búvörulög.
Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir frumvarpi á þskj. 468, mál nr. 376. Þar er um að ræða frumvarp til laga um breytingu á búvörulögum, nr. 99/1993, og varðar úthlutun tollkvóta. Frumvarpið er samið í atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytinu. Megintilgangur þess er að lágmarka áhrif kórónuveirufaraldursins á innlenda framleiðslu á landbúnaðarafurðum. Með hliðsjón af þeirri erfiðu stöðu sem ríkir á markaði vegna heimsfaraldurs kórónuveiru þykir nauðsynlegt að styrkja stoðir innlendrar matvælaframleiðslu með því að taka upp eldra fyrirkomulag á útboði tollkvóta.
Með lagabreytingu sem tók gildi þann 1. janúar á þessu ári var svokölluðu jafnvægisútboði komið á vegna úthlutunar tollkvóta. Í því felst að tilboðsgjafar greiða lægsta samþykkta verð í tollkvóta í stað þess að greiða þá fjárhæð sem tilboð þeirra hljóðaði upp á. Framangreint fyrirkomulag útboðs var lagt til með hliðsjón af tillögum starfshóps um endurskoðun á regluverki um úthlutun tollkvóta landbúnaðarvara. Meginefni þeirra breytinga var að draga úr kostnaði þeirra sem fengju úthlutað tollkvótanum. Lagabreytingin var lögð fram í ljósi þeirra aðstæðna sem þá ríktu með samningunum milli Íslands og Evrópusambandsins um viðskipti með landbúnaðarvörur, sem voru undirritaðir 17. september 2015 og tóku gildi 1. maí árið 2018. Með þessum samningi voru tollkvótar fyrir landbúnaðarvörur auknir til muna.
Þá er horft til þess að hér á landi eru um tvær milljónir ferðamanna á hverju ári. Nú er staðan hins vegar talsvert breytt, m.a. vegna heimsfaraldurs kórónuveiru. Áhrifanna gætir víða en samkvæmt upplýsingum á vef Ferðamálastofu hefur erlendum gestum fækkað gríðarlega á milli ára. Í samanburði við árið 2019 var fækkun erlendra gesta um 53% í mars, 99% í apríl og maí og er komin niður í 95% nú í september. Í ljósi framangreinds er ljóst að eftirspurn eftir matvælum hefur dregist töluvert saman en innflutningur samkvæmt tollkvótum hefur á sama tíma haldist óbreyttur. Það er innlend matvælaframleiðsla sem tekur það högg og við því þarf að bregðast. Það er fyrirséð að samdráttur í eftirspurn eftir landbúnaðarafurðum, m.a. vegna fækkunar erlendra gesta, mun að miklu leyti bitna á innlendri framleiðslu með tilheyrandi samdrætti í afurðatekjum. Þau áhrif hafa raunar þegar komið fram.
Nauðsynlegt þykir að takmarka áhrif kórónuveirufaraldursins og draga úr því tjóni sem innlendir framleiðendur hafa nú þegar orðið fyrir.
Með frumvarpinu eru lagðar til breytingar til samræmis við framangreint. Lagt er til nýtt ákvæði til bráðabirgða sem kveður á um að eldra fyrirkomulag við úthlutun tollkvóta taki gildi að nýju tímabundið í ljósi aðstæðna og gildi út árið 2021. Hið nýja fyrirkomulag við úthlutun mun því næst koma til framkvæmda eftir 1. febrúar á næsta ári. Við útboð á tollkvóta verður honum því fyrst úthlutað til hæstbjóðanda, svo til þess er næsthæst bauð og þannig koll af kolli uns tiltækum kvóta hefur verið úthlutað og greiða bjóðendur tilboðsfjárhæðina að fullu. Var þetta gildandi fyrirkomulag við úthlutun fyrir þá lagabreytingu sem tók gildi, eins og áður sagði, um síðastliðin áramót. Að auki er lagt til í frumvarpinu að upptalning á númerum í 65. gr. breytist. Tollskráin tók breytingum í byrjun árs 2020 og því þarf að uppfæra greinina samhliða því. Líkt og hér hefur verið rakið er markmið frumvarpsins fyrst og fremst að lágmarka það tjón sem innlendir framleiðendur landbúnaðarvara hafa nú þegar orðið fyrir. Innflutningur á landbúnaðarvörum hefur haldist nær óbreyttur á meðan dregið hefur verulega úr eftirspurn.
Virðulegi forseti. Ég hef hér rakið meginefni þessa frumvarps og vil að öðru leyti vísa til greinargerðarinnar sem fylgir frumvarpinu en þar er ítarlegar fjallað um efni þess. Að lokinni umræðu hér legg ég til að frumvarpinu verði vísað til 2. umr. og til hv. atvinnuveganefndar til umfjöllunar.
