breyting á ýmsum lögum til samræmis við verðbólgumarkmið Seðlabanka Íslands.
Hæstv. forseti. Ég mæli fyrir hönd meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar fyrir nefndaráliti um frumvarp til laga um breytingu á ýmsum lögum til samræmis við verðbólgumarkmið Seðlabanka Íslands. Frumvarpið snýr að launum þjóðkjörinna fulltrúa og embættismanna. Ég ætla að fara aðeins yfir helstu atriði frumvarpsins.
Frumvarpið felur í sér að fyrirhuguð hækkun launa samkvæmt gildandi ákvæðum laga komi ekki til framkvæmda 1. júlí 2023 heldur skuli hækkun launa þann dag nema 2,5%. Ráðstöfunin er tímabundin. Verði frumvarpið að lögum mun verða horft til þess hvernig meðaltal reglulegra launa starfsmanna ríkisins fyrir næstliðið almanaksár breyttist og breyting á launum þjóðkjörinna fulltrúa og embættismanna taka mið af því.
Nefndin fjallaði um málið, fékk á sinn fund fulltrúa þeirra aðila sem frumvarpið tekur til og barst ein umsögn, en nánar er greint frá því í nefndaráliti sem liggur frammi og ég vísa í til frekari glöggvunar á þessu.
Í kjölfar umfjöllunar nefndarinnar um málið vill meiri hluti efnahags- og viðskiptanefndar árétta sérstaklega að nefndin fjallaði um aðdraganda þeirra lagabreytinga sem gerðar voru með niðurfellingu kjararáðs með lögum nr. 79/2019 og um það fyrirkomulag sem komið var á um ákvörðun launa þjóðkjörinna fulltrúa og embættismanna með þeim lögum. Fyrirkomulagið byggist á því að launin taki breytingum 1. júlí ár hvert með hliðsjón af hlutfallslegri breytingu á meðaltali reglulegra launa starfsmanna ríkisins fyrir næstliðið almanaksár, þ.e. að þessir hópar, æðstu embættismenn og þjóðkjörnir fulltrúar, séu seinastir, að þeir fylgi á eftir því sem samið hefur verið um í launum hjá öðrum. Að óbreyttu myndu laun þess hóps hækka um 6% 1. júlí 2023. En verði frumvarpið að lögum munu laun hækka um 2,5%.
Meðal þeirra sjónarmiða sem bjuggu því að baki að ákveða fyrirkomulag launabreytinga tiltekinna embættismanna með lögum var að tryggja þyrfti starfskjör og sjálfstæði þeirra gagnvart öðrum greinum ríkisvaldsins. Við umfjöllun nefndarinnar kom fram það sjónarmið að málið fæli í sér íhlutun í sjálfstæði dómara og ákærenda. Meiri hlutinn vísar til þess að þau sjónarmið sem bjuggu að baki fyrirkomulagi launaákvörðunar voru m.a. þau að starfskjör viðkomandi embættismanna væru ákvörðuð í lögum með fastri krónutölufjárhæð, enda væri ekki æskilegt að framkvæmdarvaldið kæmi að ákvörðun launa og starfskjara þeirra. Í þessu frumvarpi er ekki lögð til breyting þar á, enda fæli samþykkt frumvarpsins í sér ákvörðun löggjafans um að víkja frá reglu sem hann hefur sjálfur sett um starfskjör viðkomandi embættismanna. Með frumvarpinu er ekki lögð til lækkun launa heldur er lagt til að hækkun launa taki mið af verðbólgumarkmiði Seðlabanka Íslands til eins árs en ekki af þeirri meginreglu sem lögfest var með lögum nr. 79/2019 og ég vísaði í hér áðan.
Frumvarpið er almennt og tekur til allra þeirra þjóðkjörnu fulltrúa og embættismanna sem eins háttar til um við ákvörðun launa. Þetta er sá hópur opinberra starfsmanna sem nýtur bestra launakjara. Það er eðlilegt að hann sýni gott fordæmi og axli ábyrgð á því að stöðva verðbólguþróunina. Þetta eitt og sér mun ekki breyta öllu en þetta er púsl inn í heildarmyndina sem fjallar um það að hæstv. ríkisstjórn ætlar sér að ná tökum á verðbólgunni og þar eigum við sem hér vinnum, sem og háttsettir embættismenn, að taka þátt.
Frumvarpið felur ekki í sér íhlutun í sjálfstæði dómara og ákærenda, enda, eins og ég sagði áðan, þá er frumvarpið almennt og tekur með sama hætti til þeirra sem falla undir lög nr. 79/2019. Meiri hluti efnahags- og viðskiptanefndar leggur til lagatæknilega breytingu á 5. gr. frumvarpsins. Af frumvarpinu verður skýrlega ráðið að undir það eigi að falla allir saksóknarar. En til að auka á skýrleika ákvæða og til þess að taka af allan vafa leggur meiri hlutinn til breytingu þess efnis að í 5. gr. verði vísað til 1. mgr. 20. gr. laga um meðferð sakamála og að ríkissaksóknari og saksóknari hjá héraðssaksóknara, sem jafnframt stýrir sviði eða skrifstofu, verði tilgreindir meðal þeirra sem falli undir ákvæðið.
Ég vil öðru leyti vísa til ítarlegrar umfjöllunar um breytingartillöguna í nefndarálitinu en hef hér gert grein fyrir megininntaki þess. Meiri hluti efnahags- og viðskiptanefndar leggur til að frumvarpið verði samþykkt með þeirri breytingu sem gerð hefur verið grein fyrir. Undir álit meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar rita, auk þeirrar sem hér stendur, hv. þingmenn Guðrún Hafsteinsdóttir, Ágúst Bjarni Garðarsson, Teitur Björn Einarsson og Hafdís Hrönn Hafsteinsdóttir.
