fjárlög 2022.

Frú forseti. Ég ætla að fá að taka til máls um fjárlögin. Ég er búinn að hlusta mikið á þessa 1. umr. um þau og hefur margt áhugavert komið fram. En það má alveg segja að rauður þráður í gegnum þetta sé eðlilega sú staða sem við erum í; að ræða hér fjárlög, það er komið fram í desember og við erum nýbúin að fá pakkann í fangið, þingið nýkomið saman eftir að kosið var að hausti. Ég verð að segja alveg eins og er að ég tek undir þau orð sem margir hafa látið falla um þetta fyrirkomulag, að þetta er mjög óheppilegt. Það er mjög óheppilegt að þinginu gefist svona lítill tími til að tækla þetta mikilvæga og stóra mál sem inniheldur auðvitað allt sem snýr að starfsemi ríkisins og hefur mikil áhrif á líf okkar allra. Það þarf auðvitað að vanda til verka og það þarf að gefa því þann tíma og þá virðingu sem við hæfi er, að sjálfsögðu.

Hér hafa verið óvenjulegar aðstæður eftir kosningar í haust. Það tók við þessi atburðarás í Norðvesturkjördæmi, sem við þekkjum, sem síðan teygði sig yfir átta vikur eða þar um bil. Á meðan var verið að mynda hér ríkisstjórn og menn gáfu sér góðan tíma í það. Það hefði auðvitað verið hægt að láta þingið koma fyrr saman til að huga að þessari vinnu, þingið var auðvitað starfhæft þrátt fyrir að hér væri óvissa með kjör nokkurra þingmanna. En menn hafa svolítið verið að tala um hversu óheppilegt það sé að kjósa að hausti út frá því sem gerist eftir kosningar.

En mig langar líka að segja, af því að þetta hangir auðvitað allt saman, að það er ekki sniðugt að kjósa að hausti vegna þess að þá erum við í þeirri stöðu að þingið er ekki búið að sitja í nokkra mánuði frá vori. Og þegar við tekur svona atburðarás og svo líka, eins og gerðist fyrir fjórum árum, þegar það tók sinn tíma að mynda ríkisstjórn og annað, þá er ekkert aðhald frá þinginu til framkvæmdarvaldsins um langt skeið. Það er auðvitað mjög óheppilegt og það er mjög óheppilegt varðandi haustkosningar að þingið sé ekki starfandi en ráðherrar og ríkisstjórn hins vegar deilandi út sínu fjármagni eftir behag. Aðstöðumunurinn er auðvitað mjög mikill.

Ofan á þetta vil ég líka nefna, og það er mín persónulega skoðun í þessu, að umræðan um samfélagið og hvers konar samfélag við viljum byggja var auðvitað mest fyrir kosningar. Það er fullt af fólki sem hlustar betur eftir því sem stjórnmálamenn segja rétt fyrir kosningar en kannski á miðju kjörtímabili. Og þegar þetta dettur inn rétt eftir sumar hef ég áhyggjur af því, af því að við vitum að íslenskt samfélag leggst í hálfgerðan dvala á sumrin, að tíminn sem fólk hefur sé knappur, að okkur sé svolítið þröngur stakkur sniðinn. Þannig að bæði upp á framhaldið eftir kosningar og líka bara upp á hina lýðræðislegu umræðu fyrir kosningar og það aðhald sem þingið á að veita framkvæmdarvaldinu þá finnst mér það algjörlega óverjandi að kjósa að hausti. Hér lentu menn t.d. í vandræðum með að senda út umsagnir án þess að nefndin hefði komið saman, og hef ég lúmskan grun um að kannski hafi það verið svona einhvers konar afurð af því.

