breytt skipan ráðuneyta í Stjórnarráði Íslands.
Virðulegur forseti. Ég flutti ræðu áðan, fyrri ræðu mína, þar sem ég sýndi fram á að vísa ætti frá þessari tillögu til þingsályktunar um breytta skipan ráðuneyta í Stjórnarráði Íslands. Ég mun leggja fram tillögu um frávísun og mér skilst að hún sé að koma úr prenti núna, með greinargerð. Rökin fyrir frávísuninni eru sömu og ég sagði frá í fyrri ræðu minni og eru þau í fyrsta lagi, hvað varðar formið, að texti tillögunnar er ekki í samræmi við 2. gr. laga um Stjórnarráð Íslands. Tillagan í dag, eins og hún liggur fyrir núna, í þingskjalinu sem hér er til umræðu, þskj. 169, er þannig að hún kveður bara á um breytingu á fjölda og heitum ákveðinna ráðuneyta og felur í sér að í stað atvinnuvegaráðuneytisins, félagsmálaráðuneytisins, menntamálaráðuneytisins, samgönguráðuneytisins og umhverfisráðuneytisins, ég nota styttri útgáfuna af ráðuneytunum, þessum fimm ráðuneytum, komi sjö ráðuneyti og þau eru talin upp: Félags- og vinnumarkaðsráðuneyti, háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðuneyti, innviðaráðuneyti, matvælaráðuneyti, menningar- og viðskiptaráðuneyti, mennta- og barnamálaráðuneyti og umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneyti. Það er verið að breyta fimm ráðuneytum í sjö og nöfnum á fimm ráðuneytum í sjö.
Ákvæði 2. gr. laga um Stjórnarráð Íslands segir að ákveða skuli fjölda ráðuneyta og heiti þeirra með forsetaúrskurði, samanber 15. gr. stjórnarskrárinnar, samkvæmt tillögu forsætisráðherra. Tillagan skal lögð fyrir Alþingi í formi þingsályktunartillögu sem komi þegar til umræðu og afgreiðslu áður en forsetaúrskurður er gefinn út. Ákvæðið segir skýrt og skorinort að ákveða skuli fjölda ráðuneyta. Það er heildarfjöldi ráðuneyta, það er ekki bara sú breyting sem á sér stað eða þá að þau eigi að breytast úr fimm í sjö. Þingsályktunartillagan verður að geta staðið ein og sér. Það verður að upplýsa þingið um fjölda ráðuneyta. Það er ekki gert í þessari þingsályktunartillögu. Textinn ber þess ekki merki og það sem meira er, í 2. gr. segir að það eigi líka að ákveða heiti þessara ráðuneyta í forsetaúrskurði, heiti allra ráðuneytanna 12 þurfa að koma fram. Það er ekki gert í þessari tillögu.
Hvað formið varðar stenst þessi tillaga til þingsályktunar ekki 2. gr. laga um Stjórnarráð Íslands. Því ber að vísa henni frá. Málið er að tillagan á að vera raunverulega sá forsetaúrskurður sem forsætisráðherra leggur fyrir forseta til undirritunar. Það segir orðalag ákvæðisins, orðalag 2. gr. laga um Stjórnarráð Íslands. Ég veit að þetta ákvæði kom til með breytingartillögu á sínum tíma og rökstuðningurinn á bak við er ekki mikill í lögskýringargögnum en það breytir því ekki að það er ekki rétt, sem lögfræðingur forsætisráðuneytisins sendi mér í tölvupósti í dag, að þingsályktunartillagan eigi einungis að vera um breytinguna. Það er ekki rétt. Það á að upplýsa þingið og þingheimur þarf að fá tækifæri til að fjalla efnislega um fyrirhugaðar breytingar á fjölda ráðuneyta og hver fjöldi ráðuneytanna verði og heiti þeirra líka. Það er það sem á að upplýsa þingið um, ekki bara breytinguna sem á að gera.
