búvörulög.

Frú forseti. Ég vil byrja á því í upphafi ræðu minnar að þakka hæstv. matvælaráðherra fyrir að koma fram með þetta mál. Loksins erum við farin að fá mál til þingsins þar sem við getum farið ofan í saumana á því hvernig við getum séð fyrir okkur hagræðingarmöguleika og samheldni og fleira innan landbúnaðarins og að frumframleiðendur geti nýtt samstöðu sína á einhvern hátt til bættra kjara. Það er alveg óhætt að segja að það er ekki vanþörf á því í þeim heimi sem við lifum við í dag. Til marks um það þá hafa náttúrlega orðið gríðarlegar breytingar á undanförnum árum varðandi framleiðslu og sölu á landbúnaðarafurðum hér innan lands. Breytingarnar hafa farið á þann veg að sums staðar hefur framleiðslan dregist saman í sumum tegundum. Þetta er orðið meira sérhæfðara. Ef við förum t.d. yfir í garðyrkjuna þá er garðyrkja frekar stunduð þar sem möguleiki er á ylrækt og þess háttar. Ef við förum síðan yfir í kjötið þá hefur sömuleiðis mikil breyting orðið á, sérstaklega í framleiðslu á hvítu kjöti þar sem sú framleiðsla hefur þjappast saman. Við sitjum síðan eftir með sauðfjárræktina og nautgriparæktina sem er sem betur fer enn þá stunduð vítt og breitt um landið. Það eru ákveðnar áskoranir fram undan í því að ná fram hagræðingu þar innan og ég get nefnt sem dæmi að með fækkun sauðfjár á landinu á undanförnum tíu árum hefur ásettu fé verið fækkað um rúmlega 100.000. Það er 28.000 færri dilkum slátrað þetta haustið heldur en t.d. var á síðastliðnu ári.

Það er mjög mikilvægt að frumframleiðendur hafi einhver verkfæri í verkfæratöskunni til að bregðast við breyttum aðstæðum. Og ég fagna því að þetta mál sé komið fram og það verður veruleg áskorun og áhugavert verkefni að takast á við þetta frumvarp innan atvinnuveganefndar í vetur. Þó að sá sem hér stendur þekki svo sem ágætlega til framleiðslu á búvörum þá er margt í þessu frumvarpi sem maður þarf að fá betri innsýn í og skilning á. Við höfum hingað til, alla vega hefur sá sem hér er horft töluvert til Noregs hvað það varðar en minna kynnt sér þessa finnsku leið sem verið er að fara hérna og vísað er hér til frumframleiðenda sömuleiðis í Evrópusambandinu og þess háttar, sem er áhugavert.

Það er áhugavert að fá svona ferskt mál í hendurnar sem gerir það að verkum að við þurfum að kafa frekar mikið ofan í það og skoða alla þætti því verkefnið er, burt séð frá því hvernig málið lítur út og annað, og markmiðið er, held ég, hjá okkur öllum það sama; hvernig við tryggjum áframhaldandi matvælaframleiðslu og þær áskoranir sem við stöndum frammi fyrir. Eins og kom vel fram í ræðu hæstv. ráðherra áðan og sömuleiðis í andsvörum við hv. þm. Hönnu Katrínu Friðriksson þá er það áskorun fyrir okkur öll að horfast í augu við það hvernig við ætlum að tryggja framtíð matvælaframleiðslu á Íslandi. Það er öllum ljóst sem hafa fylgst með umræðunni undanfarin misseri. Hér var t.d. talað um fund ungra bænda sem bar yfirskriftina Laun fyrir lífi, þar sem var farið yfir þær áskoranir sem eru í þessu. Við leysum það svo sem ekkert allt saman bara með einu frumvarpi, langt í frá, og ég veit að hæstv. matvælaráðherra er mér sammála hvað það varðar. Það eru margir aðrir þættir sem þurfa að koma að og ég tel að þessi þáttur hér sem við komum til með að fjalla um í atvinnuveganefnd á komandi misserum sé bara einn stór kubbur í þeim kastala sem við ætlum að byggja hér upp í kringum innlenda matvælaframleiðslu.