En aðeins að efnahagsástandinu: Menn hafa verið að tala um það og auðvitað vonum við öll að hér sé allt að taka við sér og að aftur sé að lifna yfir samfélaginu, efnahagslífinu. Að heimilin og fyrirtækin fari að hafa það betra og að það verði velta og góðæri sé fram undan og við getum vaxið út úr þessum Covid-vanda öllum, þessum faraldri og þeim efnahagslegu áhrifum sem hann hefur valdið. En mér finnst samt sem áður alveg full ástæða til að halda því til haga að það er ekkert sjálfgefið að svo sé. Það eru í raun og veru alls konar blikur á lofti með það. Ég vek t.d. athygli á því að við erum með kjarasamninga fram undan og við höfum séð það að menn eru svolítið að klóra sér í kollinum, aðilar vinnumarkaðarins, yfir því hvernig eigi t.d. að afgreiða þetta með hagvaxtaraukann. Við erum hér með háa verðbólgu, við sjáum að vextir hafa farið ört hækkandi og við erum líka, þar sem við þekkjum íslenskan veruleika og söguna, algjörlega með það á hreinu og það þarf enginn að fara í grafgötur með að vextir eiga eftir að hækka hér hressilega næstu misserin. Og einmitt af því að það skiptir máli þegar svona stendur á og við erum að koma út úr þessu Covid-ástandi með þennan mikla halla á ríkissjóði þá er þetta auðvitað svolítið krítískt allt.

Af því að maður hefur verið að sjá viðtöl í dag þá leyfi ég mér að nefna til að mynda viðtal við Magnús Gottfreðsson, prófessor í smitsjúkdómum, sem birtist á miðlunum í dag. Hann nefnir það t.d., og það er alveg augljóst, hann les það úr viðbrögðum ríkja við þessu nýja veiruafbrigði, að við munum horfa fram á alvarlegri stöðu hvað þetta varðar allt saman. Þetta getur sett svolitla bremsu á þennan viðsnúning sem virðist vera grundvöllur fyrir allri fjárlagavinnunni og því sem fram undan á að vera hjá okkur. Þannig að mér finnst ekki sjálfgefið að sá efnahagsbati sem menn eru að tala um og er í raun og veru forsenda þess hvernig fjárlögin eru byggð upp og plan ríkisstjórnarinnar næstu árin — mér finnst a.m.k. að við verðum að hafa þessi varnaðarorð uppi núna þegar við erum að fara inn í fjárlagavinnuna af því að þetta hangir allt saman.

Ég verð líka að nefna að mér fannst fara lítið fyrir því hjá stjórnarherrum þegar við horfum fram á að vextir munu hækka mikið. Við sjáum jafnvel ákveðna aðila; banka, greiningardeildir bankanna spá því að stýrivextir á næstu árum geti farið upp í 4,25%. Auðvitað elta þá bankarnir og lífeyrissjóðirnir stýrivextina og hækka vexti á húsnæðislánum og það eru auðvitað margir með óverðtryggð lán, ýmist með föstum vöxtum, breytilegum vöxtum. Ég velti því fyrir mér hvort það geti ekki verið að menn vanmeti svolítið áhrifin sem þetta á eftir að hafa núna á næstu tveimur, þremur árum. Þetta er alveg ótrúlegur fjöldi sem hefur verið að skuldbreyta lánum úr verðtryggðum yfir í óverðtryggð. Við fögnum því, eða a.m.k. margir, að það að svona margir séu komnir yfir í óverðtryggð lán þýði að stýrivextirnir bíti betur. En það þýðir þá líka að þegar stýrivextir bíta vel þá er einmitt verið að höggva verulega í möguleika heimila til að framfleyta sér, því að þetta eru alveg óskaplegar tölur sem fylgja þessum vaxtahækkunum fyrir húsnæðislán landsmanna. Þetta er stærsti útgjaldaliður heimilanna í mörgum tilfellum. Þannig að mér finnst alveg sjálfsagt mál að halda þessu til haga núna þegar við erum að halda inn í umræðunum fjárlög.

