151. löggjafarþing — 71. fundur,  18. mars 2021.

opinber stuðningur við nýsköpun.

322. mál
[16:24]
Horfa

Frsm. 1. minni hluta atvinnuvn. (Albertína Friðbjörg Elíasdóttir) (Sf):

Herra forseti. Ég mæli hér fyrir nefndaráliti 1. minni hluta atvinnuveganefndar sem samanstendur af mér og hv. þm. Helga Hrafni Gunnarssyni. Með þessu frumvarpi, sem við höfum fjallað nokkuð ítarlega um í nefndinni eins og kom fram í máli hv. flutningsmanns meiri hluta nefndarinnar, er fyrst og fremst verið að bregðast við þeirri ákvörðun ráðherra að leggja niður Nýsköpunarmiðstöð Íslands og koma á fót Tæknisetri Íslands.

Það veldur nokkrum vonbrigðum, satt best að segja, herra forseti, hversu rýrt frumvarpið er í raun og veru, enda er þar ekki að finna sterka sýn á framtíð nýsköpunar á Íslandi. Í greinargerð frumvarpsins er vissulega fjallað um þau markmið að efla opinberan stuðning við nýsköpun í landinu með einföldu verklagi, skýrri ábyrgð og sterkum tengslum við háskólasamfélag, atvinnulíf og hagaðila. Í markmiðsgrein frumvarpsins er lögð áhersla á eflingu nýsköpunar á landsvísu, stuðning við nýsköpun á sviði hátækni, forgangsröðun verkefna, að draga úr yfirbyggingu og auka sveigjanleika þannig að opinbert fé nýtist sem best til þeirra verkefna sem því er veitt í. Því miður er það mat 1. minni hluta atvinnuveganefndar að þrátt fyrir þessi ágætu markmið, sem eru sannarlega góð og gild, þá sé þeim ekki fylgt eftir í texta frumvarpsins sjálfs og þrátt fyrir ágætar breytingartillögur meiri hluta nefndarinnar þá vantar enn nokkuð upp á.

Herra forseti. Hér er nefnilega um að ræða nokkuð stórar breytingar á stuðningi við vistkerfi nýsköpunar á Íslandi og sá aðili lagður niður sem borið hefur meginábyrgð á stuðningi við íslenska frumkvöðla allt frá stofnun Nýsköpunarmiðstöðvar árið 2007. Mig langar reyndar, herra forseti, að vekja sérstaklega athygli, á því hversu vel gekk í nefndinni að vinna að málinu í sameiningu þó að það hafi því miður verið niðurstaða 1. minni hluta að vegna þeirra stóru galla sem voru á frumvarpinu í byrjun sé ómögulegt að styðja málið. Því skal einnig haldið til haga að við umfjöllun málsins hefur formaður nefndarinnar og framsögumaður málsins lagt sig fram um að fá öll sjónarmið fram meðal gesta og nefndarfólks sem er til eftirbreytni.

En þetta er mikilvægt mál og má sjá mikilvægið einna helst af þeim fjölda umsagna sem nefndinni barst um málið en alls bárust 34 innsend erindi og umsagnir. Margar þeirra, ef ekki flestar, voru nokkuð neikvæðar þó að margir hafi fagnað því að verið væri að fara í endurskoðun á þessu stoðkerfi. Þar komu fram áhyggjur af stöðu frumkvöðla sem eru að stíga sín fyrstu skref, stuðningi við nýsköpun á landsbyggðunum og stöðu og fjármögnun byggingarrannsókna í framhaldi af niðurlagningu Nýsköpunarmiðstöðvar. Einnig komu fram áhyggjur af rekstrarformi tækniseturs, fjármögnun og óljósu hlutverki þess. Þá komu einnig fram áhyggjur af því að með frumvarpinu væri dregið verulega úr stuðningi við nýsköpun í víðari skilningi. Eins var gagnrýnt hversu illa málið væri unnið af hálfu ráðuneytisins. Allar innsendar umsagnir hafa á sinn hátt gagnast við vinnu nefndarinnar og ber að þakka þeim sem sendu þær inn.

