utanríkis- og alþjóðamál.

Virðulegur forseti. Ég þakka ráðherranum fyrir síðara andsvar. Það vekur upp vangaveltur um það hvort það sé ekki mikilvægt, og það getur vel verið að sú vinna sé hafin í ráðuneytinu og menn séu farnir að velta því fyrir sér, að meta hvaða skref önnur við þurfum að taka en akkúrat þau að reyna að opna fyrir fólksflutningum. Hvað þýðir það til framtíðar litið þegar Íslendingar fara aftur að dreifast út um allar koppagrundir, út um allan heim? Hvað hefur breyst í þeim löndum sem Íslendingar sækja hvað mest til? Þurfum við að undirbúa okkur með einhverjum öðrum hætti? Þurfum við að vera hér heima búin með öðrum hætti, þurfum við að vera með annars konar starfsemi í sendiráðum og ræðisskrifstofum, þurfum við að fjölga þeim, ekki bara út af fólki heldur líka út af viðskiptum til að gæta okkar hagsmuna? Hvað lærum við af þessu öllu saman?

Manni virðist að fyrstu viðbrögð flestra hafi verið að líta inn á við, hvernig menn verja heimatorfuna, og það þurfum við Íslendingar að gera líka að sjálfsögðu. Við höfum horft til þess að við séum sjálfum okkur nóg með sem flest. Svo þurfum við að sjálfsögðu að búa til einhvers konar skipulag ásamt okkar helstu samstarfsþjóðum. Komi upp aðstæður sem þessar aftur þá þurfa ákveðnir hlutir að fúnkera, þá þurfa þeir að ganga smurt. Það er utanríkisþjónustan sem mun verða að gegna lykilhlutverki í því að koma á einhvers konar plani, ræða áform um það hvernig við höldum flutningaleiðum opnum og hvernig við höldum því gangandi svo allt lokist ekki alveg í harðalás. Það eru tíu ár síðan hrunið reið yfir. Nú kom þessi faraldur og þetta mun koma upp aftur. Það munu koma aftur svona skellir eins og við upplifum núna, kannski ekki eins og þessi, en þeir munu koma, þeir koma reglulega og við þurfum þess vegna að læra það sem við getum lært af þessum ósköpum.