Mig langar aðeins að nefna í þessu samhengi það sem kom fram hjá hv. þm. Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur fyrr í dag, að við erum líka í þeirri stöðu sem er miklu alvarlegri en ríkisstjórnin vill viðurkenna, að við erum auðvitað með ríkissjóð sem var farinn að safna skuldum áður en faraldurinn skall á. Svo ég vitni hérna aðeins Daníel Svavarsson, forstöðumann hagfræðideildar Landsbankans, þá segir hann:

„Efnahagsbatinn er hafinn af fullum krafti og það er nokkuð bjart fram undan. Ferðaþjónustan er vöknuð úr dvala, horfur eru á sérstaklega góðri loðnuvertíð og ýmis ytri skilyrði eru okkur hagfelld. Atvinnuleysi minnkar hratt og við gerum ráð fyrir að árið 2024 verði atvinnuleysi minna en það var áður en faraldurinn skall á. Við stöndum engu að síður frammi fyrir ýmsum áskorunum. Ein sú stærsta er að rétta af hallann á ríkissjóði sem hefur tekið á sig miklar byrðar. Þá mun kröftugur efnahagsbati og þrálát verðbólga knýja á um töluverða hækkun stýrivaxta, áður en aðstæður skapast til að lækka þá á nýjan leik.“

Þarna er ég að vísa í þessa tölu og lýk hér með tilvitnun minni í Daníel Svavarsson. Þar er talað um að vextirnir geti farið upp í 4,25% áður en þeir lækki á nýjan leik. Ég minni enn og aftur á að íslenskur veruleiki kennir okkur að það er engan veginn sjálfgefið að vextir lækki eitthvað skarpt eftir að hækkunarferli Seðlabankans er hafið á annað borð. Við þekkjum það vel. Við erum í þeirri stöðu að við þurfum að greiða niður skuldir og ég ætla að leyfa mér að fagna því sem kemur fram í fyrirætlunum ríkisstjórnarinnar um að selja eigi eignarhluta ríkisins í Íslandsbanka. Ég vil reyndar ganga lengra og losa um eignarhald ríkisins á fjármálastarfsemi yfir höfuð, en þetta er a.m.k. gott veganesti inn í kjörtímabilið. Ég tek það líka með mér inn í þá umræðu að mikilvægt er að þeir fjármunir sem ríkið leysir til sín með þeirri eignasölu gangi þá beint í það að hafa jákvæð áhrif á skuldastöðu ríkissjóðs. Það verði ekki endilega fundin einhver ný verkefni, bara af því að það losnar um einhvern pening því að við þekkjum það auðvitað að við verðum að greiða niður þessar skuldir og því fyrr því betra, að sjálfsögðu. Ég fagna því og ég myndi líka styðja það, eins og ég segi, að jafnvel yrði gengið lengra í þeim efnum.

Ég skil það hins vegar mætavel, sem oft kemur upp í þessari umræðu, að þegar við erum að tala um bankana og sölu þeirra og hvernig fjármálamarkaðurinn á að virka hér á Íslandi þá eru menn eðlilega með varann á sér. Það er ekkert langt síðan hér reið yfir mikið efnahagshrun þar sem allir bankarnir hrundu. En mér hefur skilist það á umræðunni að menn hafi nú gert ansi mikið til að girða fyrir að sú atburðarás geti endurtekið sig, með alls konar lagabreytingum og reglubreytingum, kröfum um eigið fé bankanna og tryggt að krosseignatengsl þeirra geti ekki mótast með sama hætti og gerðist á árunum fyrir hrun. Þannig að þótt ég skilji varnaðarorðin og myndi mjög gjarnan vilja að umræða um söluna þegar hún fer fram í þinginu taki mið af því, þá held ég að ekkert sé að óttast í því. Almennt séð er ég þar í tilverunni að mér finnst að ríkið eigi ekki að vera í þessum rekstri.

En mig langar líka aðeins að nefna, af því að ríkisstjórnin hefur gert svolítið mikið úr því þegar hún var að kynna stjórnarsáttmálann og eins það sem við höfum heyrt til ráðherra og stjórnarþingmanna í umræðum um þau mál, bæði í þinginu og í fjölmiðlum og annars staðar, að mikið hefur verið talað um tækniþróun og fjórðu iðnbyltinguna og að það eigi að vera einhvers konar höfuðmarkmið Stjórnarráðsins að nýta þau tækifæri sem felast þar. Ég fagna því auðvitað. Það eru mikil tækifæri sem eru fólgin í þeim mannauði sem við eigum, mikilli tækniþekkingu, mikilli vísindaþekkingu, allri dínamíkinni sem fylgir í litlu samfélagi sem sést ekki endilega í stærri samfélögum. Skilyrði þess að það takist er þó auðvitað að við séum með svolítið skilvirkt markaðshagkerfi sem er ekki of miðstýrt, þó þannig að regluverkið sé í lagi án þess að vera of íþyngjandi. En það má heldur ekki vera of mikill losarabragur á hlutunum.