Í breytingartillögu meiri hlutans eru lagðar til nokkrar nauðsynlegar breytingar á frumvarpinu. 1. minni hluti tekur undir þær breytingartillögur en í ljósi þess hversu illa var staðið að málinu strax í byrjun og hversu vanreifað það var af hálfu ráðuneytisins er ljóst að ekki er hægt að styðja málið. Enn er tilefni lagasetningarinnar óskýrt og greiningarvinna sem leggja hefði átt til grundvallar breytingum vanreifuð eða ekki til staðar. Þá er tímarammi breytingaferilsins of stuttur og stofnunin lögð niður án þess að búið sé að móta þá ferla sem eiga að taka við veigamiklum verkefnum stofnunarinnar. Eins hefði þurft að ganga lengra í mörgum atriðum.

Það er sannfæring 1. minni hluta að ástæða sé til að fresta í raun frekari umfjöllun um málið og undirbúa það betur. Þá er þessi tímapunktur sérstaklega óheppilegur til að vera með óvissu í kerfinu enda sjaldan verið jafn mikil þörf fyrir stuðning við nýsköpun og frumkvöðlastarf í landinu og nú. 1. minni hluti átelur í því samhengi hversu langt ráðuneytið hefur gengið í að leggja stofnunina niður áður en vilji og samþykkt þingsins liggur fyrir sem gerir það að verkum að erfitt er að taka skref til baka, hverfa frá ákvörðuninni og hefja vegferðina á réttum byrjunarreit.

Herra forseti. Frumvarpið sem í orði kveðnu á að vera um opinberan stuðning við nýsköpun fjallar í raun aðeins um það verkefni að leggja niður Nýsköpunarmiðstöð Íslands og setja á fót tæknisetur. Nú hefði mátt skilja fyrirsögn frumvarpsins svo að í því yrði fjallað um hvernig eigi að standa að opinberum stuðningi við nýsköpun og frumkvöðlastarf, en það tækifæri er ekki nýtt. Í frumvarpið vantar sýn á hvert hlutverk ríkisins eigi að vera og hvernig þjónustu við mikilvæga aðila í vistkerfi nýsköpunar sé best háttað. Þar vantar einnig útfærslu á mikilvægri þjónustu, t.d. við landsbyggðina, frumkvöðla á fyrstu stigum, stuðning við alþjóðasókn og alþjóðlegt samstarf og aðrar áskoranir, svo sem þau brýnu verkefni sem takast verður á við, t.d. á sviði loftslagsbreytinga og annarra samfélagslegra áskorana auk fjölþættra afleiðinga Covid-19 faraldursins.

Í skýrslu ráðherra um mótun klasastefnu er fjallað nokkuð ítarlega um hlutverk ríkisins hvað varðar nýsköpun í samhengi við klasa. Það má því segja að þar komi fram ákveðin sýn um hvernig eigi að nálgast þessi viðfangsefni. Því ber að fagna, en enn er með öllu óljóst hvernig til stendur að innleiða stefnuna og fjármögnun verkefna hennar liggur ekki fyrir. Þar er a.m.k. tekist á við mikilvægar spurningar sem ekki er tekið á í frumvarpinu. 1. minni hluti telur mikilvægt að ráðherra skeri úr um framkvæmd klasastefnunnar sem fyrst svo að hún geti gagnast í þeirri stöðu sem kemur upp við niðurlagningu Nýsköpunarmiðstöðvar.

Herra forseti. Undanfarna áratugi hefur mikilvægi alþjóðlegrar samvinnu og sóknar á alþjóðlega markaði sífellt aukist. Þrátt fyrir aukna áherslu á alþjóðlega samkeppnishæfni landsins er staðreyndin samt sem áður sú að samkeppnishæfni Íslands hefur dalað í alþjóðlegum samanburði. Það kemur m.a. fram, herra forseti, í umsögn Kristjáns Jónssonar. Á lista Global Innovation Index, sem heitir svo á frummálinu og er alþjóðlegur nýsköpunarlandslisti, í mjög lélegri þýðingu, var Ísland í 13. sæti á árunum 2015–2017 en á árunum 2018–2020 höfum við hins vegar fallið niður í 20.–23. sæti. Þetta er á sama tíma og við höfum búið við stöðugan, árlegan hagvöxt. Kristján bendir einnig á að meðal helstu styrkleika Íslands síðustu árin hefur talist fjöldi birtra vísindagreina og hlutfall rannsókna sem styrktar eru með erlendu fjármagni, en meðal veikleika hefur hins vegar verið lágt hlutfall há- og millitæknivarnings í innlendri framleiðslu og útflutningi. Að auki stendur landið mjög neðarlega varðandi fjölda útskrifaðra háskólanema úr vísinda- og tæknigreinum en þar hefur lítið þokast áfram þrátt fyrir nokkur átaksverkefni stjórnvalda á síðustu árum. Þá kom fram í McKinsey-skýrslunni frægu í kjölfar efnahagshrunsins 2008 að mikilvægt væri að byggja nær eingöngu á nýjum útflutningsgreinum. Þá má ekki gleyma því að alþjóðleg samvinna og samstarf á vettvangi hins opinbera er ekki síður mikilvæg fyrir alþjóðlega samkeppnishæfni landsins og til að taka þátt í því starfi þurfum við að eiga bæði þekkingu og mannauð hjá hinu opinbera sem vinnur að stuðningi við vistkerfi nýsköpunar og hefur tækifæri til að vinna að slíkum alþjóðlegum samstarfsverkefnum.

