155. löggjafarþing — 4. fundur,  13. sept. 2024.

fjárlög 2025.

1. mál
[11:52]
Horfa

Guðbrandur Einarsson (V):

Frú forseti. Mér finnst þetta svo áhugaverð umræða að ég kýs að nýta allan þann tíma sem ég fæ í þessari umræðu. Mér skilst að hæstv. ráðherra sé starfsmaður í leyfi frá Seðlabankanum og þekkir mætavel til allra hliða á fjárhagslegum rekstri samfélagsins og því langar mig að velta vöngum yfir stöðunni yfir höfuð. Hér er talað um að þetta sé nú allt að koma og gangi þokkalega. Ég kafaði aðeins ofan í sjóðstreymið sem er þannig að við erum að hækka greiðslu vaxta úr 43 milljörðum á árinu 2023 í 68 milljarða 2025. Þetta er 58% hækkun á vaxtakostnaði á tveimur árum þrátt fyrir að það sé hægt að halda því fram að skuldir miðað við landsframleiðslu séu að minnka. En skuldir eru að aukast samkvæmt fjárlagafrumvarpinu, þær eru að fara úr 1.848 milljörðum í 1.906. Svo les maður að skuldahlutfallið sé 30% en það var 20% árið 2019. En ef maður myndi nota sömu reiknireglu og notuð er hjá sveitarfélögum þegar verið er að reikna út skuldahlutfall, skuldir versus tekjur, þá væri skuldahlutfall ríkissjóðs rúmlega 130%. Sveitarfélög hafa ekki sérstakan áhuga á því að skulda 130%, þau vilja flest vera undir 100. Seðlabanki Evrópu er að tala um 3,5% stýrivexti. Við erum með 9,25%. Hvernig sér fyrrverandi starfsmaður Seðlabanka fyrir sér að við getum náð sama vaxtastigi á Íslandi og gildir í öðrum Evrópulöndum?