Ég ætla nú að leyfa mér að tala um hlut sem ég nefndi aðeins í kosningabaráttunni vegna þess að mér fannst það svo áhugavert. Á framboðsfundi sem ég fór á í Háskólanum í Reykjavík var einmitt svolítið mikið verið að tala um fjórðu iðnbyltinguna og möguleika ungs fólks. Þar horfði ég yfir salinn og tók á móti spurningum ungs fólks. Maður fann það að þarna var maður staddur í stofnun þar sem var ungt fólk sem var að fara að mennta sig vel, afbragðsklárt fólk, glampi í augum, fólk brosandi við framtíðinni og fannst framtíðin brosa við sér. Þá var einmitt svo áberandi hjá fólki að það sá tækifæri í hverju horni. Það er væntanlega þetta sem ríkisstjórnin er að vísa til þegar hún talar um að fanga tækifæri fjórðu iðnbyltingarinnar, alla tækniþróun, að teika þann vagn.

Ég hafði örstuttu áður, fyrr um morguninn, verið í Fjölsmiðjunni sem er úrræði fyrir ungt fólk á aldrinum 16–25 ára, sem er einmitt í þeirri stöðu að fjórða iðnbyltingin er ógn við það. Þetta er fólk sem hefur ekki fótað sig í íslensku menntakerfi. Þetta er fólk sem ekki hefur fengið sömu tækifæri og mögulega ekki haft tök á að nýta sín tækifæri jafn vel og þetta brosandi, unga fólk sem ég ræddi við í Háskólanum í Reykjavík. Þetta fólk sér fjórðu iðnbyltinguna sem ógn. Þetta fólk hugsar um alla þá miklu sérhæfingu sem er að eiga sér stað og sér ekki tækifæri fyrir sér í því. Ég vil beina þeim orðum til ríkisstjórnarinnar og okkar allra þegar við erum að reyna að fanga þau tækifæri sem felast í þessum öru tæknibreytingum, að reyna að virkja þann mannauð sem við eigum og reyna að búa skólana okkar þannig að þeir búi til slík verðmæti í gegnum fólkið okkar, fyrir það sjálft og fyrir samfélagið, að gleyma ekki því fólki sem verður gjarnan út undan þegar við erum að ræða um þessa hluti. Það er ótrúlega auðvelt að gleyma sér í tækifærunum, að maður sjái ekki að það eru ekki allir sem geta nýtt sér slík tækifæri.

Ég nefni þetta hér vegna þess að ég fór strax að hugsa þetta um leið og ég sá þennan áherslupakka hjá ríkisstjórninni að m.a. breyta Stjórnarráðinu til að reyna að takast á við þetta verkefni. Það er að mörgu að huga í því og við getum ekki gefið okkur að allir geti gripið þau tækifæri og við þurfum að huga sérstaklega vel að þeim hópi. Ég vil líka nefna það að öll þessi velmegun sem við stefnum á, öll sú velsæld er einskis virði ef við notum ekki ágóðann af henni, verðmætin af henni til þess að hlúa vel að þeim sem standa höllum fæti.

Ég hef líka svolítið staldrað við það í þessari umræðu um fjárlögin að menn hafa verið að velta fyrir sér nýsköpun. Hér hafa komið upp hv. þingmenn og til að mynda velt vöngum yfir því hvort Ísland sé hreinlega nýsköpunarland. Ég sakna þess svolítið að sjá það betur útfært, ekki bara í stjórnarsáttmálanum heldur líka í sýn og hugmyndafræði ríkisstjórnarflokkanna og þeirrar stefnu sem þeir eru að reyna að móta núna til lengri tíma, hvar menn ætli að bera niður. Hvar sjáum við tækifæri? Það er hægt að henda inn þessum orðum: Nýsköpun, sprotafyrirtæki, ávallt mögulegt.