Mikilvægi þess að styðja við nýsköpun, rannsóknir og þróun er óumdeilt og hefur á undanförnum árum nokkuð verið bætt í framlög til þeirra málaflokka. En þegar við förum að skoða tölurnar og það sem er á bak við þær þá er ljóst að hækkunin kemur fyrst og fremst til vegna hækkunar á hlut fyrirtækja á meðan framlög til rannsókna og þróunar í háskólum og opinberum stofnunum hafa dregist saman, einkum hjá opinberum stofnunum. Erlendar rannsóknir hafa hins vegar sýnt fram á þá staðreynd að það eru skýr tengsl á milli fjárfestinga hins opinbera og einkageirans í rannsóknum og þróunarstarfi. Það þýðir, herra forseti, að með því að auka eigin framlög til háskóla og opinberra rannsóknarstofnana er ríkið á sama tíma að hvetja til frekari umsvifa í einkageiranum.

Nú er mikil áhersla lögð á að nýta nýsköpun sem leið út úr þeirri kreppu sem við stöndum frammi fyrir og því ljóst að nú er ekki ástæða til að draga úr stuðningi við alþjóðlega samvinnu og á sviði nýsköpunar og tækniþróunar. Þvert á móti væri skynsamlegra að styrkja enn frekar aðgerðir til stuðnings vistkerfis nýsköpunar og leggja áherslu á aðkomu ríkisins að því að brúa bil milli rannsókna og markaðar. Samhliða væri ástæða til að efla þær stofnanir hins opinbera sem sinna tæknirannsóknum, þjónusta atvinnulífið og sinna margs konar eftirliti.

Herra forseti. Eitt af því sem var verulega gagnrýnt í umsögnum er að með þessum breytingum væri verið að hverfa frá stuðningi við frumkvöðla á fyrstu skrefum sem hafa haft mjög gott aðgengi að honum hjá Nýsköpunarmiðstöð Íslands. Tillaga meiri hlutans um að koma á fót stuðningsgátt við frumkvöðla á fyrstu stigum er til bóta en þó er sú breyting aðeins viðbragð við því sem minni hlutinn telur meðal margra annmarka frumvarpsins að afnema með öllu gjaldfrjálsan stuðning við frumkvöðla á fyrstu skrefum og láta einkageirann taka við. Margir gestir nefndarinnar undirstrikuðu nauðsyn þess að frumkvöðlar um allt land hefðu aðgang að gjaldfrjálsri leiðsögn á allra fyrstu skrefum til að gera þeim kleift að meta fýsileika hugmynda sinna. Fjölbreytt stuðningsþjónusta við frumkvöðla á fyrstu skrefum er í boði í öllum samanburðarlöndum okkar og engum þeirra hefur dottið í hug að rífa niður slíka þjónustu í stað þess að byggja hana markvisst upp og bæta.

