fjölmiðlar.

Hæstv. forseti. Ég vil byrja á því að þakka hæstv. ráðherra fyrir flutninginn á því máli sem við ræðum. Ég tek undir með hv. þm. Þorgrími Sigmundssyni að með málinu sé ráðherra reyna að leysa „vandann“ sem við þekkjum, þ.e. hvernig staða einkarekinna fjölmiðla er. Ég tek hins vegar undir með þeim sem hafa gagnrýnt aðferðafræðina, ég held að hún sé ekki rétt. Ég tek undir að það sé hálfpartinn verið að ríkisvæða fjölmiðla með því að fara þessa leið, að styrkja þá beint úr ríkisvasanum. Ég held að það sé betra að fara svipaða leið og við Miðflokksmenn höfum lagt fram. Þá má hugsa sér einfaldari leiðir, hreinlega að hver og einn bara ákveði það á sínu skattframtali hvort hann vilji yfirleitt styrkja fjölmiðla eða ekki. Ég er einn af þeim sem eru ósammála hv. þingmanni sem talaði hér á undan mér. Hvernig orðaði hv. þm. Guðjón Brjánsson það? Enginn vill vera án RÚV er á reynir? Jú, mér er alveg sama um RÚV. Ég get alveg komist af án þess. Líkt og margir bændur og íbúar landsbyggðarinnar komust algerlega af án RÚV síðustu daga þegar óveðrið gekk yfir landið. Þeir hefðu kannski viljað hafa upplýsingar í gegnum þann miðil en hann brást hlutverki sínu (Gripið fram í.) sem öryggisventill, það er alveg ljóst. Þess vegna er mikilvægt að leita annarra leiða til að koma upplýsingum til þeirra sem eru einangraðir þegar á reynir frekar en að treysta á þennan miðil.

Ég held líka að einkareknir fjölmiðlar séu alveg eins til þess bærir og jafnvel betur til þess bærir að gæta að lýðræðislegri umræðu, huga að því að jafnræðis sé gætt, því að ekki er það að mínu viti það sem Ríkisútvarpið gerir. Við sáum um daginn einhvern umhverfisþátt í sjónvarpinu þar sem voru ellefu á sömu skoðun og tveir sem voru í einhverjum öðrum vangaveltum. Það finnst mér ekki vera dæmi um að menn standi jafnt að vígi eða að gætt sé sannmælis. Áfram mætti telja. Ég held þess vegna að það sé mikilvægt að um leið og við reynum að styrkja einkarekna fjölmiðla sé dregið úr umsvifum Ríkisútvarpsins. Besta leiðin er að mínu viti að færa fjármuni frá Ríkisútvarpinu til fjölmiðla með einhverjum hætti og þá erum við ekki að bæta við fjármunum sem ríkið setur í fjölmiðlamarkaðinn.

Þetta frumvarp er mjög gott mál til þess að koma af stað þessari umræðu og fá umfjöllun um það í allsherjar- og menntamálanefnd og hér í þinginu hvaða leið við viljum fara. Hvað viljum við gera þegar kemur að því að styrkja einkarekna fjölmiðla? Hver er besta leiðin til þess? Viljum við gera það án þess að hrófla við stofnuninni Ríkisútvarpinu? Viljum við bara láta það batterí áfram soga til sín 6.000–7.000 milljónir af þeim markaði sem fjölmiðlamarkaðurinn er, ef við tökum afnotagjöldin eða nefskattinn með? Nei, ég held að þetta séu allt of miklir peningar sem er hægt að nýta með öðrum og betri hætti.

Ég fer kannski aðeins fram og til baka í þessu, herra forseti, biðst afsökunar á því. Aðeins varðandi frumvarpið. Mér sýnist að það sé ekki nein takmörkun á því miðað við hugmyndir um að t.d. einkarekinn fjölmiðill sem skilar miklum hagnaði og græðir á tá og fingri fái styrk eða ekki, ég get ekki séð að það skipti neinu máli. Það getur vel verið að það breytist í meðförum nefndar, ég skal ekki segja, en eins og ég skil frumvarpið geta menn grætt á tá og fingri en samt fengið styrki ef þeir uppfylla ákveðin skilyrði. Ég fæ heldur ekki séð að t.d. staðarblöð eða miðlar úti á landi sem eru gefnir út hálfsmánaðarlega falli undir þetta. Það er kannski misskilningur, ég veit það ekki, en mér sýnist að svo sé ekki heldur sé miðað við, t.d. þegar kemur að þeim sem gefa út blöð, að það sé að lágmarki gefið út 48 sinnum á ári eitthvað slíkt, ef ég hef skilið þetta rétt. En ég tek það fram að þetta er nú svolítið hraðlesið, ég verð að viðurkenna það.