Ég myndi vilja sjá miklu markvissari sýn á það að við ættum að leggja sérstaka áherslu á tvo málaflokka í því samhengi. Það væri annars vegar að efla alla nýsköpun sem snýr að umhverfismálum, loftslagsmálum og öllu slíku, ofureinfaldlega vegna þess að allt í heiminum snýst um þá hluti í dag. Þar eru bæði tækifæri og afurðirnar úr því eru svo gagnlegar. Það er einfaldlega svo gott að takast á við slíkt mál.

Ég má til með að nefna, af því að það hefur ekki mikið farið fyrir umræðu um Evrópusambandið í þessum sal í svolítinn tíma, finnst mér, að þar t.d. eru mjög metnaðarfull áform uppi og metnaðarfull styrkjakerfi og annað og fjárveitingar til slíkra verkefna sem mér finnst að íslenskir aðilar gætu kannski teygt sig aðeins betur í. Það sama á síðan við um nýsköpun í alls konar heilbrigðisvísindum og í öllu því sem lýtur að heilsu og heilbrigði. Þar eru aldeilis tækifæri, bæði út frá því að við eigum alveg ótrúlega mikið af vel menntuðu fólki á þessu sviði. Við búum yfir alveg ótrúlegri hugmyndaauðgi. Við erum hér með fyrirtæki sem hafa sprottið upp hjá heilbrigðismenntuðu fólki sem síðan eru búin að gera samning, t.d. við spítalann, sem mér finnst alveg einboðið að endi með því að spara stórfé fyrir spítalann. Það er hægt að nefna fleiri en eitt dæmi um þetta. Þarna finnst mér að við ættum með markvissari hætti en ríkisstjórnin nefnir, eða a.m.k. er hún ekki enn þá að sýna mikið á þau spil, að veðja á þessa tvo geira, bæði út frá því að þarna eru möguleikar út frá menntunarforsendum þjóðarinnar og síðan ekki síður út frá því að afurðirnar úr þessu, gagnsemin úr þessu er svo mikil.

En af því að ég nefndi hérna Evrópusambandið þá langar mig kannski líka, af því að við erum með flokka sem setja það inn í stjórnarsáttmála að hagsmunum Íslands sé best borgið fyrir utan það samband, að nefna það hér, svona úr því að ég byrjaði, við vini mína í Vinstrihreyfingunni – grænu framboði, að þegar við tölum um Evrópusambandið þá erum við ekki bara að velta því fyrir okkur hvað við fáum út úr slíku samstarfi, hvort við græðum eitthvað á því eða annað. Og af því að ég veit að á tyllidögum tala hv. þingmenn VG mikið um mannréttindi, jafnrétti, lýðræði og annað, þá gætu Íslendingar nú aldeilis haft jákvæð áhrif í slíku ríkjasambandi. Við höfum sem sagt miklu að miðla inn í slíkt samband á ákveðnum sviðum þar sem við stöndum fremst þjóða. Ég nefni þetta nú bara í framhjáhlaupi úr því að ég byrjaði að tala aðeins um Evrópusambandið.

Ég kom aðeins inn á þætti í umræðu um stefnuræðu forsætisráðherra og þá nefndi ég að ekki væri verið að bæta í fjármuni til SÁÁ og til reksturs sjúkrahússins Vogs. Þetta er málaflokkur sem ég þekki vel til og þetta finnst mér alveg óskaplega erfitt að sjá. Ég beini þeirri hvatningu til hv. þingmanna að endurskoða þetta núna í fjárlagavinnunni, ofureinfaldlega vegna þess að þarna erum við, svo ég útskýri það aðeins betur, með 700 manns á biðlista. Það eru 700 einstaklingar sem eru að bíða eftir því að komast undir hendur læknis og sérfræðinga. Og það er ekki bara það að þessir 700 einstaklingar séu að bíða, á bak við þessa 700 einstaklinga eru foreldrar, eru makar, eru systkini, eru börn. Það sem fólk áttar sig oft ekki á varðandi þennan sjúkdóm eru þær miklu afleiðingar sem hann hefur út í fjölskyldu og vinamengi þess veika. Og þegar við erum með 700 manns að bíða eftir aðstoð þá getum við rétt ímyndað okkur allan fjöldann þar fyrir utan sem nýtur þá góðs af því ef sá veiki fær aðstoð.

