153. löggjafarþing — 56. fundur,  26. jan. 2023.

útlendingar.

382. mál
[18:08]
Horfa

Halldór Auðar Svansson (P):

Virðulegi forseti. Þá ætla ég að fara í smá yfirferð yfir stefnu Pírata og samanburð við þetta frumvarp. Það er ég að gera bæði til að árétta enn frekar afstöðu mína og hvaðan hún er komin og líka til að kannski sýna dæmi um hvernig er með svona lista af þessu tagi, með skýrum lista er hægt að leggja mat á frumvörp og taka afstöðu til þeirra. Stefna Pírata í útlendingamálum hefst á því atriði að Útlendingastofnun verði lögð niður. Þetta er að sjálfsögðu mjög afgerandi. Í undirlið 1.1. segir:

„Leggja skal Útlendingastofnun í núverandi mynd niður og fela verkefni stofnunarinnar öðrum embættum, svo sem Þjóðskrá og sýslumönnum.“

Þetta frumvarp gengur að sjálfsögðu ekki út á það. Svo er það undirliður 1.2.:

„Taka skal markviss skref til að stuðla að hraðari, einfaldari og notendavænni meðhöndlun umsókna um dvalarleyfi og ríkisborgararétt.“

Kannski mætti í fljótu bragði halda að þetta frumvarp snúist um slíkt, það er alla vega yfirlýst markmið þess. En þegar nánar er skoðað þá eru alla vega allnokkur áhöld um það. Þetta ákvæði skil ég frekar þannig að hér sé verið að tala um verkferla, hvaða tæki starfsfólk á þessu sviði er að nota, upplýsingatækni t.d., samræmingu upplýsinga, svona atriði sem létta verkið og hraða því, frekar en að verið sé að stilla af reglurnar út frá einhverjum viðmiðum, oft óljósum sem eiga einhvern veginn að gera hlutina auðveldari.

Svo er í lið 2 strax farið í flóttafólk. Í undirlið 2.1. segir:

„Bæta skal móttökuferli fólks á flótta og stuðla að því að Ísland hafi burði til að taka við fleiri einstaklingum og fjölskyldum á flótta.“

Aftur er svolítið óljóst hvernig þetta frumvarp passar við þetta ákvæði. Ég myndi samt segja að andi frumvarpsins sé ekki sá að við höfum burði til að taka við fleiri heldur að annaðhvort fækka þeim sem er tekið við eða halda í horfið og einhvern veginn að minnka vinnuálagið, þannig að það er alla vega alls ekki víst að þetta passi við frumvarpið. Í undirlið 2.2. segir:

„Beiting matskenndra ákvæða útlendingalaga skal taka mið af aukinni mannúð, skilningi og virðingu fyrir umsækjendum um alþjóðlega vernd.“

Ég myndi segja að frumvarpið sé í engu samræmi við þetta, fer í öfuga átt þar sem sjónarhornið er ekki sjónarhorn umsækjenda og þeirra aðstæður heldur frekar verið að slá á puttana og setja upp stífara kerfi, minni kassa sem fólk þarf að troða sér í til að eiga rétt innan þessa kerfis. Í undirlið 2.3. segir:

„Umsóknir um hæli skulu almennt vera teknar til efnismeðferðar.“

Frumvarpið er ekki í samræmi við þetta, það er verið að setja inn fleiri undantekningar frá efnismeðferð. Í undirlið 2.4. segir:

„Brottvísanir til óöruggra ríkja innan Evrópu, þar með talið Grikklands og Ungverjalands, eru ólíðandi og þær verður að stöðva án tafar.“

Þetta frumvarp gengur ekki út á það. Þetta gengur frekar, ef eitthvað er, í öfuga átt. Í undirlið 2.5. segir:

„Brottvísanir þeirra sem hafa aðlagast hér á landi, sérstaklega barna, eru ómannúðlegar og þeim skal hætta án tafar.“

Frumvarpið gengur í berhögg við þetta, t.d. ákvæðið um að ef foreldri telst hafa tafið málsmeðferð skuli ekki taka umsókn barns til efnismeðferðar, sem hefur eðli málsins samkvæmt þá verið hér í minnst 12 mánuði og telst þá væntanlega hafa aðlagast. (Forseti hringir.) Það eru nokkur ákvæði sem er kannski ágætt að fara yfir í næstu ræðu og koma síðan með smá ályktanir (Forseti hringir.) þannig að ég bið um að verða aftur settur á mælendaskrá.