150. löggjafarþing — 125. fundur,  23. júní 2020.

almennar stjórnmálaumræður (eldhúsdagsumræður).

[20:53]
Horfa

Ágúst Ólafur Ágústsson (Sf):

Góðir Íslendingar. Ég ætla ekki að tala um heimsfaraldur Covid-19. Ég ætla hins vegar að tala um annan faraldur sem veldur mun fleiri dauðsföllum en þessi veira. Þetta er faraldur sem ekki er mikið rætt um. Þetta er faraldur vanlíðunar og fíknar. Vegna þessa faraldurs deyr einn Íslendingur á um 12 daga fresti og er það vegna sjálfsvíga. Síðan deyr annar Íslendingur eftir aðra 12 daga vegna ofneyslu og er það dapurt Norðurlandamet sem við eigum. Þessi fjöldi er svo mikill að það væri eins og flugvél í innanlandsflugi milli Reykjavíkur og Akureyrar myndi hrapa á hverju einasta ári. Þar að auki eiga Íslendingar heimsmet í neyslu þunglyndis- og kvíðastillandi lyfja og hundruð íslenskra ungmenna stunda sjálfsskaða af einhverju tagi.

Við sem samfélag erum núna saman að kljást við veiru. En við þurfum líka að berjast saman gegn vanlíðan, þunglyndi, einmanaleika og fíkn. Þessir sjúkdómar drepa líka. Það er tómt mál að tala um hagvöxt, landsframleiðslu og kaupmátt ef okkur líður illa. Og það svo illa að á sex daga fresti deyr einhver af okkur úr vanlíðan og fíkn. Við í stjórnmálunum eigum því að ræða þessi mál miklu oftar en ég held að fá mál séu stærri en einmitt þau sem snerta sjálfa lífshamingjuna.

Í svona ástandi skiptir einnig máli að hafa framtíðarsýn. Eitthvað sem við getum horft til með eftirvæntingu í hjarta. Núna eru erfiðir tímar í atvinnumálum og hefur það líka áhrif á andlega velferð landsmanna. Spáð er vaxandi atvinnuleysi með haustinu því það skortir alla framtíðarsýn hjá þessari ríkisstjórn.

Eftir síðasta hrun samþykkti Samfylkingin sérstaka græna fjárfestingaráætlun. Ekkert bólar á slíku hjá þessari ríkisstjórn sem setur 75% af aðgerðum sínum í tvær niðurdrepandi aðgerðir, þ.e. atvinnuleysisbætur og niðurgreiðslu á uppsögnum. Hugsið ykkur: Einungis 5% af aðgerðum ríkisstjórnarinnar fer í nýsköpun. Einungis 5% í nýsköpun til að mæta dýpstu kreppu í 100 ár.

Það væri óskandi að við hefðum núna ríkisstjórn sem myndi setja á oddinn tækniþróun, skapandi greinar, listir og nýsköpun af öllu tagi. Við þurfum núna ríkisstjórn sem mun skapa störf í stað þess að niðurgreiða einungis endalok þeirra. Við þurfum núna ríkisstjórn sem hækkar bætur til öryrkja og eldri borgara. Og við þurfum núna ríkisstjórn sem borgar hjúkrunarfræðingum mannsæmandi laun en neyðir ekki þá og ljósmæður í verkfall.

Góðir Íslendingar. Ísland getur verið land tækifæranna. En það er það ekki í dag, a.m.k. ekki fyrir alla. Á sama tíma og Rauði kross Íslands rekur sérstakan sjóð sem heitir Sárafátæktarsjóður birtist blaðafyrirsögn hér um að lúxusbílasala á Íslandi sé á við olíuríki. Á sama tíma og 1% ríkustu Íslendinganna á meiri eignir en 80% landsmanna, búa 6.000 íslensk börn við fátækt. Og á sama tíma og einn útgerðarmaður gengur út með 22 milljarða í vasanum vegna nýtingar á sameiginlegri auðlind þjóðarinnar hafa veiðileyfagjöldin lækkað um helming.

Þessi ríkisstjórn er ríkisstjórn sem gætir hagsmuna hinna fáu þegar á reynir. Sjálfstæðisflokkurinn hefur aldrei farið leynt með það. Framsókn er ánægð með stöðnun og óbreytt ástand. Vinstri græn eru íhaldssamur flokkur en prinsippin virðast ekki að þvælast mikið fyrir þeim flokki enda fórna þau ansi miklu fyrir þrjá ráðherrastóla.

Við þurfum því nýja ríkisstjórn sem hugsar öðruvísi og starfar öðruvísi. Við þurfum ríkisstjórn sem byggir upp öfluga byggðakjarna úti á landi. Byggja ætti Akureyri upp sem öfluga miðstöð Norðurlands sem borg en ekki bæ, og byggja upp Ísafjörð, Reykjanesbæ, Vestmannaeyjar, Árborg, Fjarðabyggð og önnur bæjarfélög á Austurlandi með fleiri opinberum störfum, öflugum samgöngum og tækifærum fyrir alla.

Við þurfum ríkisstjórn sem hugsar um litlu fyrirtækin, iðnaðarmennina, einyrkjana, listamennina og búðareigendur en ekki aðeins um stóru fyrirtækin og stórútgerðina. Og við þurfum ríkisstjórn sem hættir að vísa einu flóttabarni úr landi í hverri einustu viku, eins og hér hefur verið gert samfleytt í sex ár. Við þurfum ríkisstjórn sem klárar stjórnarskrármálið eins og þjóðin hefur kosið um.

Þetta er allt saman hægt en þá þarf fólk að kjósa með hjartanu, kjósa með velferðinni, kjósa með frelsinu en ekki aðeins frelsi markaðarins og hins stóra, heldur einnig með frelsinu undan fátækt og vanlíðan.

Góðir Íslendingar. Gerum betur og hættum að skilja fólk út undan eins og þessi ríkisstjórn gerir. Í samfélagi okkar jafnaðarmanna er enginn undanskilinn. — Góðar stundir.