Ég næ ekki heldur alveg, það kemur kannski seinna fram, hvernig þetta frumvarp á að verja eða styrkja íslenska tungu. Ég sé ekki að það sé skilyrt í frumvarpinu. Mér gæti hafa yfirsést það, ég tek það skýrt fram. Ég veit hins vegar að hæstv. menntamálaráðherra er mjög áfjáð um að fá aukna fjármuni í menntakerfið. Ég held það væri nær að setja þessar 400 milljónir inn í menntakerfið og reyna að styrkja þau verkefni sem þar eru í gangi til þess að efla íslenska tungu í staðinn fyrir að setja þær í þennan farveg án þess að sjá nákvæmlega hvernig það á að virka, svo ég segi það bara hreint út.

Ég reyni að halda mig við frumvarpið enn þá. Hér kom fram áðan hjá einum hv. þingmanni að það vanti skilgreininguna á því hvað væri fjölmiðill. Ég tek undir það. Ég fór hratt í gegnum þetta og sá ekki þá skilgreiningu. Hún er kannski einhvers staðar annars staðar í þeim lögum sem við erum að breyta hér. En það er e.t.v. eitthvað sem þarf að skýra betur. Kannski þarf sú skýring eða sú túlkun á því hvað sé fjölmiðill að taka reglulegum breytingum af því að maður hefur varla við að læra á nýja miðla eða ný tæki og tól og þess háttar í þessum heimi, þetta er síbreytilegt og alltaf eitthvað nýtt að koma. Sem leiðir mig að því að samkeppni fjölmiðla við samfélagsmiðla er orðin gríðarlega mikil. Við sjáum að fyrirtæki kjósa meira og meira að setja sitt auglýsingafé í samfélagsmiðla í stað þess að setja það inn á hefðbundna miðla sem við þekkjum, dagblöð, útvarpsstöðvar og slíkt. Þar af leiðandi finnst mér það á sama tíma gera stöðu einkarekinna fjölmiðla enn þá erfiðari hvað Ríkisútvarpið er fyrirferðarmikið á þessum markaði. Það kann vel að vera að hægt sé að mæta þeim skoðunum einhvers staðar og draga mikið úr umsvifum Ríkisútvarpsins án þess að leggja það niður og loka fyrir menningarlegt hlutverk þess. Ég vil bara segja fyrir mig að það er mjög margt skemmtilegt sem maður heyrir t.d. á Rás 1, fróðlegt og fræðilegt, þegar verið er að fara yfir menningu og sögu landsins. Það er allt annars eðlis en einhverjar sífelldar endursýningar á kvikmyndum frá 1980 eða jafnvel eldri, sem er mjög algengt.

Virðulegur forseti. Ég held að það sé mikilvægt fyrir allsherjar- og menntamálanefnd að kafa mjög ítarlega ofan í þetta mál, velta því vel fyrir sér hvort frumvarpið eins og það lítur út leysi málið sem hæstv. ráðherra vill reyna að leysa með því. Ég held að svo sé ekki. Þá þurfum við að gera breytingar á málinu eða e.t.v. að koma fram með nýtt mál eða breyta því það mikið að það leysi í rauninni vandamálið. En þetta er fyrsta skrefið. Þetta er skref í þá átt að taka áskoruninni um að styrkja einkarekna fjölmiðla. Ég hefði gjarnan viljað að það væri með öðrum og almennari hætti, að það næði yfir fleiri fjölmiðla, eins og ég skil málið, en ætla nú alveg að gefa allsherjar- og menntamálanefnd möguleika á því að bæta þar úr áður en maður kveður upp einhvern stóradóm yfir þessu.