Í því samhengi má nefna að margar og alvarlegar athugasemdir voru gerðar við brotthvarf frá stuðningi við nýsköpun utan höfuðborgarsvæðisins. Þrátt fyrir góð fyrirheit í greinargerð frumvarpsins vantar algerlega í lagatextann útfærslu á markmiðsgrein frumvarpsins hvað varðar áherslu á nýsköpun á landsbyggðunum. Að mati 1. minni hluta eru breytingartillögur meiri hluta nefndarinnar skref í áttina sem og sú ákvörðun ráðuneytis að halda þeim stöðugildum Nýsköpunarmiðstöðvar sem hafa verið utan höfuðborgarsvæðisins og færa þau til ráðuneytisins. Með því er þó ekki verið að bregðast við því sem var einna hörðust gagnrýni á hjá Nýsköpunarmiðstöðinni, þ.e. að ekki væri verið að sinna nema takmörkuðum hluta landsins og starfsmenn aðeins staðsettir á Akureyri, Ísafirði og í Vestmannaeyjum. Þetta hefur sérstaklega verið gagnrýnt á Austurlandi og talið að þessi skortur á aðgengi að stuðningi við nýsköpun í landshlutanum hafi haft neikvæð áhrif á samkeppnishæfni landshlutans að þessu leyti. 1. minni hluti telur að ef vel hefði átt að vera hefði þurft að bregðast við þeirri gagnrýni á einhvern hátt, t.d. með því að koma á fót stöðugildi í þeim landshluta sömuleiðis.

Þá hefði verið æskilegt að fjalla á einhvern hátt um umboð ráðuneytisins til að styðja við uppbyggingu og rekstur frumkvöðlasetra um land allt sem eðlilegt væri að fjalla um ef raunverulegur vilji til stuðnings og eflingar við nýsköpun utan höfuðborgarsvæðisins væri til staðar.

Fyrsti minni hluti vill einnig benda á að þótt komið sé á fót 100 milljóna króna sjóði til eflingar nýsköpun utan höfuðborgarsvæðisins er ekki um háar fjárhæðir að ræða til hvers verkefnis þó að vissulega gagnist allur stuðningur þegar kemur að nýsköpunarverkefnum. Þá erum við hér að tala um sjóð sem í upphafi máls átti að svara allri þörf fyrir stuðning við nýsköpun utan höfuðborgarsvæðisins sem öllum var ljóst að myndi aldrei duga til. Þá vísaði ráðherra í umræðum í þinginu til þess að sjóðurinn myndi einnig gagnast þeim sem styðja við nýsköpun og frumkvöðlastarf utan höfuðborgarsvæðisins. Í reglum sjóðsins er hins vegar skýrt tekið fram að lögaðilar í meirihlutaeigu ríkis eða sveitarfélaga skuli ekki vera leiðandi aðili í þeim verkefnum sem hljóta styrk en sveitarfélögin eru einmitt sá aðili sem líklegast er að standi t.d. að frumkvöðlasetrum eða öðrum verkefnum tengdum stuðningi við frumkvöðla á sínum svæðum.

Þá verður að benda á að mögulega hefði fjármagninu einfaldlega verið betur fyrir komið hjá landshlutasamtökum sveitarfélaga sem hluti af uppbyggingarsjóðum sóknaráætlana landshlutanna sem hafa það hlutverk að úthluta styrkjum til menningar, atvinnuþróunar og nýsköpunar í stað þess að búa til enn einn sjóðinn sem frumkvöðlar þurfa að sækja í, með allri þeirri vinnu sem því fylgir og tíma sem þau myndu gjarnan vilja nota frekar í sín verkefni.

Herra forseti. Eitt af stóru málunum í umfjöllun nefndarinnar um frumvarpið var Rannsóknastofa byggingariðnaðarins og komu fram miklar áhyggjur af stöðu og framtíð tæknirannsókna sem unnar hafa verið á Nýsköpunarmiðstöð fram að þessu. Þannig segir Verkfræðingafélag Íslands í umsögn sinni að það telji að verði frumvarpið að veruleika án nauðsynlegra breytinga sé hætt við að óbætanlegt tjón — herra forseti, óbætanlegt tjón — verði á umhverfi nýsköpunar sem og hagnýtra tækni- og byggingarrannsókna á Íslandi. Í umsögnum kom einnig fram áhersla á að byggingarrannsóknir séu langtímaverkefni og mikilvægt að þær séu samfelldar og hafi trygga fjármögnun til að vinna þau rannsóknarverkefni sem nauðsynlegt er fyrir byggingarstarfsemi á landinu.

Í þessu samhengi vil ég nefna, herra forseti, að hér erum við m.a. að ræða um myglurannsóknir sem er viðfangsefni sem við stöndum svo sannarlega frammi fyrir þessa dagana og höfum gert síðustu ár og sér ekki fyrir endann á því. Það er gríðarlega mikilvægt fyrir framtíð þeirra rannsókna að vel sé staðið að einmitt þessari vinnu og að sú reynsla og þekking og þær rannsóknir sem eru í gangi núna glatist ekki vegna þessara breytinga.

