breyting á ýmsum lögum til að mæta efnahagslegum áhrifum heimsfaraldurs kórónuveiru .

Herra forseti. Ég þakka hv. þingmanni ræðuna. Ég ætla ekki að lengja þessa umræðu neitt sérstaklega en ég vildi aðeins koma inn á séreignarsparnaðinn. Þetta frumvarp felur í sér að hér er verið að framlengja úrræði sem stjórnvöld gripu til á síðasta ári, margvíslegar aðgerðir til að mæta efnahagslegum áhrifum kórónuveirufaraldursins, eins og segir í greinargerðinni. Í því sambandi er kannski líka rétt að koma inn á að það hefði verið mjög nauðsynlegt að fá greinargóðar upplýsingar, jafnvel skýrslu, um það hvernig til hefur tekist varðandi þessi úrræði, hverju þau hafa verið að skila og hvað hefði betur mátt fara í því ferli og hefði mátt bæta. Vissulega hafa þessi úrræði skipt máli, og við í Miðflokknum höfum stutt þau, til að reyna að lágmarka það efnahagslega tjón sem við höfum orðið fyrir vegna veirufaraldursins. Hér er sem sagt verið að framlengja úrræði varðandi t.d. greiðslu á opinberum gjöldum, lengja þá fresti eða bjóða upp á greiðsludreifingu sem er hið ágætasta mál. Og það er náttúrlega ljóst, eins og segir í greinargerðinni, að fyrirtæki eru enn að glíma við rekstrarerfiðleika vegna faraldursins engu að síður og það er óvissa í kortunum þó að margt bendi til þess að ferðamannasumarið verði kannski betra en menn þorðu að vona og vonandi verður það niðurstaðan.

Hér segir í greinargerð með frumvarpinu að lagt sé til m.a. að einstaklingum verði heimilað að nýju að taka tímabundið út ákveðinn hluta af séreignarsparnaði sínum. Samhljóma heimild var á meðal þeirra úrræða sem gripið var til snemma í faraldrinum og gilti sú heimild út árið 2020. Úrræðið hafi verið talsvert nýtt og nokkuð sé um að einstaklingar hafi óskað eftir því við stjórnvöld að úttekt verði heimiluð að nýju. Hér er síðan rætt um að atvinnuleysi sé enn mikið og talið rétt að endurnýja heimildina til að veita einstaklingum sem verða fyrir tekjumissi tækifæri til að nýta úrræðið á sömu forsendum og áður.

Í sjálfu sér geri ég ekki athugasemdir við það. Þetta hefur náttúrlega nýst mörgum mjög vel og alltaf gott að eiga sparnað sem er hægt að nýta á erfiðum tímum eins og í atvinnumissi sem margir hafa þurft að glíma við vegna veirufaraldursins. Úrræðinu er ætlað að létta undir með þeim sem hafa orðið fyrir tekjufalli vegna veirufaraldursins og að sjálfsögðu er það undir hverjum og einum komið að meta hvort það borgi sig að nýta þessa tímabundnu heimild til úttektar á séreignarsparnaði.

Mig langar aðeins að koma inn á mikilvægi þess að íhuga mjög vel hvort nauðsyn sé á að taka út þennan sparnað sem fólk á vegna þess að það eru margvíslegir kostir við þetta sparnaðarform. Að sjálfsögðu, ég geri ekki lítið úr því, er mikilvægt fyrir þá sem verða fyrir tekjutapi vegna veirufaraldursins að eiga þann kost að taka út sparnaðinn eða hluta hans, sérstaklega ef ekki er annar sparnaður fyrir hendi. En það er líka mikilvægt að hafa í huga að hjá flestum lækka ráðstöfunartekjurnar þegar starfsævinni lýkur og þá getur verið gott að geta bætt þá tekjulækkun upp með séreignarsparnaði. Hann getur einnig komið að góðum notum ef fólk kýs að minnka við sig vinnu t.d. eftir sextugt eða hætta alveg að vinna áður en að eftirlaunaaldri er náð. Þannig að þetta sparnaðarform er mjög mikilvægt og í raun má segja að það að greiða í séreignarsparnað sé ein hagstæðasta sparnaðarleið sem völ er á. Ef launþeginn leggur 2–4% af launum í séreignarsparnað þá bætir launagreiðandi við sem nemur 2% af launum til viðbótar. Þessi 2% frá vinnuveitanda eru í raun og veru launahækkun sem launþeginn fengi annars ekki. Þess vegna á að hvetja sem flesta og alla til að taka þátt í þessu sparnaðarfyrirkomulagi, það er valkvætt en það ætti að hvetja sem flesta til að taka þátt í þessu, þá sem blessunarlega hafa vinnu núna í þessu árferði.

Það er líka mikilvægt að spyrja sig nokkurra lykilspurninga áður en ákvörðun er tekin um að taka út sparnaðinn. Er hagkvæmt að taka hann út núna og hversu mikið er maður að skerða lífeyrinn til framtíðar ef maður tekur jafnvel út allt saman? Svo má heldur ekki gleyma því að þetta sparnaðarform er einnig séreign þess sem honum safnar og sem erfist, það er erfðaréttur, þetta erfist að fullu við fráfall rétthafans. Svo má heldur ekki gleyma því og gott að hafa það í huga að það má ekki ganga á séreignarsparnað ef t.d. kemur til gjaldþrots einstaklinga eins og ganga má á aðrar eignir, eins og t.d. húsnæði, bíla og bankainnstæður.

Herra forseti. Þetta var mitt innlegg. Ég dreg ekki úr því að það er gott að eiga þennan valkost og að það sé verið að framlengja þetta úrræði vegna þess að við erum náttúrlega enn í óvissu og atvinnuleysi er enn hátt vegna veirufaraldursins. Það er gott að eiga þennan möguleika en ég vil jafnframt hvetja þá sem kannski þurfa ekki á því að halda að taka út þennan sparnað að íhuga það vandlega hvort það borgi sig að taka hann út.

Að öðrum kosti held ég að þetta frumvarp sé að mörgu leyti ágætt og það er liður í aðgerðum ríkisstjórnarinnar að framlengja þau atriði sem nefnd eru í frumvarpinu.

Að lokum vildi ég segja það, herra forseti, að það væri gott að fá gott yfirlit yfir allar þessar aðgerðir og árangurinn sem þær hafa skilað. Margar þeirra fela náttúrlega í sér heilmikil útgjöld fyrir ríkissjóð eins og við þekkjum og þá er gott að hafa einhverja árangursmælingu, þ.e. hverju þetta skilaði og hvort góður árangur er af þessum aðgerðum. Það er náttúrlega lykillinn að því að leggja til aðgerðir sem þessar.