég bið um að koma í andsvar og leiðrétta ef ég fer ekki rétt með, vilja fara enn þá lengra með þetta er það í báðum tilfellum umfram áhættumatið og burðarþolsmatið.

Fyrir nefndinni var talað um hvort menn vildu virkilega áhættumat. Áhættumatið er nú bara lifandi plagg, var sagt, og það eru ekki almennileg rekstrarskilyrði, fyrirtækin verða að vera miklu stærri og það verður að vera miklu meiri fiskur til að fiskeldisfyrirtækin geti verið arðbær. Kannski er það rétt, en þá er ekki verið að segja þjóðinni það áður en þetta er samþykkt, að til að þessi fyrirtæki geti verið arðbær þurfi að fara umfram áhættumat eða lækka gjöldin á fyrirtækin. Það er ekki verið að segja þjóðinni þá sögu þegar verið er að leggja fram þetta frumvarp og þau sjónarmið sem eru til grundvallar samþykkt þessa frumvarps.

Spádómur minn en sá að eftir eitt og hálft ár þegar á að fara að endurskoða þetta gjald muni upphefjast grátkór um að fiskeldið sé ekki sjálfbært nema gjaldið verði lækkað eða farið að færa út kvíarnar miklu frekar og víðar. Það er minn spádómur.