utanríkis- og alþjóðamál.

Virðulegi forseti. Örstutt framhald um leið og ég tek undir að það þarf að vera meiri umræða, tvöföldun umræðu, og það gengur náttúrlega ekki ef forseti er frekar að stytta tímann en lengja hana. En það er önnur saga og lýsir ákveðnum metnaði þegar kemur að utanríkismálum, sem eru gríðarlega mikilvæg. Við þurfum að veita ákveðna sýn og forystu í því að reyna að kortleggja okkar hagsmuni til skemmri og lengri tíma og ég lýsti því áðan að mér finnst skorta á þá sýn og lýsi áfram eftir þeirri forystu. En það er kannski ekki við öðru að búast þegar í ríkisstjórn eru flokkar sem vilja kannski ekki stuðla að miklum breytingum þegar kemur að þessu þannig að það er í rauninni ekki óvænt og kannski skiljanlegt að því leytinu til.

Aðeins um mannréttindi. Ég vil einmitt hæla ráðherra hvað varðar mannréttindanálgunina í tengslum við mannréttindanefndina. Setu okkar þar lauk núna um áramótin og þó að við höfum fengið þessa nefndasetu upp í hendurnar þá spilaðist vel úr henni og það sem skiptir máli er hvað var gert og ég fagna því. Auðvitað spyr maður sig hvernig við fylgjum þessu eftir, ekki bara innan mannréttindanefndarinnar. Hvernig umgengst til að mynda ríkisstjórnin niðurstöðu dómstóla Mannréttindadómstóls Evrópu? Hvernig er umgengnin við þá niðurstöðu? Mér finnst varðandi þau viðbrögð að það mætti skerpa á þeirri sýn sem við höfum varðandi mannréttindamál og að við tökum alvarlega þær alþjóðlegu skuldbindingar sem við höfum undirgengist. Mér finnst hafa skort á það af hálfu ríkisstjórnarinnar.

Ég velti fyrir mér, nú man ég ekki á blaðsíðu hvað það er í skýrslunni, stöðu Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar, WTO, sem er í rauninni lömuð í dag út af framferði Bandaríkjanna. Fyrir þá sem eru að hlusta og fylgjast með þá hafa Bandaríkin neitað að skipa í úrskurðarnefnd stofnunarinnar sem skiptir máli að því leytinu til að hún ýtir mjög á að það verði ríkjandi milliríkjaviðskipti, hún hjálpar mjög til við að markmið um heilbrigð milliríkjasamskipti séu í gildi og í rauninni virk. Bandaríkjamenn hafa þverskallast við þetta og fyrir vikið er komið upp ákveðið neyðarástand. Evrópuríkin, sem ég ætla að fá að leyfa að nefna hér, og Kanada hafa tímabundið komið upp ákveðinni úrskurðarnefnd til að reyna að leysa þetta og sinna verkefnum Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar á meðan Bandaríkin eru undir þessum hatti og eru í rauninni að grafa undan þessari mikilvægu stofnun. Þetta þýðir að stofnunin mun ekki ná til þeirra þjóða sem í rauninni þurfa mest á aðhaldinu að halda, sem mest þurfa á því að halda að það sé potað og pikkað í þau og sagt: Munið hvað frelsi og opin viðskipti hafa mikla þýðingu fyrir lífsgæði allra þjóða, lífsgæði þegnanna í öllum löndum. Það hefur skort á það og alvarlegt að þriðja heims ríkin skuli ekki hafa þennan stuðning, ekki síst á þessum tímum. Ég tel og ég kom að því í fyrri ræðu minni að það skiptir svo miklu máli að við tökum loftslagsmálin inn í þetta með ákveðnum hætti á þessum umbyltingatímum. Alþjóðaviðskiptastofnunin hefði getað skipt mjög miklu máli við að ýta undir græna hagkerfið alls staðar í heiminum, bæði hjá þriðja heims þjóðunum en ekki síður við að ýta því áfram á heimsvísu. Meðan Bandaríkjamenn eru með þessum hætti að hamla störfum þessarar nefndar þá vantar það tæki inn í það að við höfum opin og frjáls viðskipti sem skipta miklu meira máli í dag en bara fyrir Covid.

Ég vil spyrja hæstv. ráðherra að því, hann kemur hugsanlega að því í ræðu sinni á eftir, hvernig ráðuneytið hefur beitt sér þegar kemur að þessu. Hefur ráðuneytið komið þessum ábendingum og hvatningu til Bandaríkjamanna að skipa dómara í þessa nefnd? Þetta skiptir máli upp á stóru myndina að gera.

Það er alveg ljóst, hef það bara lokaorðin í bili a.m.k., að auðvitað erum við að upplifa tíma (Forseti hringir.) þar sem línur frjálslyndis og alþjóðasamstarfs annars vegar (Forseti hringir.) og einangrunarhyggju og ákveðins afturhalds hins vegar eru að takast á og þess vegna skiptir máli að rödd Íslands heyrist skýrt og klárt, (Forseti hringir.) alltaf með lýðræði, alltaf með opnum frjálsum markaði, alltaf fyrir mannréttindi alls staðar og hvenær sem er.