Svo vil ég líka nefna í því samhengi, sem mönnum reynist oft erfitt að skilja, að það að vera á biðlista með þennan sjúkdóm er allt annað en að vera á biðlista með margt annað, og ég er ekki að gera lítið úr því. Ástæðan fyrir því er einföld. Ég ætla að leyfa mér að nota hér orð sem menn nota kannski ekki mikið: Oft er það svo með fólk sem er með áfengis- eða vímuefnasýki að það kemur eitthvert augnablik í lífi þess þar sem við getum talað um nokkurs konar meðferðarvilja. Þá opnast einhver gluggi þar sem viðkomandi gefst upp og hann er kannski tilbúinn til að fara í meðferð á því augnabliki. Sá meðferðarvilji tekur ekkert mið af því hvernig einhverjir tilbúnir biðlistar sem stjórnvöld á hverjum tíma bera ábyrgð á verða til eða hvernig greiðist úr hjá þeim. Þannig að komist einstaklingur ekki í hjálpina, í aðstoðina, í vonina og sólina vonandi, út af því að hann er á biðlista jafnvel í einhverja mánuði, þá hverfur meðferðarviljinn ef til vill. Það eru því miður allmörg dæmi um það að menn á biðlista eftir aðstoð hafi látist úr þessum sjúkdómi á meðan þeir bíða. Ég vildi gjarnan að þingmenn hefðu þetta í huga þegar við höldum inn í fjárlagaumræðuna, bæði þá hvað þetta er mikilvægt út af því að það þarf að grípa með svo róttækum hætti inn í atburðarásina, og líka út frá því að það sparar auðvitað feikilega mikla peninga að hafa sem flesta í bata frá þessum sjúkdómi og það eru svo margir í kringum þann veika sem njóta góðs af.

En það hefur nú verið eitthvert leiðarstef, finnst manni, að þegar þessi ríkisstjórn er að endurnýja heitin og hefja sitt annað kjörtímabil að þeim hefur gengið illa að vinna á þeim biðlistum sem eru í heilbrigðiskerfinu. Við í Viðreisn höfum í gegnum tíðina og á síðasta kjörtímabili, þingmenn flokksins, margoft rætt um það, og ég geri það hér þá í enn eitt skiptið, að það er vel hægt, og menn þurfa ekkert að vera hræddir við það, að leita til þeirra einkaaðila sem færir eru um að veita tiltekna þjónustu til að stytta biðlista og koma fleirum til hjálpar. Það er hægt að gera með því að efla Sjúkratryggingar verulega og gera þeirri stofnun kleift bæði að skilgreina þá þjónustu sem verið er að veita og hafa eftirlit með henni og umfram allt að koma því þannig fyrir að þetta sé ekki einhver matarhola fyrir fyrirtæki úti í bæ og að þeir sem taka að sér að veita slíka þjónustu fyrir ríkið og fá greitt fyrir séu þá með þannig rekstur að hann sé gagnsær og það sé vitað hvað verkin sem verið er að bjóða út kosta, að það sé ekki einhver feluleikur með það. Það geti ekki verið einhver sjálftaka í gangi, eins og stundum hefur verið talað um að geti verið, og við þekkjum reyndar dæmi um frá nágrannalöndunum að er raunin.

