framkvæmd EES-samningsins.
Frú forseti. Ég vil byrja á að þakka hæstv. utanríkisráðherra fyrir þessa skýrslu um framkvæmdina á EES-samningnum. Það hafa verið áhugaverðar umræður hér í dag og kennt ýmissa grasa, enda ekkert voðalega skrýtið þar sem samningurinn er víðtækur og snertir á ýmsu. Mig langar hér í upphafi að nefna að það skiptir máli að við séum með hagsmunagæslu í Brussel. Það hefur, bara síðan ég tók sæti hér á þingi fyrir allmörgum árum, orðið aukning á starfsfólki Íslands þar og ég held að það skipti gríðarlega miklu máli til þess að við getum sem fyrst í ferli mála haft áhrif þegar nauðsyn kallar á. Mér finnst það gott við þessa skýrslu hvernig hún er sett upp og mér finnast forgangslistarnir eins og þeir eru settir upp, bæði fyrir þann lista sem er núna að renna sitt skeið og eins listinn fyrir árin 2022–2023, sem er auðvitað líka að renna sitt skeið, vera gagnlegir hreinlega til að geta betur, sér í lagi fyrir okkur sem ekki eigum sæti í utanríkismálanefnd, fylgst með því hvaða mál það eru sem íslensk stjórnvöld leggja sérstaka áherslu á. Líkt og sjá má í töflunni á bls. 24 í skýrslunni þá kennir þar ýmissa grasa, enda mjög margt sem er undir. Við kannski tölum mest um þau atriði sem snúa að fjármálakerfinu. Það hefur verið mjög mikið af innleiðingum sem ég tel að hafi verið mjög til góðs varðandi fjármálamarkaði. Við ræðum mjög mikið um þau atriði sem snúa að orkumálum, eðlilega myndi ég segja, alla vega innan einhvers svigrúms, því að þetta eru mikilvæg mál. En þarna eru fleiri atriði undir eins og áætlun um kynjajafnrétti, sýklalyfjaónæmi, fjölmiðlafrelsi og almannatryggingar, bara til að nefna nokkur atriði.
Í þessari skýrslu er auðvitað, og ég vil segja eðli málsins samkvæmt, fjallað talsvert um umhverfis- og loftslagsmálin og það er vel. Þetta eru hin risastóru mál samtímans sem við erum að glíma við. Þarna er til að mynda líka fjallað um hringrásarhagkerfið og bara gott að um þetta sé fjallað í þessari skýrslu. Það hafa aðeins verið rædd í dag, og hæstv. ráðherra kom inn á það í sinni ræðu, áform sem ganga undir nafninu Í form fyrir '55 og beinast að fluginu. Mér finnst mikilvægt að við hugum að loftslagsmálunum þegar kemur að fluginu en eins og í öllum öðrum málum þá skiptir máli að þær aðgerðir sem farið er í séu gerðar með sanngjörnum hætti. Ýmsar tækninýjungar og lausnir eru sem betur fer fyrirsjáanlegar og við megum eiga væntingar um þær í fluginu og vonandi verður hægt að draga úr notkun á flugvélaeldsneyti með íblöndunarefnum og það er vel. Hins vegar er svo það sem kemur að viðskiptakerfi ESB með losunarheimildir í flugi sem við þurfum, líkt og ráðherrann vakti athygli á, að leggja áherslu á og berjast fyrir. Ég fagna því að ráðherrann hafi skipað starfshóp um það mál en ég tel að það sé mikilvægt að það sé tekið tillit til landfræðilegrar legu okkar þegar kemur að þessum málum og því að það er ekki um aðra ferðamáta að ræða sem eru raunhæfir þegar kemur að Íslandi. Við getum ekki stokkið upp í lest til að ferðast styttri vegalengdir. Þetta er bara stórmál sem ég heyri sem betur fer að verið er að taka föstum tökum og ég vona að hæstv. ráðherra hafi stuðning okkar þingmanna þegar kemur að þessum málum.
Það er eitt mál sem er á forgangslistanum og mig langar að nefna hérna sérstaklega sem hefur ekki verið talað um hér í dag en ég tel að sé mikilvægt. Það er það sem er fjallað um á bls. 36 í skýrslunni, breytingar á reglum um samræmingu almannatrygginga. Þetta er mál sem ég hef tekið upp á vettvangi Norðurlandaráðs en hefur ekki tekist að ná tökum á þrátt fyrir að Norðurlöndin séu mjög samþætt lönd og ég held að það verði jafnvel enn flóknara í samstarfi annarra landa. En það skiptir gríðarlega miklu máli í opnu hagkerfi þegar við viljum að fólk geti farið á milli landa og stundað nám og verið á vinnumarkaði ef eitthvað kemur fyrir, hvort sem er slys eða veikindi, að réttindi til þess að fá einhvers konar bætur eða framfærslu séu tryggð og fólk detti ekki á milli laga vegna þess að það er með mjög brotakennd réttindi í ólíkum löndum. Þetta er mál sem tekur í rauninni sífellt stærra pláss, getum við sagt, vegna þess að sem betur fer er meira af fólki á faraldsfæti. Að mínu mati er hin hliðin á því að vera með frjálst flæði á vinnumarkaði ef við komum okkur upp kerfi sem tryggir það að fólk sem missir heilsuna geti séð sér farborða. Ég fagna því að þetta sé mál sem er hérna á listanum. Ég veit að þetta er ekkert einfalt því að almannatryggingakerfin, atvinnuleysistryggingakerfin, í rauninni flest kerfin, eru ólík milli landa og jafnvel innan landa sem þó tilheyra Evrópusambandinu. Þetta er gríðarlega stórt velferðarmál. Við þurfum að koma þessu í betra form og þess vegna vil ég brýna hæstv. ráðherra og hvetja hana áfram í þessu efni.
Að lokum langar mig að segja, vegna þess að það hefur aðeins verið fjallað um hvort innleiðingar og reglugerðir séu skemmtilegar aflestrar, að ég er á þeirri skoðun að það þurfi ekkert að vera skemmtilegt aflestrar sem við fjöllum um hérna heldur er það mikilvægi þess fyrir samfélagið sem skiptir meginmáli. Ég tel hins vegar að það sé alveg hægt að gera betur í því að kjarna um hvað málin fjalla með aðgengilegum hætti, bæði fyrir okkur sem hér störfum en ekki síður fyrir almenning sem hefur áhuga eða vilja til þess að fjalla um málin. Mér finnst það í rauninni bara vera partur af opinni og opinskárri umræðu að bæði við sem hér erum og þau sem eru að þýða og vinna mál leggi sig fram um það að þau séu á máli sem allir geta skilið og sé þar með samfélaginu öllu til gagns og hagsbóta.
Að því sögðu hlakka ég til að fylgjast áfram með umræðunni.
