Mikil notkun þunglyndislyfja á Íslandi í alþjóðlegu samhengi.
Virðulegi forseti. Ég vil þakka hv. þm. Berglindi Ósk Guðmundsdóttur fyrir að vekja máls á þessari mikilvægu umræðu. Eins og fram hefur komið í umræðunni í dag skera Íslendingar sig úr með áberandi hætti meðal OECD-ríkja í mikilli notkun þunglyndislyfja og hafa gert um nokkurt skeið. Á árinu 2021 voru 211,6 dagskammtar á hverja 1.000 konur á dag en á móti voru þeir 111,7 hjá körlum og meðaltalið talsvert hærra en í öðrum OECD-ríkjum. Meðal barna hefur töluverð aukning orðið á lyfjanotkun í þeim lyfjaflokki sem þunglyndis- og kvíðastillandi lyf falla undir. Á árinu 2018 voru það 12% barna á aldrinum 10–13 ára og 11,6% barna á aldrinum 14–17 ára sem leystu út lyfjaávísanir í þeim lyfjaflokki. Á árinu 2021 voru sömu hópar komnir upp í annars vegar tæplega 15% og hins vegar tæplega 16%, á aðeins þremur árum. Ljóst er að aukin vitundarvakning hefur orðið varðandi geðræn vandamál en ekki er hægt að beina aukningunni einungis að þeirri skýringu. Það er gríðarleg aukning kulnunar samkvæmt Virk. Getur verið að hluti þeirra tilfella sé í raun þunglyndi? Gríðarlegur fjöldi kvenna þjáist af þunglyndi og mikill fjöldi kvenna finnur fyrir alvarlegum einkennum þunglyndis við tíðahvörf. Geðheilbrigði kvenna við tíðahvörf er eitthvað sem við ættum að beina kastljósinu að í meira mæli en gert hefur verið. Það er umhugsunarvert að svo virðist vera að það sé eitthvað í okkar nútímasamfélagi sem reynist fólki, og þá sérstaklega ungu fólki, erfitt.
Ég vil beina orðum mínum til ráðherra: Hér þarf mikið að koma til, það þarf að blása til samfélagslegs átaks. Við verðum að spyrja okkur að því hvernig sú umgjörð er sem við höfum búið til, sérstaklega í kringum börn, og hvernig við getum gert betur.
