fjáraukalög 2021.
Herra forseti. Við ræðum hér áfram fjáraukalög fyrir árið 2021. Ég gerði í fyrri ræðu minni mjög gagnlegan kafla í frumvarpinu að umræðuefni en þar er fjallað um það sem lagt er upp með varðandi fjárauka í lögum um opinber fjármál. Ég fór aðeins yfir það á grundvelli þess sem þar stendur og það er auðvitað mjög gagnlegt og stefnumarkandi. Ég gerði sömuleiðis að umræðuefni ákveðna undrun varðandi málflutning hæstv. dómsmálaráðherra. Þegar hún var spurð út í fjármögnun verkefna á sínu starfssviði í umræðum um fjármálaáætlun 2022–2026 — þetta er málaflokkur sem lýtur að alþjóðlegri vernd sem kölluð er — sagði hún, með leyfi forseta:
„Varðandi fjármunina sem fara í þennan málaflokk þá er þetta svolítið ófyrirsjáanlegt og erfitt að gera áætlanir fram í tímann um það hve margir leita hér eftir alþjóðlegri vernd. Það hefur verið tekin ákvörðun um að fjármagna samkvæmt raunútgjöldum í stað þess að ofáætla í fjárlögum og þess vegna er erfitt að áætla það til lengri tíma.“
Ekki er annað að sjá en að með þessum orðum sé hæstv. dómsmálaráðherra að lýsa því að í þessum málaflokki sé opinn krani, eins og kalla má það í daglegu tali, á ríkissjóð. Ég á svolítið erfitt með að átta mig á þessu í samhengi við hin skýru ákvæði laga um opinber fjármál sem rakin eru í greinargerð með frumvarpinu sem við ræðum hér. Ég á svolítið erfitt með að átta mig á þeirri stefnu sem hæstv. ráðherra lýsir þarna, hún segir að tekin hafi verið ákvörðun um að fjármagna málaflokkinn samkvæmt raunútgjöldum í stað þess að ofáætla í fjárlögum. Þetta vekur spurningar.
Varðandi þau útgjöld sem hér er verið að stofna til þá er eitt atriði, eitt af mörgum, sem ástæða er til að staldra aðeins við en það eru 120 milljónir, eða hvað það nú er, í Strætó. Maður spyr sig hvernig á því standi að ríkissjóður sé farinn að taka ábyrgð á rekstri Strætó. Það gerðist fyrir nokkrum vikum að foreldrar einhverfra barna fengu bréf frá Reykjavíkurborg vegna barna sem þurfa á sérstökum úrræðum að halda. Þá voru það áhyggjufullir foreldrar einhverfs barns sem sneru sér til mín og sýndu mér bréf frá Reykjavíkurborg vegna barns sem fætt er árið 2015 og á því að byrja grunnskólagöngu sína í haust. Fyrir liggur niðurstaða Greiningar- og ráðgjafarstöðvar ríkisins um að barninu sé best borgið í sérdeild fyrir einhverfa og þar var sótt um fyrir barnið. Svar barst foreldrunum frá skóla- og frístundasviði Reykjavíkurborgar 21. apríl með eftirfarandi yfirskrift: „Fyrirhuguð synjun umsóknar um skólavist í sérhæfðri sérdeild fyrir einhverfa nemendur.“ Í bréfinu kemur fram að sótt hafi verið um fyrir 38 nemendur í sérdeildum en aðeins átta pláss séu til ráðstöfunar. Þetta rekst mjög harkalega á við það, herra forseti, að öllum börnum sé tryggður réttur til kennslu við sitt hæfi, eins og kveðið er á um í lögum um grunnskóla, í hvetjandi námsumhverfi, í viðeigandi húsnæði sem tekur mið af þörfum þeirra og almennri vellíðan. Við stöndum frammi fyrir því að það eru 30 börn sem fá ekki notið þess lögboðna réttar síns að fá kennslu við hæfi og þá er það ákveðið af hálfu ríkisstjórnarinnar, í stað þess að aðstoða við að leysa úr því að þessi börn fái notið lögboðins réttar síns, að setja skuli upphæð sem er kannski samsvarandi því sem þetta hefði kostað í Strætó.
