152. löggjafarþing — 46. fundur,  3. mars 2022.

samspil verðbólgu og vaxta.

[11:52]
Horfa

Oddný G. Harðardóttir (Sf):

Herra forseti. Framkvæmd peningamála hefur breyst mjög til hins betra frá bankahruni og fyrir það getum við fyrst og fremst þakkað mikilvægum lagabreytingum í tíð ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur. Þá varð loksins til sjálfstæður seðlabanki á Íslandi, peningastefnunefnd sett á laggirnar og pólitískum skipunum seðlabankastjóra hætt. Því miður var samningur um aðild að Evrópusambandinu ekki kláraður, því með aðildinni hefðum við fengið efnahagslegan stöðugleika til framtíðar og gjaldmiðil sem borin er uppi af 500 milljónum manna. Í stað þess þurfum við að búa við íslensku krónuna, örmynt sem leikur íslenskan almenning grátt með reglulegu millibili. Síðustu stýrivaxtahækkanir Seðlabankans komu illa við þá tekjulægstu og þá sem verja nú þegar langstærstum hluta ráðstöfunartekna sinna í húsnæðiskostnað, heimili sem eru í þeirri stöðu að mega ekki við neinum óvæntum útgjöldum. Staða fólks á leigumarkaði er erfið og ótryggð, ekki síst nú um stundir þegar verðbólgan vex og leiga sem bundin er vísitölu hækkar sjálfkrafa. Verðbólgan sem mun vaxa enn vegna stríðsins sem nú geisar í Evrópu og vaxtahækkanir verða til þess að húsnæðiskostnaður fólks með lágar og meðaltekjur fer enn lengra yfir viðmiðunarmörk af ráðstöfunartekjum. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur beitti húsnæðisbótakerfinu og barnabótakerfinu með árangursríkum hætti á erfiðum tímum. Nú ættum við að nýta þá reynslu og beita kröftugum vaxtabótum, leigubótum og barnabótum til að létta fólki róðurinn. Það þarf einungis að stilla af eigna- og launaviðmið og skerðingarmörk. Kerfin eru til og það er hægt að bregðast við strax. Það eina sem vantar er pólitískur vilji til að standa með fólki sem vegna ástandsins nær ekki endum saman.