Það verður að teljast ólíklegt að grunnfjármögnun slíkra rannsókna geti verið á hendi annarra en ríkisins þótt hluti hennar geti að sjálfsögðu komið úr ýmsum rannsóknasjóðum, innlendum og erlendum. En þá er einnig eðlilegt að slík rannsóknastarfsemi sé unnin innan stofnana ríkisins sem hlutlauss aðila á markaði. Slíkt fyrirkomulag er einnig á hinum Norðurlöndunum, t.d. með SINTEF í Noregi og Riso í Danmörku.

Samhljómur var þó í umsögnum um að vissulega gætu ákveðnar mælingar og prófanir átt sér stað annars staðar og var rætt um mikilvægi faggildingar rannsóknastofu í því samhengi og getur 1. minni hluti nefndarinnar tekið undir það sjónarmið. Það breytir þó ekki, herra forseti, mikilvægi þess að byggingarrannsóknir eigi sér samastað. Þær krefjast í því samhengi líka nokkuð sérhæfðs búnaðar sem oft tekur mikið rými. Þannig er ekki víst að hagkvæmt væri að koma þeirri starfsemi fyrir í Vatnsmýrinni þar sem ljóst er að fermetraverð er mjög hátt, en Nýsköpunarmiðstöð hefur verið í mjög hagkvæmu húsnæði í Keldnaholti.

Meiri hluti nefndarinnar virðist gera sér grein fyrir mikilvægi þessa og leggur til í nefndaráliti sínu breytingartillögu þar sem gert er ráð fyrir auknum tíma til þess að vinna að framtíðarskipulagi byggingarrannsókna í landinu og að þeim verði komið í það horf sem best þykir henta fyrir árslok 2022.

Fyrsti minni hluti vill árétta mikilvægi þess að hafðar verði í huga ábendingar sem fram komu í umsögnum til nefndarinnar og að haft verði samráð við fagaðila og fagfélög eins og t.d. Verkfræðingafélag Íslands og háskóla.

Herra forseti. Í samhengi við háskólana vil ég koma aðeins inn á stofnun tækniseturs. Flestir umsagnaraðila fögnuðu þeirri hugmynd að koma á fót tæknisetri sem myndi styðja við nýsköpunarverkefni á sviði hátækni. Þó komu fram áhyggjur af því að verkefni félagsins væru ekki nægjanlega skýr og rekstrarformið ekki heldur. Ábendingar komu einnig fram um að ekki væri ljóst hvort samstarf ætti að vera við alla háskóla í landinu eða eingöngu skólana tvo sem eru í Reykjavík. Þá bentu nokkrir umsagnaraðilar á að þótt talað væri um aðgengi landsbyggðanna að tæknisetrinu þá væri alls ekki skýrt hvernig ætti að tryggja það aðgengi. 1. minni hluti tekur undir þá athugasemd og telur að æskilegt væri að útfæra það aðgengi betur. Eins og við vitum strandar það oftast á fjármagni fyrir frumkvöðla að sækja slíka þjónustu á höfuðborgarsvæðið.

Í umsögnum komu einnig fram áhyggjur af því að rekstrarform nýs tækniseturs væri óheppilegt, einkum vegna þess að rekstrarkostnaður þess yrði alltaf umtalsverður með launakostnaði, leiguhúsnæði og viðhaldskostnaði tækja en einnig við að sérhanna og setja upp nýja aðstöðu í Vatnsmýrinni, endurnýjun búnaðar o.s.frv., en rekstrarmódelið gekk út á að rekstrartekjur félagsins fengjust fyrst og fremst úr styrkumsóknum sem er ekki heppilegt. Í því samhengi var nefndinni bent á að þar væri tæknisetrið mögulega komið í beina samkeppni um styrki við þá aðila sem það á að vera að þjóna og vera í samstarfi við. Þá benti Háskóli Íslands á það í sinni umsögn að þetta breytta félagaform kunni einnig að hafa áhrif á styrkjamöguleika félagsins í einhvern tíma, einkum gagnvart Evrópusambandinu, en einkahlutafélag þarf alltaf einhvern tíma til að öðlast trúverðugleika til að standa undir kostnaðarsömum langtímaverkefnum sem opinberar stofnanir þurfa ekki.