Síðan langar mig aðeins að nefna eitt, af því að hér er verið að tala um að setja 2,6 milljarða beint til þess að bregðast við Covid, og þetta er fjármagn sem á að renna til Landspítalans. Það er alltaf verið að tala um það að við Íslendingar höfum brugðist vel við í þessum faraldri og það er svo sem mikið til í því. Það er ekkert út af einhverjum stjórnmálamönnum sem það er, það er bara út af því að þjóðin er samhent, boðleiðir eru stuttar og það er auðvelt fyrir okkur, þrátt fyrir að við getum rifist sem þjóð um alla skapaða hluti, að standa þó saman um hluti þegar það skiptir máli. Það getur engin ríkisstjórn eignað sér það, ekkert frekar en einhver stjórnarandstaða. Það er fólkið í landinu sem á þann heiður. En nú á að bæta við fjármagn til Landspítalans vegna þessa og mann langar að sjá kannski aðeins nánari út færslu á því. En það hangir samt alltaf yfir manni ákveðin spurning. Það er búið að vera að tala um þetta núna í svolítinn tíma, það fer alltaf af stað sama leikritið aftur og aftur og er búið að gera allan faraldurinn, sérstaklega núna eftir að þjóðin var bólusett, en ríkisstjórnin hefur ekki verið samstiga í aðgerðum og við vitum ekki og við fáum í raun og veru ekki nógu góð svör frá ríkisstjórninni um það hvort hún treysti sér til að byggja Landspítalann, lykildeildir þar upp með þeim hætti að við getum hér verið bólusett í landi án takmarkana og hafta.

Ég ætla að nota tækifærið hér og lýsa svolitlum vonbrigðum með það hvað ríkisstjórnin hefur haldið illa á þessum málum. Ég hef verið að nefna að það þarf ekki annað en eitt fótboltalið og varamannabekkinn, slíkan fjölda, til að leggjast inn á spítalann með Covid og þá þarf að fara að taka af okkur mannréttindi. Mannréttindi okkar virðist manni vera við ríkisstjórnarborðið orðin að einhvers konar skiptimynt á milli ráðherra, því að eftir ríkisstjórnarfundina þar sem verið er að ákveða takmarkanir þá er hæstv. heilbrigðisráðherra, núna fráfarandi, Svandís Svavarsdóttir, send út á akurinn til að tala fyrir því á meðan ráðherrar Sjálfstæðisflokksins hlaupa út fram hjá fréttamönnum brúnaþungir og hundfúlir yfir því að hafa ekki náð einhverju fram við ríkisstjórnarborðið og geta þá ekki þar af leiðandi staðið með þeim ákvörðunum sem ríkisstjórnin er að þó taka. Fyrir vikið fær samfélagið algerlega tvöföld skilaboð um hvað er í raun og veru í gangi. Síðan endar þetta auðvitað alltaf þannig að það er búinn til skúrkur í þessu leikriti, hann heitir Þórólfur Guðnason og hann situr síðan alltaf uppi með þann kaleik að vera vondi kallinn hjá ákveðnum hópi. Hann er þó ekki að gera neitt nema að spila úr þeim hundum sem honum hafa verið gefnir í spilinu því að það er ekki búið að manna spítalann eða gera spítalanum kleift að taka við meiri fjölda þegar kemur að þessari veiru.

Ég sé að það er langt liðið á tíma minn í þessari ræðu þannig að ég vil gjarnan fara fram á það að virðulegur forseti setji mig aftur á mælendaskrá, mér skilst að ég geti þá talað aðeins meira á eftir, því að mig langaði svolítið að nefna líka það fjármagn sem á að fara í framkvæmd kvikmyndastefnu. Verið er að tala um íslenska streymisveitu þar undir sem mig langar aðeins að koma inn á, ekki það að ég sé endilega ósammála markmiðinu sem þar er sett, en mig langar að hafa a.m.k. nokkur orð um þá leið sem ríkisstjórnin virðist ætla að fara í þeim efnum. Svo eru fleiri hlutir sem ég myndi gjarnan vilja koma inn á þá í þeirri ræðu, eins og til að mynda uppstokkun Stjórnarráðsins og sitthvað fleira. Ég vonast til að fá tækifæri hér síðar í kvöld til að taka fleiri þætti fyrir í þessari fjárlagaumræðu.