valdheimildir sóttvarnalæknis og heilbrigðisráðherra til opinberra sóttvarnaráðstafana, munnleg skýrsla forsætisráðherra. - Ein umræða.
Forseti. Við erum að ræða risastór mál, það er ekki alltaf sem við erum að ræða svona stór mál í þessum sal. Það er engum blöðum um það að fletta eða orðum á það eyðandi að teikna upp hve stórt mál þessi faraldur er. En hér erum við ekki síður að ræða stórt mál sem varðar valdheimildir stjórnvalda, hvort ákvarðanir þeirra gangi á rétt borgaranna. Fyrir mér er þetta ekki tíminn fyrir uppnefni og ódýr skot þó að fólk haldi að það nái einhverjum pólitískum árangri heldur að við horfum heildstætt á hvar við erum stödd með þetta.
Ég er ánægður með að ríkisstjórnin hafi vegið það og metið hvorum megin línunnar þær aðgerðir sem gripið hefur verið til eru varðandi það að standast lög og heimildir sem fyrir hendi eru. Það var einmitt gert með því að fá einn helsta sérfræðing okkar í þessum málum, Pál Hreinsson, til að vinna þá úttekt sem við ræðum hér. Það hefði að sjálfsögðu ekki verið gert ef fólk hefði ekki verið að vega það og meta. Það eru ekki bara heimildir sem skipta gríðarlega miklu máli í þessu heldur líka sú skylda sem lög setja á hendur ráðherra. Það eigum við að þekkja í þessum sal líka, frumkvæðisskylda ráðherra skiptir gríðarlega miklu máli. Það kemur skýrt fram í greinargerð Páls Hreinssonar, með leyfi forseta:
„Þannig verður að ætla að á ráðherrum hvíli frumkvæðisskylda að stjórnlögum til að bregðast við farsóttum með virkum úrræðum til verndar lífi og heilsu manna.“
Ríkisstjórnin er í þeirri fordæmalausu — ætli ég verði ekki þingmaður númer ég veit ekki hvað til að nota það orð — stöðu að taka gríðarlega erfiðar ákvarðanir sem snerta líf og heilsu en ganga mögulega eitthvað á rétt borgaranna. Hún vandar sig mjög í því, fær sérfræðinga til að vega það og meta, þetta er til umræðu í þingnefndum hér og svo erum við að ræða þetta hér í þingsal. Mér finnst hæstv. ríkisstjórn hafa haft varann á sér hvað þetta varðar. Því að um hvað snýst þetta á endanum? Þetta snýst um að finna þessa línu. Hvernig getum við tekið þessar ákvarðanir þar sem frumkvæðisskyldunni til að vernda líf og heilsu manna er sinnt án þess að ganga of langt? Mér finnst, og ég hef ekki skilið flesta fræðimenn sem hafa komið fyrir stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd öðruvísi en að þeir séu sammála því og álitsgerð Páls Hreinssonar, að þetta hafi bara tekist býsna vel í grófum dráttum, það hafi tekist að vera á þessari línu og það er stóra myndin fyrir mér. Hins vegar hefur verið bent á að skerpa þurfi á nokkrum atriðum sóttvarnalaga. Og hvað er ríkisstjórnin að gera? Jú, hún er einmitt að leggja fram frumvarp þar sem skerpt verður á þessum ákvæðum sem sérstaklega er tiltekið í greinargerðinni að þurfi að skerpa á. Það hefur verið farið yfir þau atriði hér. Hæstv. heilbrigðisráðherra gerði það m.a. og hæstv. forsætisráðherra líka þannig að ég ætla ekki að eyða tíma í það heldur aftur að horfa á þessa stóru mynd.
Stóra myndin er sú að það þurfti að finna þessa línu á milli þess annars vegar að vernda líf og heilsu og hins vegar að ganga ekki um of á réttinn. Greinargerðin sýnir að það hefur tekist.