Það hefur verið ánægjulegt, sérstaklega þennan þingvetur sem af er, að finna áhuga þingheims á málaflokknum. Það hefur nú oft verið þannig, því miður, að menn hafa frekar dregið sig í hlé eða horft eitthvað annað þegar verið er að fjalla um þessa framleiðslu. En það er líka oft þannig að þegar skóinn kreppir og menn standa frammi fyrir spurningum eins og: Erum við horfa fram á það að við séum að missa framleiðsluna frá okkur? Eigum við tækifæri til þess að efla hana? þá er það nú oft þannig að menn grípa til varna. Það er ánægjulegt. Mér finnst það vera tónninn sem hefur verið sleginn hér í ýmsum þingmálum sem hafa komið hér í vetur, hvort sem þingmannamál eru eða drög að málum sem ríkisstjórnin er með. Þar er annar póll tekinn í hæðina þar sem farið verður í það hvernig við ætlum að endurreisa og styrkja stoðir innlendrar matvælaframleiðslu.

Virðulegur forseti. Það er mikilvægt í þessu samhengi að við höfum alltaf í huga starfsumhverfið sem í boði er í hvert skipti. Það er farið allítarlega yfir það í greinargerð með þessu frumvarpi þar sem vísað er til nágrannalanda okkar, hvernig hlutirnir eru gerðir þar o.s.frv. og þær samkeppnisreglur sem uppi eru núna. Við erum með sameiginlegar reglur hvað það varðar hvort sem við búum í Noregi eða á Ísland eða erum í Evrópusambandinu, þetta byggir allt á sama grunni. Það hefur verið þannig til margra ára og áratuga, sérstaklega í Finnlandi sem vísað er til í þessu frumvarpi, að það eru ákveðin framleiðendafélög sem rúmast innan þess ramma sem við erum að fjalla um hérna. Það verður áhugavert þegar við förum ofan í þá sauma hvernig þau rúmast innan þess ramma sem við höfum skapað hér á landi og þar hafa svo sem verið breytingar og er ansi fjölbreytt form á eignarhaldi þessara frumframleiðendafélaga, ef við getum kallað sem svo, hvort sem við erum að tala um samvinnufélög, eignarhaldsfélög, einkahlutafélög eða hvaða nafni við getum við kallað þetta. Það verður áskorun fyrir okkur innan atvinnuveganefndar að takast á við þann ramma og hvernig við tökum utan um það hvaða félög rúmast þarna inni.

Ég held að hugurinn sé alveg óskiptur hjá okkur sem fjöllum um þetta mál, þetta þarf að koma öllum frumframleiðendum landbúnaðarvara til góða. Við verðum líka að hafa það í huga að það eru mismunandi félög sem að þessu koma og hvernig við tökum utan um það síðan í framhaldinu verður bara að koma í ljós í vetur. En ég verð samt að segja að ég hlakka mikið til þessarar vinnu því það er áhugi þingmanna, hvort sem er í atvinnuveganefnd eða annarra þingmanna hér á hinu háa Alþingi, og vilji til að takast á við þetta verkefni.

Ég vil segja að lokum, virðulegur forseti, að það er bara fagnaðarefni að hæstv. matvælaráðherra komi fram með málið og hefur lagt svo mikla áherslu á að nú er þetta mál komið til þingsins sem er mjög mikilvægt og að þingið takist á við það. Það er nú þannig að löggjafarvaldið er sá aðili sem þarf að taka utan um hlutina og framkvæmdarvaldið síðan að fylgja þeim eftir og koma síðan áfram. Ég tel að sú vinna sem við eigum fram undan í vetur verði upplýsandi, hún verður krefjandi en umfram allt þá vonast ég nú til þess að lykillinn að niðurstöðunni sem við vonandi náum saman um, hver sem hún verður, verði að við sameinumst um það markmið að styrkja stoðir innlendrar matvælaframleiðslu, ekki bara um stuttan tíma heldur til ókominnar framtíðar.