151. löggjafarþing — 102. fundur,  27. maí 2021.

lífeyrir almannatrygginga og neysluviðmið.

[13:08]
Horfa

Guðmundur Ingi Kristinsson (Flf):

Virðulegur forseti. Fyrir skömmu kom út skýrsla um kjör lífeyrisþega eftir Stefán Ólafsson og Stefán Andra Stefánsson. Það er afar athyglisvert að bera saman niðurstöður skýrsluhöfunda og fullyrðingar ríkisstjórnarinnar um almannatryggingakerfið. Ráðherrar ríkisstjórnarinnar hafa ítrekað sagt að ekki hafi verið hægt að draga frekar úr tekjuskerðingum vegna þess að nýta þurfi fjármagn til þess að aðstoða þá sem minnst hafa milli handanna. Hins vegar benda höfundar umræddrar skýrslu á að óskertur lífeyrir almannatrygginga geti engan veginn staðið undir framfærslukostnaði. Skýrsluhöfundar uppreiknuðu neysluviðmið stjórnvalda og áætluðu ofan á hóflegan leigukostnað, enda er húsnæðiskostnaður ekki inni í neysluviðmiðinu. Samkvæmt þeim útreikningum er framfærslukostnaður einhleyps lífeyrisþega 353.000 kr. á mánuði. Svo segja skýrsluhöfundar orðrétt, með leyfi forseta:

„Einstaklingur með hámarkslífeyri frá TR, en ekkert annað í tekjur, greiðir um 50 þúsund krónur á mánuði í tekjuskatt og því verða eftir 282.466 krónur í ráðstöfunartekjur. Það þýðir að í hverjum mánuði vantar viðkomandi um 70 þúsund krónur til að ná ofangreindu framfærsluviðmiði stjórnvalda. Jafnvel þótt viðkomandi lífeyrisþegi væri öryrki með fulla aldursbundna uppbót (tæpar 50 þúsund krónur) þá dugir það ekki til að fleyta honum/henni upp fyrir framfærsluviðmiðið. Til að ná endum saman þurfa viðkomandi lífeyrisþegar því að finna sér óvenju ódýran húsnæðiskost eða stóla á matargjafir hjálparsamtaka.“

Ég spyr því hæstv. ráðherra: Hvers vegna stendur óskertur lífeyrir almannatrygginga ekki undir grunnframfærslu? Það vanar 70.000 kr. og allt upp í 140.000 kr. ef þeir verst settu, sem eru með rúmlega 200.000 á mánuði eftir skatta, eru teknir inn í. Þetta er ekkert annað en sárafátækt og svelti og gjörsamlega vonlaust að lifa svona. Hvers vegna er ekki búið að reikna út rétta mannsæmandi framfærslu sem dugar til þess að lifa af án þess að fólk svelti og þurfi að búa í ósamþykktum íbúðum og óhæfu húsnæði og það með börn?