störf þingsins.
Virðulegi forseti. Í dag er geðheilbrigðisþing og hér ætla ég að tala um einmanaleika. Einmanaleiki er skilgreindur sem hin óþægilega tilfinning sem fylgir því að upplifa að félagsþörf manns er ekki mætt. Rannsóknir hafa sýnt að eldra fólk er oft einmana. Einmanaleiki hefur aukist í öllum aldurshópum en rannsóknir sýna að vaxandi einmanaleiki er hjá ungu fólki á aldrinum 16–24 ára. Kostnaður samfélagsins og einstaklinga er hár vegna einmanaleika. Í nýútkominni skýrslu Rannsókna og greiningar um ungt fólk kemur í ljós að meðal nemenda 8., 9. og 10. bekkja frá október síðastliðnum hafa 39% upplifað mikinn einmanaleika á því ári sem nú er að kveðja.
Heilsufarsleg áhrif einmanaleika eru mikil en vaxandi fjöldi rannsókna bendir til þess að einmanaleiki auki líkur á alvarlegum sjúkdómum. Einmanaleiki flýtir fyrir öldrun. Tengsl eru við hjarta- og æðasjúkdóma en einnig við vissa tegundir geðsjúkdóma, sjálfsvíga og minni vitsmunalegrar getu. Einmanaleiki eykur líka elliglöp og hættu á alzheimer. Þá eru þeir sem eru einmana líklegri til að vera reiðari, bregðast við erfiðleikum með neikvæðni og kvíða og jafnvel í verstu tilfellum að vera jaðarsettir í samfélaginu. Þessir einstaklingar eru líka líklegri til að styðja íhaldssamar og öfgakenndar skoðanir í samfélaginu. Þeir sem eru einmana upplifa samfélagið sem ógnandi og eru því mun stressaðri en aðrir og eiga erfiðara með svefn. Í heildina geta því einstaklingar sem eru einmana upplifað samfélagið sem hættulegt og ógnandi í einangrun sinni. Tækninýjungar og samfélagsmiðlanotkun auka tilfinningu fólks fyrir því að það sé eitt og ýta undir þá tilfinningu að líf þeirra sé ekki eins gott og annarra. Félagslegur samanburður og samkeppni hafa aukist, sem heftir og kemur í veg fyrir samkennd fólks. Við erum saman en ein hvert í sínu horninu.