Herra forseti. Við meðferð málsins kom skýrt fram að starfsfólk Nýsköpunarmiðstöðvar hefði sjálft bæði hugmyndir um og metnað fyrir breytingum sem mætti koma á í nýsköpunarumhverfinu á Íslandi enda nokkur reynsla komin á það. Þetta virðist hafa farið alfarið fram hjá ráðuneytinu við gerð frumvarpsins, enda samráð við starfsfólk lítið sem ekkert þrátt fyrir góð fyrirheit um slíkt þegar ákvörðunin var tilkynnt. Viðhorf ráðuneytisins til áhyggja starfsfólks virðist vera að það snúist alfarið um eigið starfsöryggi þess. 1. minni hluti atvinnuveganefndar telur að betur hefði farið á því að hafa samráð við starfsfólk Nýsköpunarmiðstöðvar og nýta þær hugmyndir sem þar er að finna til þess að bæta nýsköpunarumhverfið á Íslandi. Þess í stað virðist fyrsta ákvörðunin hafa verið sú að leggja niður Nýsköpunarmiðstöð, af ástæðum sem 1. minni hluti þekkir ekki enn þá, en finna síðan út úr því hvað ætti að gera í staðinn.

Þótt það sé ágætt að tryggja starfsöryggi hluta starfsfólks Nýsköpunarmiðstöðvar harmar 1. minni hluti að ekki hafi verið tekið meira tillit til þeirra ýmsu hugmynda og þeirrar reynslu sem þar býr. Þetta starfsfólk er vonandi enn reiðubúið til að koma á framfæri sínum hugmyndum til að bæta nýsköpunarumhverfi á Íslandi og við hvetjum ráðuneytið til að leita til þess.

Herra forseti. Við meðferð málsins kom fram ýmis gagnrýni á starfsemi Nýsköpunarmiðstöðvar á síðustu árum og má sjá hana endurspeglast í frumvarpi ráðherra. Þar má nefna aðkomu Nýsköpunarmiðstöðvar að ýmsum hagnýtum efnamælingum og skort á faggildingu í því samhengi, skort á stuðningi við frumkvöðla utan höfuðborgarsvæðisins, einkum á Austurlandi og fleira mætti nefna. Um þessi atriði hefur í raun ekki verið deilt og hafði verið rætt um það í nokkurn tíma að ástæða væri til að gera breytingar á starfseminni. Ákvörðun ráðherra að leggja stofnunina niður var hins vegar ekki eitthvað sem áður hafði komið til umræðu og kom því flestum í opna skjöldu.

Eðlilegra hefði verið að gera úttekt á starfsemi stofnunarinnar í samhengi við reynslu annarra þjóða og að til grundvallar hefði legið dýpri skilningur á eðli nýsköpunar og stuðnings við flókið vistkerfi nýsköpunar. Því miður hefur það lengi viljað brenna við á Íslandi að við ákvarðanatöku skorti bæði á eftirfylgni og mat á afleiðingum ákvarðana eins og bent hefur verið á í nokkrum erlendum úttektum og í ályktunum Vísinda- og tækniráðs. Sú ákvörðun ráðherra að leggja niður Nýsköpunarmiðstöð án þess að neitt komi í staðinn skapar einmitt hættu á slæmri og ómarkvissri meðferð opinbers fjármagns

Herra forseti. Samhliða þessu máli höfum við fjallað um Tækniþróunarsjóð. Þar er fyrst og fremst um tæknilega breytingu að ræða en þar hefði ég reyndar viljað ganga lengra en meiri hluti nefndarinnar hvað varðar skipan stjórnar. En ég held að það sé mikilvægt að við förum að stíga þau skref að tryggja aðkomu landsbyggðarinnar að stjórnum opinberra fyrirtækja og stofnana og að það verði kveðið á um ákveðið hlutfall stjórnarmanna utan höfuðborgarsvæðisins. Ég mun mögulega að leggja fram breytingartillögu þess efnis við 3. umr. en því miður gafst mér ekki tími til að ganga frá henni nú fyrir þessa umræðu.

Herra forseti. Ég læt hér máli mínu lokið en eins og áður sagði undirritar þetta nefndarálit, auk þeirrar sem hér stendur, hv. þm. Helgi Hrafn Gunnarsson.