150. löggjafarþing — 38. fundur,  2. des. 2019.

úrskurður forseta um óundirbúna fyrirspurn þingmanns.

[16:04]
Horfa

Forseti (Steingrímur J. Sigfússon):

Það hugðist forseti einmitt gera þegar mælendaskrá yrði tæmd í umræðum um fundarstjórn forseta sem ég held að sé núna. Forseti hefði ekki viljað missa af þeim hlýlegu orðum sem hér hafa fallið, m.a. um fundarstjórn hans. Það er alveg rétt og skylt að forseti útskýri af hverju hann felldi úrskurð sinn þegar það rann upp fyrir honum að hér hafði orðið smáatburður inni í miðri umræðu um óundirbúinn fyrirspurnatíma, sem ég held að eigi sér ekki fordæmi. Að minnsta kosti man ég engin fordæmi þess að þingmenn hafi óskað eftir því í miðjum óundirbúnum fyrirspurnatíma að hverfa frá því að beina fyrirspurn sem þeir höfðu ákveðið að beina til tiltekins ráðherra yfir til annars ráðherra vegna þess að þeir væru ósáttir við eitthvað sem upp hefði komið þar í svörum.

Ég tek fram að þetta beinist á engan hátt að hv. þm. Þorsteini Víglundssyni og hann á frekar hrós skilið fyrir hugkvæmnina, að láta sér detta í hug að þetta væri hægt. Hann er sem sagt ábyggilega upphafsmaður að því að á þetta reyndi. Forseti hafði að sjálfsögðu ekki langan tíma til að hugsa sinn gang. Ég óttaðist mjög að ég hefði gert þarna mistök og ég skal útskýra af hverju. Ég held að það sé ekki þannig sem óundirbúinn fyrirspurnatími almennt nýtist best sem er undirbúinn þannig að í ríkisstjórn í vikunni á undan eru útnefndir tilteknir ráðherrar til að vera til svara. Þingmenn vita því hverjir þeir eru, gera upp hug sinn um það til hvaða ráðherra þeir telja brýnast að beina fyrirspurn, skila þeim upplýsingum inn til skrifstofunnar, skrifstofan og forseti gæta þess mjög vandlega að ráðherrar hafi ekki hugmynd um hverjir muni beina til þeirra fyrirspurnum né um hvað. Öllu tali um að í þessu felist einhvers konar tilraunir til að hafa áhrif á það hverja hv. þingmenn spyrja eða um hvað verð ég að vísa til baka. Það er ekki það sem hér er á ferð heldur hitt að þetta gæti vel leitt af sér þá þróun að af og til breyttust óundirbúnir fyrirspurnatímar í sérstaka umræðu um eitt mál sem öll beindist að einum ráðherra.

Ég er ekki viss um að það sé það heppilega, heldur eigum við að viðhalda þessu formi ásamt með öðrum formum, umræðum um störf þingsins, beiðni um sérstakar umræður o.s.frv. Að ósi skal á stemma og áður en menn fara út í breytingar af því tagi sem til að mynda hv. þm. Logi Einarsson lagði til og er að mörgu leyti áhugaverð — ég gæti vel fallist á að það kæmi alveg til greina enda væru menn þá skýrir strax í upphafi máls síns um það til hvaða ráðherra þeir beina fyrirspurn. Hugsunin er sú að ráðherrann hafi þó tvær mínútur til að undirbúa svörin, þ.e. á meðan fyrirspyrjandi talar. Þess vegna hefur þetta verið haft svona, að forseti fær upplýsingar um til hvaða ráðherra fyrirspurnin beinist og tekur það fram í upphafi þannig að ráðherrann taki þá til við að hlusta og undirbúa sig. Stundum veitir ekki af. Það hefur nefnilega komið fyrir, eins og kunnugt er, að ráðherrar hafi alls ekki tekið eftir því að verið væri að beina til þeirra óundirbúinni fyrirspurn. (Gripið fram í: Var það ég?) Engin sérstök nöfn nefnd. Forseti vonar að þetta skýri a.m.k. örlítið af hverju hann felldi þennan úrskurð. Það er alveg sjálfsagt mál að ræða málið í forsætisnefnd og við formenn þingflokka en þangað til annað og nýtt verður ákveðið stendur úrskurður forseta.