153. löggjafarþing — 57. fundur,  31. jan. 2023.

útlendingar.

382. mál
[17:54]
Horfa

Björn Leví Gunnarsson (P):

Forseti. Þau hafa komið nokkrum sinnum fram í umræðunni þessi orð: Við getum ekki tekið á móti öllum. Mér finnst það dálítið áhugaverð rök í umræðunni. Í fyrsta lagi eru það ekki rök í umræðunni því að við erum ekki í þeirri stöðu að lög eða neitt svoleiðis geri það að verkum að við munum þurfa að taka á móti öllum, það verður aldrei þannig, að sjálfsögðu ekki. Þegar einhver segir að við getum ekki tekið á móti öllum þá hljómar það eins og það sé satt og samkvæmt orðanna hljóðan er það vissulega satt því að við gætum það ekki. Það eru 8 milljarðar manna í öðrum löndum og við getum ekki tekið á móti þeim öllum. Þótt það væri ekki einu sinni mengið heldur bara fólk sem er á flótta, þessar milljónir sem eru á flótta, þá gætum við heldur ekki tekið á móti því öllu. Það er alveg rétt. En það mun aldrei gerast þannig að þetta er tilgangslaus setning sem einhvers konar rök inn í umræðuna.

Þá lendum við oft í því að við erum spurð: Hvað vilt þú taka á móti mörgum? Það er gagnslaust innlegg í umræðuna á sama hátt og spurningin um hvað getum við getið tekið á móti mörgum. Þetta eru setningar sem hljóma eins og þær séu nauðsynlegar til þess að geta átt einhvers konar umræðu um þennan málaflokk en eru allar gagnslausar sem einhvers konar grundvöllur að umræðu um málaflokkinn, því að það er því miður ekki þannig sem kerfið virkar, eða sem betur fer fyrir fólk sem er í neyð. Það er einfaldlega sett upp þannig að þegar það kemur einhver aðili sem er í neyð þá getur viðkomandi sótt um alþjóðlega vernd og við erum bara búin að skuldbinda okkur til að taka málefnalega á móti slíkri umsókn. Í þessu frumvarpi segja stjórnvöld að þau vilji gera nákvæmlega það hvort sem er, þannig að spurningin er ekki um hvað við getum tekið á móti mörgum eða hvað við viljum taka á móti mörgum eða að við getum ekki tekið á móti öllum; við einfaldlega verðum að fara í gegnum þær umsóknir sem berast út af þeim alþjóðlegu skuldbindingum sem við höfum gert. Það eru góðar ástæður fyrir því að þeir sáttmálar hafa verið gerðir, að flóttamannasáttmáli Sameinuðu þjóðanna var gerður. Það eru rosalega góðar ástæður fyrir því sem ég minntist aðeins á áðan varðandi t.d. stöðuna sem kom upp eftir seinni heimsstyrjöldina og í seinni heimsstyrjöldinni.

Vissulega hafa aðstæður breyst þannig að álagið vegna flóttafólks er mun meira. Ferðalög eru mun auðveldari en þau voru þegar sáttmálinn var gerður þannig að kannski er nauðsynlegt að aðlaga kerfið á heimsvísu á einhvern hátt í gegnum uppfærslur á flóttamannasáttmálanum. Það mun samt aldrei breyta þeim grundvallarþætti að við munum alltaf þurfa að taka á móti fólki á einhvern hátt sem er í slíkri neyð að þurfa alþjóðlega vernd vegna ofsókna, vegna neyðar, vegna stríðs, það verður alltaf þannig, hvernig svo sem dreifing verður á öðru. Ef það kæmu í alvörunni miklu fleiri en við gætum tekið við þá yrði bara glímt við það þegar það kæmi upp. En það er ekki staða sem við erum að glíma við núna og það er ekki fyrirsjáanlegt að svo verði, hvort sem við breytum núverandi lögum um útlendinga eða ekki.

Við skulum bara hafa það í huga í þessari umræðu um núverandi lög um útlendinga, eða þær breytingar sem er verið að reyna að gera hér, að þetta snýst ekkert um það hvort við getum tekið á móti öllum, hvað við getum tekið á móti mörgum eða hversu mörgum við viljum taka á móti. Þetta snýst um þau sem eiga rétt á þessari þjónustu nákvæmlega eins og fólk sem sækir bráðamóttöku Landspítalans á rétt á þjónustu — það getur þurft að bíða í biðröð, við kvörtum yfir því að þær biðraðir séu allt of langar, að það sé allt of lítið rými til að glíma við það álag sem er þar, og það er nákvæmlega það sama í þessu kerfi. Þetta er ákveðin bráðaþjónusta sem við erum að veita hérna. Þetta glíma öll þau lönd við (Forseti hringir.) sem eru undir þessum sáttmála og við þurfum að hafa í huga að þetta eru forsendur þess hvernig við tökum á móti fólki, það byrjar á því (Forseti hringir.) einfaldlega að þetta er neyðarþjónusta.