leigubifreiðaakstur.
Virðulegur forseti. Ég veit eiginlega ekki hvort ég á að vera pirruð eða þakklát fyrir það að við séum að ræða þetta mál núna í þriðja skiptið, pirruð yfir því að við séum ekki löngu búin að afgreiða það en einnig velti ég fyrir mér: Þurfum við sérstök lög um leigubílaakstur? Er það eitthvað sem er algerlega nauðsynlegt eða voru þessi lög kannski sett á sínum tíma þegar við vorum í allt öðru umhverfi?
Ástæðan fyrir að ég velti þessu upp er að lög sem eru í gildi um farþegaflutninga og farmflutninga á landi, frá árinu 2017, voru fyrsta frumvarpið sem ég fjallaði um eftir að ég kom á þing. Þá sat ég í umhverfis- og samgöngunefnd og ég ætlaði ekki að trúa því hvað við þurftum að fá marga aðila eða gesti á fundi okkar til að fara yfir umsagnir sínar. Ég taldi mig hafa einhverja þekkingu á þessum málaflokki hafandi starfað lengi í stjórn Strætós og hélt að lög um farþegaflutninga væru auðvitað lög um almenningssamgöngur — við skulum átta okkur á því að almenningssamgöngur koma held ég þrisvar eða fjórum sinnum fyrir í lögum um farþegaflutninga — en nei. Umsagnirnar og umræðan snerist öll um mjög sértæk atriði þeirra sem eru að keyra 9 farþega, 11 farþega, 15 farþega eða hvað það nú er. Mér fannst þetta ofboðslega mikið flækjustig og ætla að minna á að þau lög sem eru í gildi voru til þess gerð að einfalda þáverandi reglubálk. Það var reyndar mikið til innleiðingarmál frá Evrópusambandinu og var verið að tryggja samkeppnisstöðu og einfaldara regluverk. Ég held að að einhverju leyti séu þau lög bara ágæt.
Ástæðan fyrir því að ég nefni þetta nú er sú að nokkrum árum seinna bauðst mér að heimsækja fyrirtæki sem er staðsett í Hafnarfirði og er lúxusferðaskrifstofa. Ég hitti framkvæmdastjóra fyrirtækisins sem var aðeins að fara með mér yfir það hvernig væri að reka ferðaþjónustu á Íslandi, ferðaþjónustu sem á ensku myndi heita „high end“, sem sinnir þeim ferðamönnum sem krefjast hvað mestrar þjónustu. Viðkomandi framkvæmdastjóri sagði: Heyrðu, það er ekkert mál. Það eru mikil tækifæri í ferðaþjónustu á Íslandi fyrir þessa allra ríkustu einstaklinga sem vilja koma til landsins og upplifa og njóta og munu skilja eftir sig alveg gríðarlega mikið af gjaldeyri. Aftur á móti til að reka þessa tegund af ferðaþjónustu neyddist ég til að kaupa farþegaflutningafyrirtæki, þ.e. til að fara og sækja þessa ferðamenn í Leifsstöð og keyra þá um landið. Þá fyrst rak fyrirtækið sig á vegg eftir vegg. Það var spurning um það hvernig bíllinn væri, hversu marga farþega bíllinn væri skráður fyrir og svo hversu marga farþega bíllinn ætlaði sér að flytja, því að oft og tíðum var verið að taka stærri bíla sem voru þá upphaflega skráðir fyrir sjö eða níu farþega en það varð að breyta bílunum þannig að einhverjir auðjöfrar frá Sádi-Arabíu, eða hvað veit ég hvaðan þeir eru, gætu setið í sínum hægindastólum og drukkið sitt kampavín meðan þeir væru keyrðir um landið. Þá sagði Samgöngustofa: Nei, þetta gengur ekki upp, þú verður að hafa einhvern bekk hérna aftast og þú þarft að fylla út þetta form og þú þarft að sækja um þetta leyfi og helst þarftu að hafa þessa tegund af bílum. Ég áttaði mig á því að við værum einhvern veginn búin að búa til mikinn frumskóg í kringum það sem er í eðli sínu ekkert ofboðslega flókið, þ.e. að flytja farþega.
Með þessu er ég kannski að reyna að útskýra pirringinn minn, og ég vona að hæstv. ráðherra sé ekki farinn á taugum. Ég styð þetta mál vegna þess að þetta er þó leið til að minnka aðeins þann frumskóg sem við erum í. En ég er kannski að segja að sjálf myndi ég helst vilja að við værum bara með einn einfaldan lagabálk um farþegaflutninga og það sem hefur hingað til verið kallað leigubílaakstur en er auðvitað samkvæmt nútímatækni og nýsköpun í þjónustu að leiðast út í alls konar lausnir. Að það séu bara skýr og einföld lög um það; þú sækir um eitt, í mesta lagi tvö leyfi og þetta þarf ekki að vera svona flókið eða skipta öllu máli hversu marga farþega þú ert að keyra, hvort þú keyrir þá út fyrir höfuðborgarsvæðið eða bara innan þess o.s.frv.
Þetta væri mín draumastaða en draumar manns verða alls ekki alltaf að veruleika í þessum sal og maður verður oft að sætta sig við alls konar málamiðlanir. Ég held að það frumvarp sem við horfum á hér sé ansi mikil málamiðlun milli ólíkra sjónarmiða um hversu langt við þurfum að ganga í kröfum til þeirra sem gera það að atvinnu sinni að keyra fólk. Ég vona bara innilega að hv. umhverfis- og samgöngunefnd takist núna að afgreiða þetta mál. Ég held að það sé algjört lykilatriði að við klárum það og náum þó fram þeim markmiðum sem hér eru. Á sama tíma vil ég að það sé alveg ljóst að sá þingmaður sem hér stendur myndi vilja ganga enn lengra. En í ljósi þess að það er mikilvægt að brjóta upp það kerfi sem við erum í í dag vegna þess að það samræmist ekki að fullu lögum á Evrópska efnahagssvæðinu — fyrir utan það áttum við á okkur á því bara þegar lögin eru lesin sem slík að þau eru gamaldags og búin til í allt öðru umhverfi en við búum við í dag. Mér finnst alveg sjálfsagt og mikilvægt að gera kröfur til þeirra sem starfa á þessum vettvangi en við þurfum ekki að flækja það um of og við eigum að ýta undir samkeppni og nýsköpun á þessum markaði.
Að því sögðu óska ég hv. umhverfis- og samgöngunefnd góðs gengis og ítreka að við verðum að ná að klára þetta mál. Við getum ekki verið hér þing eftir þing með frumvarp frá hæstv. ráðherra um að reyna að betrumbæta þennan lagabálk. Við þurfum að klára það. Svo í framhaldinu má auðvitað velta fyrir sér hvort ekki sé ástæða til þess einhvern tímann í framtíðinni að sameina þetta allt inn í einn lagabálk sem mögulega væri einfaldari.
