300 þús. kr. lágmarksframfærsla almannatrygginga.

Herra forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir framsöguna. Hér er ágætt mál á ferð sem þjónar fyrst og fremst hagsmunum aldraðra og öryrkja og er full þörf á. Ég tek heils hugar undir það en það er eitt sem ég set spurningarmerki við. Í þessum hópi eru tekjulágar fjölskyldur sem búa við sömu aðstæður og sá hópur sem hér er rætt um og hefði verið spurning hvort útfæra hefði átt það í þessu samhengi.

Ég minni í þessu sambandi á að á síðasta þingi var flutt þingsályktunartillaga um skattleysi launatekna undir 300.000 kr. Þar var 1. flutningsmaður hv. þm. Ólafur Ísleifsson doktor. Sú tillaga er ákaflega vönduð og henni fylgja ítarlegir útreikningar. Þar falla undir aldraðir, öryrkjar og tekjulágar fjölskyldur. Ég tek heils hugar undir það að sú tillaga sem hér er til umræðu er góð svo langt sem hún nær og hún á að tryggja viðunandi lágmarksframfærslu örorku- og ellilífeyrisþega.

Í greinargerð segir að á undanförnum árum hafi framfærslukostnaður stóraukist, ekki síst húsnæðiskostnaður. Það er alveg rétt, eins og við þekkjum hefur húsnæðisverð hækkað verulega og hér eru greiðslur sem eru undir framfærsluviðmiðum ráðuneytisins þannig að hver maður sér að endar ná ekki saman hjá því fólki sem fellur undir þennan hóp.

Tillagan sem hv. þm. Ólafur Ísleifsson var framsögumaður að á sínum tíma og mun flytja hér aftur þar sem hún náði því miður ekki fram að ganga á síðasta þingi felur í sér að fjármála- og efnahagsráðherra verði falið að gera tímasetta áætlun um að tekjur einstaklinga undir 300.000 kr. verði undanþegnar skatti. Þau skattfrelsismörk samsvara rúmum 106.000 kr. í persónuafslætti. Mjög ítarlegir og góðir útreikningar eru lagðir til grundvallar og markmiðið með þeirri tillögu er annars vegar að jafna skattbyrði milli tekjuhópa þannig að þátttaka þeirra sem hafa háar tekjur og þeirra sem falla nálægt fátæktarmörkum í rekstri samfélagsins verði líkari því sem tíðkast annars staðar á Norðurlöndum og hins vegar að hlífa þeim sem eru með tekjur undir framfærslumörkum við að greiða samfélaginu skatta af þeim tekjum.

Það er umhugsunarefni í þessu máli að ríkissjóður skuli vera háður því að skattleggja svo lágar tekjur. Það er nokkuð sem við eigum ekki að vera þekkt fyrir. Þessu þarf að breyta og er nauðsynlegt að þverpólitísk sátt myndist í þeim efnum.

Allar þessar tillögur kosta peninga og þeir þurfa að koma einhvers staðar að. Tillagan sem hv. þm. Ólafur Ísleifsson mælti fyrir felur í sér leiðir til að mæta þessum kostnaði og fylgja mjög góðir útreikningar í þeim efnum. Í þeirri tillögu sem hér er til umræðu er ekki að sjá útreikninga hvað það varðar en vissulega er félags- og barnamálaráðherra falið að undirbúa það að leggja fram frumvarp og þá yrði það væntanlega rætt í ráðuneytinu. Gott væri samt að hafa ákveðin viðmið í þessum efnum því að það hjálpar við að rökstyðja nauðsyn þess.

Alþýðusambandið gaf árið 2017 út athyglisverða skýrslu um skattbyrði launafólks á árunum 1998–2016. Þar kemur fram að heildarskattbyrði launafólks að teknu tilliti til persónuafsláttar, útsvars og persónufrádráttar, auk barna-, vaxta- og húsnæðisbóta, hefur aukist hjá öllum tekjuhópum á tímabilinu og að aukningin sé langmest hjá hinum tekjulægstu. Við verðum að vinna bug á þessu, við eigum ekki að vera þekkt fyrir að auka skattbyrði á þá tekjulægstu. Ef við horfum á þessi framfærsluviðmið er, eins og ég sagði áðan, algjörlega forkastanlegt að fólk sem á að draga fram lífið skuli ekki hafa greiðslur sem nægi einu sinni fyrir því lágmarksframfærsluviðmiði sem ráðuneytið hefur gefið út.

Ég vildi bara koma stuttlega inn í þessa umræðu. Að sjálfsögðu fagna ég þessu máli en vildi koma því á framfæri að þarna er ákveðinn hópur sem hefur lágar tekjur. Þeim hópi verður að mæta jafnt sem öldruðum og öryrkjum í þessum efnum. Þar vísa ég til tillögu hv. þm. Ólafs Ísleifssonar doktors sem verður flutt hér aftur eins og ég nefndi. Það er mikilvægt að við tökum höndum saman um þá þrjá hópa sem koma að málinu og tryggjum þeim mannsæmandi kjör svo við getum verið þekkt fyrir að reyna að styðja við þennan hóp en ekki á hinn veginn, að fólk þurfi að lifa af tekjum sem eru undir framfærslumörkum.