150. löggjafarþing — 14. fundur,  9. okt. 2019.

störf þingsins.

[15:07]
Horfa

Hanna Katrín Friðriksson (V):

Herra forseti. Á fundi velferðarnefndar í morgun kynnti Kolbeinn H. Stefánsson skýrslu um þróun í fjölda örorkulífeyrisþega. Hann sýndi þar m.a. mynd yfir þróun í fjölda áætlaðra æviára við góða heilsu á árunum 2004–2015, greint eftir kyni. Nú er það svo að karlar hafa alla jafna notið fleiri góðra æviára en munurinn jókst verulega á árunum eftir hrun. Niðurstaðan er sú að góðum æviárum karla fjölgar, góðum æviárum kvenna fækkar.

Í umræðu gærdagsins um velsældarhagkerfið sem stefnt er að gerði ég götótta gagnasöfnun að umtalsefni. Götin eru þar sem gögn um konur ættu að vera. Þessi heimur sem konur og karlar byggja til jafns nokkurn veginn er hannaður með karla sem hina einu réttu mælistiku. Sú staðreynd að stoðkerfisvandamál eru helsta ástæða örorku kvenna verður óneitanlega skiljanlegri í því ljósi.

Ég rakti í ræðu minni í gær nokkur dæmi úr áhugaverðri heimildabók, Invisible Women: Exposing Data Bias in a World Designed for Men. Ég ætla ekki að endurtaka þau dæmi hér eða taka fleiri úr bókinni þó að svo sannarlega sé af nægu að taka. En við umræður sem sköpuðust á Facebook-síðu minni í kjölfarið komu fleiri dæmi, m.a. þessi, með leyfi forseta:

„Þegar ég tók byssuleyfið gat ég ekki skotið úr byssunni sem ég átti að skjóta úr því að hún var of stór fyrir mig. Þegar ég tók hana upp lenti skeftið alltaf ofan á öxlinni í staðinn fyrir að leggjast að henni að framan. En það merkilega var samt að ég var nýbúin að taka bóklega prófið og í kennslugögnum stóð skýrt að enginn skuli skjóta úr vopni sem hann ekki veldur. Hefur einhver breytt þessu þrátt fyrir að fjöldi kvenna í skotveiðipróf fari vaxandi? Nei.“

Annað dæmi: „Þegar ég tók skipstjórnarréttindin, partur af því var að henda okkur í sjóinn. Enginn konugalli, bara galli fyrir „mennina“. Ef ég hefði ekki haft krana sem hífði mig upp eins og dauðan krossfisk þá hefði ég pottþétt drukknað, því gallinn varð fullur af vatni strax.“

Við verðum einfaldlega að fara að fylla upp í götin í gagnabönkunum sem við notum. Við verðum að fylla upp í götin ef við ætlum okkur að ná markmiðum um velsældarhagkerfið. Annað er bara grín. Ef við gerum þetta ekki er öll orðræða um það að við séum að stefna að hagsæld og auknum lífsgæðum fyrir alla bara grín.