ÍL-sjóður.
Virðulegi forseti. Ég afsaka misskilninginn og breytinguna á síðustu mínútu, takk fyrir þetta. Nú er þetta umræða sem hefur verið í gangi alveg frekar lengi. Hún byrjaði áður en ég tók sæti á þingi, sem var fyrir þremur vikum, þannig að ég held að umræðan hafi farið af stað fyrir kannski mánuði. Síðan var hún sett á ís þangað til núna. Því hefur þetta verið á ís í sirka fjórar vikur og við erum að taka samtalið og taka þetta fyrir hér núna klukkan korter í tíu á fimmtudagskvöldi, í skjóli nætur, þegar þingmenn sem eiga fjölskyldur eru heima hjá sér með börnunum sínum eða bara að hvíla sig eftir erfiðan vinnudag. Það eru ekki margir á mælendaskrá, því miður. Í ljósi þess hvað þetta er ógeðslega stórt og mikilvægt mál þá hefði ég viljað sjá það fyrr á dagskrá, en svona er þetta.
Ég ætla að fara yfir nokkrar staðreyndir varðandi ÍL-sjóð og afgreiðslu þeirra mála. Ég veit ekki hvar ég á að byrja varðandi afgreiðslu þessara mála. Til að byrja með kom fram í lögfræðiáliti sem LOGOS hefur unnið fyrir fjóra af stærstu lífeyrissjóðum landsins að tillaga hæstv. fjármála- og efnahagsráðherra um að setja lög sem fela í sér gjaldþrot eða sambærileg skuldaskil ÍL-sjóðs fari í bága við stjórnarskrána og mannréttindasáttmála Evrópu. Í álitinu kemur líka fram að slíkt inngrip fæli í sér eignarnám eða annars konar skerðingu eignarréttinda sem myndi skapa íslenska ríkinu bótaskyldu gagnvart þeim sem eiga skuldabréf útgefin af sjóðnum. Þar eru íslenskir lífeyrissjóðir langstærsti eignaraðilinn, en þeir eiga um 80% bréfanna, virðulegi forseti. Svo var unnið annað lögfræðiálit af Landslögum fyrir hæstv. fjármála- og efnahagsráðherra. Þar kom hins vegar fram að eignarréttindi lífeyrissjóðanna yrðu ekki skert ef ÍL-sjóður yrði settur í þrot þar sem þeir fengju kröfur sínar greiddar að fullu. Eina eignaskerðingin væri töpuð ávöxtun til framtíðar. Nú eru því tvö lögfræðiálit og koma ólíkir hlutir fram í þeim. Það er ekki gott. Það sem gerðist svo var að lífeyrissjóðirnir fengu Róbert Spanó, fyrrverandi forseta Mannréttindadómstóls Evrópu, til að fara yfir bæði lögfræðiálitin og samkvæmt honum eru kröfur lífeyrissjóðanna í ÍL-sjóð varðar af eignarréttarákvæði stjórnarskrárinnar sem leiðir til þess að ef ríkið keyrir sjóðinn í þrot þá væri það brot á ákvæðum stjórnarskrárinnar.
Virðulegi forseti. Þetta er ekki lítið mál, það er ekki lítils háttar að um sé að ræða mögulegt stjórnarskrárbrot. Ég talaði fyrr í dag í fjárlögum um ábyrga hagstjórn og ábyrgð ríkisins þegar kemur að því að fara með peninga almennings og þetta er náttúrlega enn eitt dæmið um hvað búið er að fara illa með fé. Þetta er sérstaklega áhugavert í ljósi þess að meiri hlutinn í fjárlaganefnd stóð á sínum tíma gegn því að fá óháð lögfræðiálit um hugmyndir hæstv. ráðherra um að gjaldfella ÍL-sjóð. Við megum heldur ekki gleyma því, virðulegi forseti, að megineigendur þessara skuldabréfa eru íslensku lífeyrissjóðirnir eins og ég kom að rétt í þessu. Því myndi ákvörðun um að keyra sjóðinn í þrot fórna hagsmunum almennings morgundagsins svo hæstv. fjármálaráðherra geti litið betur út í augum almennings í dag með það í rauðu bókhaldi.
Það er náttúrlega bagalegt að verið sé að fara svona með þennan sjóð og það sem er enn bagalegra er að við erum að taka umræðuna núna. Það var náttúrlega umræða í gangi áður en ég kom inn á þing, ég man ekki alveg hvenær, og eins og ég sagði var hún bara sett á ís. Þessu var öllu leyft að kólna og almenningur er kannski búinn að beina sjónum sínum eitthvert annað, það er náttúrlega mikið í gangi í samfélaginu, fer að styttast í jól og hér erum við að ræða þetta rétt fyrir tíu á fimmtudagskvöldi. Þetta er rosalega skrítið. Svo spyr maður líka hvar ábyrgð stjórnmálamanna liggi, við eigum heldur ekki að leyfa umræðunni að deyja svona út. Málið er að það er einfaldlega svo mikill tími liðinn síðan málið var síðast á dagskrá að ríkisstjórnin er kannski orðin afturreka með þessa glötuðu hugmynd sína. Kannski kemur bara ekkert frumvarp. Í ljósi lögfræðiálita, fjölmiðlaumfjöllunar og umræðu í þinginu er þessi blaðra kannski einfaldlega sprungin. Það er kannski enginn áhugi fyrir þessu lengur, því miður, en þetta er samt sem áður mikilvægt samtal sem við þurfum að taka og fyrirhuguð afgreiðsla þessa máls er ekki ríkisstjórninni til sóma og þá sérstaklega ekki hæstv. fjármálaráðherra.
