151. löggjafarþing — 50. fundur,  28. jan. 2021.

staða Íslands á lista yfir spillingu.

[10:32]
Horfa

Logi Einarsson (Sf):

Herra forseti. Á árlegum lista Transparency International sem mælir spillingu fellur Ísland um sex sæti, er nú í 17. sæti og langneðst Norðurlandanna sem raða sér í efstu sætin. Í skýrslunni segir að spilling sé illvíg meinsemd sem ógni lýðræðinu. Það sýni rannsóknir með óyggjandi hætti. Spilling ógni grundvallarréttindum, tækifærum og lífsgæðum fólks og grafi undan trausti í samfélaginu og gagnvart stjórnvöldum, stofnunum framkvæmdarvaldsins, löggjafarvaldsins og dómsvaldsins. Meðal skýringa nefnir skýrslan bankahrunið, fjármálavafstur stjórnmálamanna í Panama-skjölunum og nú síðast Samherjamálið, einnig að spilling nái til opinberra aðila. Lái mér enginn þó að hugurinn reiki örstutt að Landsréttarmálinu.

Þótt spilling eigi aldrei að viðgangast er kannski ekki hægt að koma alveg í veg fyrir að fyrirtæki og einstaklingar víki af vegi dyggðarinnar í viðskiptum en þá kemur einmitt að hlutverki stjórnvalda, að lög og skilaboð stjórnvalda séu skýr. Öllum sé ljóst að hart verði tekið á hvers kyns bellibrögðum og fjárveitingar til nauðsynlegra eftirlitsstofnana, m.a. umboðsmanns Alþingis, skattrannsóknarstjóra, saksóknara, séu ekki skornar við nögl. Í því samhengi, herra forseti, eru orð ráðherra mjög dýr.

Hæstv. fjármálaráðherra hefur áður svarað mér að hann hafi ekki áhyggjur af spillingu á Íslandi og í íslensku viðskiptalífi, bæði í kjölfar þess að Ísland lenti á gráum lista og þegar Samherjaskjölin birtust. Það eru út af fyrir sig mjög skýr skilaboð. Hann virðist líta á mál sem koma upp sem tilfallandi en ekki kerfisvanda sem stjórnvöld eigi að taka á. Transparency International lítur öðruvísi á og hefur áhyggjur bæði af stöðunni og þróun síðustu ára. Er hæstv. fjármálaráðherra jafn áhyggjulaus nú og þegar ég spurði hann fyrir einu ári eða finnst honum tilefni til að taka mið af ábendingunum? Og ef svo er, hvað hyggst ríkisstjórnin gera?