Og annað: Við erum að fjalla núna um þingsályktunartillögu sem er bara hluti af breytingunum. Merkilegustu breytingarnar og mikilvægustu breytingarnar áttu sér stað 28. nóvember í forsetaúrskurði um skiptingu stjórnarmálefna milli ráðuneyta í Stjórnarráði Íslands. Þar er efnislega breytingin sem á sér stað. Greinargerðina, umfjöllun hennar, má nánast lesa eins og greinargerð með þeim forsetaúrskurði, en það er önnur saga. Í hinum forsetaúrskurðinum — það komu tveir forsetaúrskurðir 28. nóvember, annars vegar nr. 125, sem ég er búinn að vísa til, og nr. 126 um skiptingu starfa ráðherra — er fjölgunin. Þar eru komnir 12 ráðherrar. Þeim er breytt, þar er búið að fjölga ráðherrum og það er það sem þetta snýst allt um. Allt þetta snýst um að búa til ráðherra, bæta við ráðherrum í ríkisstjórn Íslands fyrir Framsóknarflokkinn. Það var gert í nóvember. Allt þetta orðskrúð í greinargerðinni snýst um þetta eina. Þetta snýst ekkert um nýja tíma eða upplýsingabyltingu eða að það eigi að fella niður stofnanamúra eða hvað sem það heitir, og það eru svo margir frasar hérna, maður getur bara gripið hérna niður:
„… ætlað að tryggja að Stjórnarráðið sé sem best í stakk búið til að takast á við þau krefjandi samfélagsverkefni sem fram undan eru …“
Svo er þetta með heit um nýjar áskoranir og flutning stjórnarmálefna til eða frá. Það snýst ekkert um það. Það vita allir. Þetta snýst um sigur Framsóknarflokksins í kosningunum og það að koma aukaráðuneyti til. Það er það sem það snýst um, aukaráðuneyti fyrir aukaráðherra. Það virðist vera — segjum að þetta verði samþykkt, þetta verður samþykkt mjög líklega, og svo tekur forsætisráðherra skjalið, býr til forsetaúrskurð, fer með hann til forseta Íslands. Það mun ekki standast annan forsetaúrskurðinn í skjali nr. 125 frá 28. nóvember. Það er misræmi milli nafna á ráðherrunum og ráðuneytunum. Ég tek hérna dæmi um misræmið: Í forsetaúrskurði um skiptingu starfa ráðherra, í 12. gr., er talað um að vísinda-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra sé hæstv. ráðherra Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir. Þetta kemur fram í nóvemberúrskurðinum. Það heitir síðan háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðuneyti í þessari þingsályktunartillögu. Um leið og forsætisráðherra fer með forsetaúrskurðinn, samkvæmt þessari þingsályktunartillögu, samkvæmt 2. gr. laga um Stjórnarráð Íslands, þá verður hann að breyta nóvemberúrskurðinum líka. Annars er misræmi milli nafns og ráðherra og ráðuneytis. Og hvað er ráðuneytið? Ráðuneytið er bara skrifstofa ráðherra. Allt sem er gert í ráðuneyti er fyrir hönd ráðherra, f.h.r.
Þessi kringla að brjóta þetta svona upp — mér liggur við að segja það, ég er ekki að segja að þetta standist ekki stjórnarskrána en þetta fer algerlega á skjön við 15. gr. Það á bara að gera þetta í einum forsetaúrskurði. Svo einfalt er það. Vísinda-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra er að sjálfsögðu ráðherra í vísinda-, iðnaðar- og nýsköpunarráðuneyti, ráðuneytið heitir eftir ráðherranum. En það mun ekki verða þegar búið verður að samþykkja þetta. Það verður þá vísinda-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra í háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðuneytinu. Þannig verður það nema nóvemberúrskurðinum verði líka breytt og það á líka við um fleiri ráðuneyti, við getum tekið sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið. Hæstv. sjávarútvegsráðherra var í fyrirspurnum í dag, óundirbúnum fyrirspurnum. Hann verður sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra í matvælaráðuneyti. Þannig er nú það. Skrifstofan heitir öðru nafni en ráðherrann. Það er bara málið. Skrifstofan heitir náttúrlega eftir ráðherranum. Það er þannig sem þetta virkar í raunheimum. Þannig á það að vera. Ég get tekið annað dæmi líka, ferðamála, viðskipta- og menningarmálaráðherra, samkvæmt nóvemberúrskurðinum. Hann verður ferðamála-, viðskipta- og menningarmálaráðherra í menningar- og viðskiptaráðuneytinu. Hvað á maður að segja?
Ég vil taka fram — þetta er svo furðulegt, og það kemur fram í greinargerðinni, ég ætla ekki að lesa hana upp, bara vísa til hennar, sem ég skrifaði núna í kvöld — að ég er mjög hlynntur því að skipan ráðuneyta verði eftir höfði ríkisstjórnar á hverjum tíma og það er sjálfsagt að fjölga ráðherrum um einn ef það er vilji ríkisstjórnarinnar og að þeir skipti með sér verkum. Það verður þá að gera það rétt, gera það samkvæmt 2. gr. laga um Stjórnarráð Íslands og hætta þessu orðskrúði og blekkingum og gera það með þeim hætti sem eru forsvaranleg vinnubrögð. Ég tel þetta ekki forsvaranleg vinnubrögð. Ég er ekki á móti því að fjölga um einn ráðherra og tel sjálfsagt að ríkisstjórn Íslands í dag, nýja ríkisstjórnin, skipti með sér verkum með réttum hætti. En hvernig þetta er gert er ekki rétt, málsmeðferðin er ekki rétt. Það er kominn tími til að Íslendingar, og þessi stofnun, fari að líta á formið, fari að líta á málsmeðferðina. Hún skiptir miklu máli og undirbúningurinn undir þessa ákvörðun, ef maður skoðar forsetaúrskurðina frá nóvember, er ekki í samræmi við það sem kemur fram í dag.