Herra forseti. Ég vek athygli á þessu og ég lýsi óánægju minni með þessa stefnumörkun. Ég ætla bara að bæta því við, herra forseti, sem menn verða að átta sig á, að foreldrar, eins og þeir foreldrar sem sneru sér til mín, eru ekki að sækja um ölmusu eða gjafir í þágu barnsins. Barnið á lögvarinn rétt á að fá kennslu við sitt hæfi, foreldrarnir senda inn umsókn og þeim er svarað með tölfræðilegum upplýsingum.
Herra forseti. Þetta er algerlega ófullnægjandi og reyndar er aðkoma ríkissjóðs að samgöngumálum í Reykjavík algerlega ófullnægjandi. Við munum eftir umræðum hér um samgöngur á höfuðborgarsvæðinu. Þar er gert ráð fyrir því að framlag ríkissjóðs til borgarlínu eigi að vera 50 milljarðar. Og á eftir þessum 50 milljörðum, inn í þessa botnlausu hít, á að setja söluandvirði eins dýrmætasta djásns í eigu Reykjavíkurborgar sem er sjálft Keldnalandið. Og ekki nóg með það, heldur er líka talað um það, í skjölum sem lúta að þessu máli, herra forseti, að setja eigi söluandvirði Íslandsbanka inn í þessa hít.
Herra forseti. Þetta er svolítið merkileg fjármálastjórn. Við höfum verið að reyna að byggja umgjörð um fjármál ríkissjóðs. Þar gegna mjög mikilvægu hlutverki þau lög sem ég nefndi áðan, lög um opinber fjármál. Það er verið að kasta fé úr ríkissjóði inn í einhverja botnlausa hít — botnlausar hítir, ég er reyndar búinn að nefna hér tvö dæmi. Ég nefndi einn málaflokk þar sem ráðherra málaflokksins talar um opinn krana og það er líka eins konar opinn krani úr ríkissjóði inn í þessa borgarlínu. Þetta er náttúrlega ekki fjármálastjórn, herra forseti, sem er boðleg.
Úr því að ég er að tala um borgarlínuna þá er skylt að vekja athygli á því að til er orðinn hópur áhugafólks um samgöngur fyrir alla. Talsmaður þessa hóps er Þórarinn Hjaltason samgönguverkfræðingur. Hann og félagar hans — það eru verkfræðingar, hagfræðingar og ýmsir sérfræðingar sem mynda þennan áhugahóp — hafa lagt fram mjög álitlegar tillögur um ódýrt hraðvagnakerfi sem þeir telja að geti nánast náð sömu markmiðum og stefnt er að með fyrirhugaðri borgarlínu en með miklu minni tilkostnaði. Í grein í Morgunblaðinu nefnir Þórarinn Hjaltason samgönguverkfræðingur að sú tillaga sem hópurinn leggur fram í þessu máli sé 80 milljörðum kr. ódýrari en borgarlínan en geri nánast sama gagn. Sparnaðinn, segir hann í greininni, megi nota í mun hagkvæmari framkvæmdir við þjóðvegi á höfuðborgarsvæðinu.
Þá er rétt, herra forseti, talandi um samgöngur á höfuðborgarsvæðinu, að nefna Sundabraut sem er mjög aðkallandi og brýnt verkefni og má hiklaust telja mjög arðsama framkvæmd. Hún er þýðingarmikil og hún er nauðsynleg. En í staðinn er búið, af hálfu ríkisstjórnarinnar, að opna krana úr ríkissjóði í botnlausa hít sem er borgarlína. Það veit enginn hvað hún mun kosta en allir eru sammála um að ekki er til neitt sem heitir rekstraráætlun fyrir það vonlausa fyrirtæki.
